Diễn đàn du lịch Gia Lai: Khi tiềm năng cần được chuyển hóa thành giá trị

Chiều 27/3, Diễn đàn Du lịch Gia Lai diễn ra trong khuôn khổ Tuần lễ khai mạc Năm Du lịch Quốc gia 2026, thu hút sự tham gia của đông đảo chuyên gia, nhà quản lý và cộng đồng doanh nghiệp. Sự kiện do Tạp chí điện tử Kinh tế Chứng khoán Việt Nam phối hợp tổ chức, trở thành không gian đối thoại quan trọng nhằm nhìn nhận lại vai trò của du lịch trong bức tranh phát triển kinh tế xã hội địa phương.

Điểm đáng chú ý là diễn đàn không dừng lại ở việc kể lại tiềm năng, mà đi thẳng vào câu hỏi cốt lõi, làm thế nào để biến lợi thế thành dòng tiền, từ đó nâng vai trò của du lịch trong cơ cấu kinh tế. Những trao đổi tại đây cho thấy một chuyển dịch rõ rệt, từ tư duy khai thác tài nguyên sang tư duy phát triển sản phẩm và thị trường.

Không gian mới, yêu cầu mới cho du lịch Gia Lai

Phát biểu tại diễn đàn, ông Châu Ngọc Tuấn, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Gia Lai, cho biết địa phương đang bước vào giai đoạn phát triển mới sau sáp nhập, với quy mô lớn hơn, nguồn lực đa dạng hơn và yêu cầu phát triển cao hơn. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tái cấu trúc không gian du lịch và định vị lại hình ảnh điểm đến.

Gia Lai mới có diện tích hơn 21.000 km², dân số khoảng 3,5 triệu người, nằm ở vị trí kết nối giữa Tây Nguyên và duyên hải Nam Trung Bộ. Không gian này hội tụ những yếu tố hiếm có, từ đại ngàn, cao nguyên đến biển, cùng các giá trị văn hóa đặc trưng như không gian cồng chiêng, nghệ thuật Bài chòi và võ cổ truyền Bình Định. Đây là nền tảng để hình thành các hành trình du lịch đa trải nghiệm, điều mà không nhiều địa phương có được.

Trên cơ sở đó, tỉnh xác định du lịch là một trong năm trụ cột phát triển kinh tế giai đoạn 2025 đến 2030. Mục tiêu đến năm 2030 là đón khoảng 18,5 triệu lượt khách, trong đó có hơn 1 triệu khách quốc tế, đồng thời phát triển các dòng sản phẩm đặc trưng gắn với sinh thái, cộng đồng và văn hóa lịch sử.

Tuy nhiên, lãnh đạo tỉnh cũng thẳng thắn nhìn nhận thực tế rằng du lịch Gia Lai vẫn chưa phát huy hết tiềm năng. Việc khai thác còn mang tính rời rạc, thiếu sản phẩm nhận diện rõ ràng và chưa tạo được sức hút đủ mạnh trên thị trường. Đây chính là nút thắt lớn nhất cần tháo gỡ.

Ở góc độ vĩ mô, ông Hồ An Phong, Thứ trưởng Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch, cho biết du lịch Việt Nam đang nằm trong nhóm tăng trưởng nhanh nhất khu vực. Năm 2025, trong khi du lịch toàn cầu tăng khoảng 5% và châu Á tăng khoảng 8%, thì Việt Nam cùng Nhật Bản đạt mức tăng trưởng trên 20%.

Du lịch thế giới đã phục hồi khoảng 90% so với trước dịch, còn Việt Nam không chỉ phục hồi hoàn toàn mà còn vượt mức trước dịch cả về lượng khách và doanh thu. Tổng thu du lịch đạt khoảng 1 triệu tỷ đồng, cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của ngành trong nền kinh tế.

Tuy vậy, Thứ trưởng nhấn mạnh rằng tăng trưởng về lượng chưa đủ. Yêu cầu đặt ra là nâng cao chất lượng, gia tăng giá trị và đóng góp thực chất của du lịch đối với nền kinh tế. Điều này đòi hỏi phải thay đổi cách tiếp cận, từ khai thác những gì sẵn có sang phát triển sản phẩm dựa trên nhu cầu thị trường.

Từ nhận diện điểm nghẽn đến tìm lời giải bứt phá

Sau phần định hướng, diễn đàn bước vào hai phiên tọa đàm, nơi các chuyên gia, doanh nghiệp và cơ quan quản lý cùng phân tích sâu các vấn đề cốt lõi.

Tọa đàm thứ nhất với chủ đề “Du lịch, động lực phát triển kinh tế xã hội Gia Lai” có sự tham gia của bà Nguyễn Thị Thanh Lịch, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, bà Nguyễn Thị Hoa Mai, Phó cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, PGS TS Trần Đình Thiên, ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch Vietravel.

Các ý kiến tại đây thống nhất rằng Gia Lai đã có một ‘cấu trúc tài nguyên mới’ sau sáp nhập, song điều quan trọng không phải là có nhiều mà là lựa chọn đúng. Ông Nguyễn Quốc Kỳ cho rằng không phải mọi tài nguyên đều có thể trở thành sản phẩm du lịch. Địa phương cần xác định những yếu tố có khả năng tạo dấu ấn, đủ sức hình thành sản phẩm nhận diện trên thị trường.

Ở góc độ kinh tế, PGS TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh vai trò lan tỏa của du lịch. Khi được tổ chức đúng cách, du lịch không chỉ tạo doanh thu trực tiếp mà còn kéo theo sự phát triển của nông nghiệp, dịch vụ và các ngành liên quan. Điều này đòi hỏi du lịch phải được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển.

Tọa đàm thứ hai với chủ đề “Du lịch Gia Lai – Hợp tác, bứt phá vươn tầm” đi sâu vào các điểm nghẽn mang tính hệ thống. Phiên này có sự tham gia của bà Nguyễn Thị Thanh Lịch, bà Nguyễn Thị Hoa Mai, TS. Trần Du Lịch, ông Võ Anh Tài, Phó Tổng Giám đốc Saigontourist Group, ông Đào Xuân Hoạch, Phó Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam.

Các diễn giả cho rằng điểm nghẽn của du lịch Gia Lai không nằm ở tài nguyên mà ở cách tổ chức và vận hành. Những hạn chế được chỉ ra gồm hạ tầng chưa theo kịp, sản phẩm thiếu sức cạnh tranh, liên kết còn rời rạc và cơ chế chính sách chưa đủ linh hoạt.

TS Trần Du Lịch nhấn mạnh du lịch chỉ có thể phát triển khi hạ tầng, thể chế và thị trường vận hành đồng bộ. Nếu không giải quyết được các điểm nghẽn này, tiềm năng lớn cũng khó chuyển hóa thành tăng trưởng thực.

Hạ tầng, đặc biệt là hàng không, được xác định là yếu tố nền tảng. Đại diện Vietnam Airlines đề xuất cần khai thác hiệu quả hơn sân bay Pleiku thông qua mở rộng đường bay và tăng tần suất kết nối.

Trong khi đó, sản phẩm và trải nghiệm mới là yếu tố quyết định việc giữ chân du khách. Ông Võ Anh Tài cho rằng Gia Lai cần phát triển mạnh các không gian trải nghiệm, đặc biệt là kinh tế đêm, đồng thời nâng cấp hệ thống lưu trú để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao.

Liên kết vùng cũng là một vấn đề then chốt. Du lịch hiện nay là sự cạnh tranh giữa các hành trình và chuỗi trải nghiệm, trong khi liên kết giữa các địa phương vẫn còn mang tính hình thức. Điều này khiến giá trị gia tăng chưa được giữ lại nhiều tại địa phương.

Cuối cùng, nguồn lực đầu tư được xác định là điều kiện mang tính quyết định. Du lịch khó có thể bứt phá nếu thiếu các dự án quy mô lớn và nhà đầu tư chiến lược. Lãnh đạo tỉnh Gia Lai cho biết địa phương đang hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm thu hút dòng vốn dài hạn.