Doanh nhân du lịch cùng hiến kế, Gia Lai tìm cách biến tài nguyên thành tiền

Diễn đàn về du lịch Gia Lai do Tạp chí điện tử Kinh tế Chứng khoán Việt Nam đồng tổ chức chiều 27/3 đã đặt ra vấn đề cốt lõi, làm sao để du lịch không chỉ dừng ở tiềm năng mà thực sự tạo ra giá trị kinh tế.

Sau sáp nhập, Gia Lai hình thành một không gian phát triển mới khi kết nối cao nguyên Tây Nguyên với vùng duyên hải Nam Trung Bộ. Sự kết hợp giữa đại ngàn, khí hậu cao nguyên, biển Quy Nhơn cùng hệ giá trị văn hóa và lịch sử tạo nên một cấu trúc du lịch đa lớp hiếm có. Đây không chỉ là sự mở rộng địa lý mà còn là nền tảng để hình thành những hành trình trải nghiệm mang tính tổng hợp.

Quy mô thị trường cũng đã đạt tới một ngưỡng đáng chú ý. Năm 2025, Gia Lai đón khoảng 12,4 triệu lượt khách, doanh thu du lịch đạt 29.000 tỷ đồng và đặt mục tiêu nâng lên 15 triệu lượt khách trong năm 2026 . Những con số này cho thấy địa phương đã bước qua giai đoạn hình thành ban đầu, tiến vào giai đoạn cần định hình sản phẩm một cách rõ ràng.

Bản sắc văn hóa là 'phần lõi' của du lịch

Từ kinh nghiệm nhiều năm trong lĩnh vực lữ hành, ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Vietravel, cho rằng Gia Lai sau sáp nhập với Bình Định đang sở hữu một không gian phát triển du lịch đặc biệt, hiếm có trong khu vực miền Trung. Tuy nhiên, theo ông, điều quan trọng nhất không nằm ở việc có bao nhiêu tài nguyên, mà ở việc địa phương xác định được “căn cước văn hóa” của mình trong phát triển du lịch.

Ông Nguyễn Quốc Kỳ cho rằng Gia Lai có một nền tảng văn hóa đủ sâu để định hình bản sắc riêng, có thể khái quát qua sự kết hợp giữa tinh thần sử thi Tây Nguyên và khí chất võ học Bình Định. Đây không chỉ là những yếu tố mang tính biểu tượng, mà còn là nguồn chất liệu giàu tiềm năng để phát triển các sản phẩm du lịch có câu chuyện, có cảm xúc và có khả năng nhận diện cao trên thị trường.

Từ góc nhìn tổng thể, ông cho rằng du lịch Gia Lai có thể phát triển dựa trên ba trụ cột gồm điều kiện tự nhiên và khí hậu, bản sắc văn hóa bản địa và yếu tố con người cùng cộng đồng dân tộc. Trong đó, văn hóa giữ vai trò trung tâm, là yếu tố tạo nên sự khác biệt và quyết định khả năng định vị điểm đến.

Một thay đổi quan trọng sau sáp nhập là khả năng kết nối. Trước đây, Gia Lai và Bình Định phát triển tương đối tách rời, nhưng hiện nay, với hệ thống hạ tầng đồng bộ gồm đường bộ, đường sắt, hàng không và cảng biển Quy Nhơn, một không gian du lịch liên kết đã được hình thành, tạo điều kiện để phát huy hiệu quả tổng thể của toàn vùng.

Ở góc độ doanh nghiệp, Vietravel xác định Gia Lai là một trong những trọng điểm đầu tư tại miền Trung, với định hướng tập trung vào việc chuyển hóa giá trị văn hóa thành sản phẩm cụ thể, đầu tư hệ thống lưu trú và nghỉ dưỡng, đồng thời mở rộng thị trường khách trong và ngoài nước.

Dù vậy, ông Nguyễn Quốc Kỳ cũng thẳng thắn chỉ ra rằng du lịch biển tại Quy Nhơn vẫn còn những hạn chế nhất định. Du khách ngày nay không chỉ tìm đến cảnh quan mà còn mong muốn trải nghiệm văn hóa và đời sống bản địa. Trong khi đó, các yếu tố như môi trường, dịch vụ, tổ chức hoạt động và trải nghiệm tổng thể vẫn chưa được tổ chức đồng bộ.

Những tồn tại như rác thải, buôn bán tự phát, thiếu dịch vụ cơ bản hay thiếu hoạt động về đêm tuy không lớn nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến cảm nhận của du khách. Theo ông, cần tổ chức lại không gian du lịch biển một cách bài bản hơn, đồng thời phát triển kinh tế ban đêm nhằm kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng giá trị chi tiêu.

Ông Nguyễn Quốc Kỳ nhấn mạnh Năm Du lịch Quốc gia là cơ hội quan trọng để Gia Lai xử lý các điểm nghẽn và tái định vị hình ảnh du lịch. Tuy nhiên, để tạo được bước chuyển thực sự, địa phương cần một đề án tổng thể, trong đó “căn cước văn hóa” phải trở thành nền tảng xuyên suốt cho việc xây dựng sản phẩm và thương hiệu.

Kinh tế đêm mở lối, kéo dài dòng tiền du lịch

Ở một góc nhìn khác, ông Võ Anh Tài, Phó Tổng Giám đốc Saigontourist Group, nhấn mạnh vai trò của kinh tế đêm trong việc gia tăng giá trị du lịch. Theo đó, Gia Lai không nên phát triển hoạt động ban đêm theo hướng bổ sung mà cần xây dựng một hệ sinh thái hoàn chỉnh, có tổ chức và tạo doanh thu thực chất.

Mô hình phát triển được đề xuất dựa trên sự phân chia không gian trải nghiệm theo các trục rõ ràng. Không gian biển Quy Nhơn đóng vai trò trung tâm với các hoạt động ẩm thực, giải trí và biểu diễn nhằm kích thích chi tiêu. Không gian Pleiku và khu vực Tây Nguyên mang đến trải nghiệm sâu với văn hóa bản địa, thiên nhiên và các hoạt động chữa lành. Trong khi đó, lớp giá trị văn hóa và di sản giữ vai trò liên kết, tạo nên bản sắc xuyên suốt.

Theo góc nhìn của lãnh đạo Saigontourist, hai khu vực trọng điểm cũng được định hình rõ. Quy Nhơn hướng tới hình ảnh một đô thị biển sôi động về đêm với các không gian ẩm thực và giải trí. Pleiku được định vị là không gian đêm mang đậm chất đại ngàn với lửa trại, cồng chiêng và các trải nghiệm thiên nhiên. Sự kết nối giữa hai không gian này giúp hình thành chuỗi trải nghiệm liên tục giữa ngày và đêm, qua đó kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu.

Ở cấp độ sản phẩm, khu vực ven biển được ưu tiên triển khai với các mô hình phố đêm, không gian nghệ thuật và chương trình biểu diễn quy mô lớn. Trong khi đó, khu vực Tây Nguyên tập trung vào các trải nghiệm có chiều sâu như đêm cồng chiêng, nghỉ dưỡng kết hợp chữa lành và khám phá thiên nhiên về đêm. Các hành trình kết nối giữa biển và đại ngàn được đánh giá là lợi thế nổi bật, tạo ra trải nghiệm khác biệt cho du khách.

Để hiện thực hóa, cần sự phối hợp đồng bộ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng. Nhà nước đóng vai trò quy hoạch và hoàn thiện cơ chế, doanh nghiệp dẫn dắt phát triển sản phẩm, còn cộng đồng tham gia trực tiếp nhằm bảo đảm tính bền vững.

Từ các hiến kế tại diễn đàn, có thể thấy một điểm chung. Gia Lai có tiềm năng dồi dào về tài nguyên, văn hóa phong phú; điều cần thiết là biến những lợi thế đó thành sản phẩm cụ thể, có thể vận hành và tạo dòng tiền ổn định. Khi làm được điều này, lợi thế kết nối giữa đại ngàn và biển xanh mới thực sự trở thành động lực tăng trưởng cho du lịch địa phương.