Đề xuất phát hành trái phiếu ngoại tệ và trả lãi USD để hút tiền trong dân, tăng nguồn lực cho nền kinh tế

Trong bối cảnh GDP bình quân đầu người của Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 5.000 USD và kỳ vọng vươn lên mức 5.400-5.500 USD để tiến gần nhóm quốc gia thu nhập trung bình cao, nhiều lo ngại cho rằng áp lực lạm phát sẽ gia tăng, kéo theo câu hỏi liệu gửi tiết kiệm ngân hàng còn là kênh bảo toàn giá trị hay đang bị bào mòn bởi lạm phát.

Tại talkshow: "Lãi suất tăng "đè dìm" sản xuất, liệu bong bóng Bất động sản có quay lại?",chuyên gia tài chính - ngân hàng Phạm Xuân Hòe cho rằng, với nhóm người có nhiều tiền, gửi tiết kiệm ngân hàng chủ yếu mang tính tạm thời. Dòng vốn này thường được phân bổ sang các tài sản thực nhằm sinh lời cao hơn và giữ giá trị tài sản tốt hơn.

Tuy nhiên, với nhóm có thu nhập thấp đến trung bình, hoặc trung bình khá, gửi tiết kiệm vẫn là lựa chọn hợp lý nếu lãi suất thực dương.

Ông dẫn ví dụ, trong trường hợp lạm phát thực tế khoảng 6%, nếu lãi suất tiền gửi đạt 8% thì người gửi vẫn có mức sinh lời thực khoảng 2%, đủ để tích lũy tài sản cho những kế hoạch dài hạn. Đối với người cao tuổi, đã nghỉ hưu, tiền gửi ngân hàng không chỉ giúp bù đắp chi tiêu sinh hoạt mà còn mang lại sự an tâm, thậm chí là “niềm vui” khi có nguồn thu ổn định.

Chuyên gia này nhấn mạnh, hiệu quả của kênh tiết kiệm phụ thuộc vào mục tiêu tài chính của từng nhóm người dân. Khi lãi suất được điều chỉnh tăng và đảm bảo nguyên tắc “lãi suất thực dương”, tiền gửi ngân hàng vẫn là một kênh đầu tư có thể cân nhắc, dù khó so sánh về mức sinh lời với các kênh đầu tư khác.

Cuộc đua lãi suất huy động kéo dài những tháng cuối năm 2025 và đầu năm 2026 khi nhu cầu vốn cho vay cũng như đáp ứng thanh khoản tăng cao.

ABBANK vừa mới tăng lãi suất tiết kiệm từ 0,4 - 1,2%/năm ở các kỳ hạn. Đáng chú ý, mức lãi suất 9,65%/năm xuất hiện ở kỳ hạn 13 tháng đối với tiền gửi từ 1.500 tỉ đồng trở lên, có phê duyệt của Tổng giám đốc. Đối với các kỳ hạn dưới 6 tháng, lãi suất huy động từ 3,8 - 4%/năm; từ 6 tháng nhảy vọt lên 6,3%/năm.

Một nhà băng khác tăng lãi suất trong tuần này là Bac A Bank khoảng 0,3%/năm. Đối với số tiền gửi trên 1 tỉ đồng, lãi suất kỳ hạn dưới 6 tháng ở mức 4,75%/năm; trên 6 tháng lên 7%/năm và mức lãi suất cao nhất 7,1%/năm ở kỳ hạn từ 18 - 36 tháng…

Trong nhóm ngân hàng có lãi suất cao còn có PVcombank 9%/năm kỳ hạn 12 - 13 tháng đối với tiền gửi từ 2.000 tỉ đồng; MSB ở mức 8%/năm đối với tiền gửi từ 500 tỉ đồng cho kỳ hạn 12 tháng; HDBank gửi từ 500 tỉ đồng nhận lãi suất 8,1%/năm ở kỳ hạn 13 tháng và 7,7%/năm cho kỳ hạn 12 tháng; Vikki Bank gửi từ 999 tỉ đồng kỳ hạn từ 13 tháng có lãi suất 8,4%/năm… Đối với các kỳ hạn dưới 6 tháng, nhiều ngân hàng đưa lãi suất lên kịch trần 4,75%/năm.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việc lãi suất huy động liên tục bị đẩy lên không chỉ là câu chuyện cạnh tranh giữa các ngân hàng, mà còn đặt ra những vấn đề lớn hơn ở tầm chính sách, liên quan đến cấu trúc nguồn vốn của nền kinh tế và cách huy động hiệu quả nguồn lực trong dân cư.

Từ góc nhìn này, chuyên gia Phạm Xuân Hòe cho rằng Chính phủ, Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước cần xem xét lại cách thức huy động tiết kiệm, đặc biệt là đối với nguồn ngoại tệ trong nền kinh tế.

Dù tỷ lệ đô la hóa của nền kinh tế Việt Nam hiện đã giảm xuống khoảng 6-7%, nhưng trong bối cảnh tham vọng tăng trưởng kinh tế cao, hướng tới mức 10%, có thể cần chấp nhận một số đánh đổi. Theo đó, việc cho phép trả lãi suất nhất định đối với tiền gửi ngoại tệ như USD hoặc euro, chẳng hạn mức tối đa 0,7%/năm, có thể khuyến khích người dân đưa nguồn ngoại tệ đang cất giữ vào hệ thống ngân hàng, vừa tăng nguồn lực cho nền kinh tế, vừa mang lại lợi ích trực tiếp cho người gửi.

Bên cạnh đó, ông đề xuất Chính phủ nghiên cứu phát hành trái phiếu Chính phủ bằng ngoại tệ trong nước. Khi các ngân hàng trả lãi cho tiền gửi ngoại tệ, họ có thể sử dụng nguồn vốn này để mua trái phiếu Chính phủ. Chỉ cần mức lãi suất khoảng 0,5%/năm, đây đã là một phương án huy động vốn đáng cân nhắc, trong bối cảnh dư địa nợ công vẫn còn.

Theo ông, thay vì vay từ bên ngoài, Chính phủ hoàn toàn có thể vay từ chính người dân thông qua các ngân hàng thương mại hoặc các quỹ đầu tư, qua đó vừa huy động được nguồn lực cho tăng trưởng, vừa góp phần ổn định hệ thống tài chính - ngân hàng.