Định danh mạng xã hội có xâm phạm quyền riêng tư? Luật sư nói gì?

Tài khoản Facebook, TikTok không chính chủ sẽ sớm vào "tầm ngắm"

Mới đây, chỉ thị số 57-CT/TW ban hành ngày 31/12/2025 của Bộ Chính trị về triển khai hệ thống định danh và xác thực không gian mạng quốc gia đã đặt ra yêu cầu thống nhất định danh công dân, người dùng mạng xã hội và thuê bao viễn thông, đồng thời xử lý triệt để tình trạng sim rác, tài khoản Facebook, TikTok nặc danh.

Theo kỳ vọng của cơ quan quản lý, khi danh tính người dùng được xác thực, không gian mạng sẽ trở nên minh bạch hơn, các hành vi vi phạm pháp luật bị hạn chế, từ đó bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, tổ chức.

Trao đổi tại talk show “Chỉ thị 57: Định danh người dùng trên không gian mạng và mạng viễn thông”, luật sư Hoàng Hướng (Đoàn Luật sư Hà Nội) cho rằng, việc ban hành Chỉ thị 57 là yêu cầu mang tính tất yếu trong bối cảnh hiện nay.

Theo luật sư, chủ trương này xuất phát từ các yêu cầu thực tiễn, gắn với định hướng lớn của Đảng trong Nghị quyết 57 về đột phá chiến lược khoa học – công nghệ và chuyển đổi số quốc gia, cũng như các chỉ đạo liên quan đến bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu.

“Đây là yêu cầu rất cấp thiết nhằm đồng bộ hóa hệ thống quản lý, làm cho lĩnh vực chuyển đổi số phát triển lành mạnh hơn, qua đó tạo nền tảng để đất nước cất cánh, đặc biệt là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân và tổ chức”, luật sư Hoàng Hướng nhấn mạnh.

Phân tích hiệu quả của việc xác thực danh tính bắt buộc, luật sư Hoàng Hướng cho rằng, phần lớn các loại tội phạm phi truyền thống hiện nay đều gắn chặt với công nghệ và môi trường mạng.

Do đó, định danh người dùng không chỉ phục vụ quản lý, mà còn là cơ sở quan trọng trong hoạt động tư pháp hình sự.

“Thứ nhất, đây là căn cứ chứng cứ để xử lý các dạng tội phạm mới. Thứ hai, và căn cơ hơn, chính là yếu tố phòng ngừa, răn đe. Khi không còn ẩn danh, tội phạm công nghệ cao sẽ bị thu hẹp ‘đất sống’”, luật sư phân tích.

Định danh số có xâm phạm quyền riêng tư?

Một trong những băn khoăn lớn nhất của người dân là liệu việc định danh người dùng mạng xã hội có ảnh hưởng đến quyền riêng tư, bảo mật thông tin cá nhân hay không.

Dưới góc nhìn pháp lý, luật sư Hoàng Hướng cho rằng đây là cách hiểu chưa đầy đủ.

“Người dân cần nhìn nhận đây là một tín hiệu mừng, bởi quyền công dân của chúng ta được bảo vệ và bảo đảm tốt hơn. Đây không phải là sự xâm phạm đời tư, mà là một biện pháp bảo vệ pháp lý trong không gian số”, luật sư khẳng định.

Theo ông, những lo ngại về xâm phạm đời tư phần lớn xuất phát từ nhận thức chưa đúng hoặc thông tin sai lệch lan truyền trên mạng.

Từ thực tiễn hành nghề, luật sư Hoàng Hướng khuyến nghị người dân cần chủ động thực hiện định danh số và xác thực tài khoản cá nhân càng sớm càng tốt.

Bên cạnh đó, người dùng cần nâng cao cảnh giác trước các thông tin xấu độc, thông tin không chính danh, đặc biệt là các hình thức lừa đảo trên không gian mạng - nơi được ví như “thế giới thứ hai” với nhiều rủi ro tiềm ẩn.

“Không định danh sẽ tạo điều kiện cho thông tin lệch lạc, độc hại và các hành vi lừa đảo phát sinh, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh trật tự và an toàn xã hội”, luật sư cảnh báo.