'Đối thủ' cạnh tranh lớn nhất của sầu riêng Việt Nam liên tiếp nhận tin không vui từ Trung Quốc và Campuchia

Xuất khẩu sầu riêng của Thái Lan được dự báo sẽ gặp nhiều thách thức trong mùa thu hoạch năm nay khi ngành này đồng thời đối mặt với tình trạng thiếu lao động, hạn chế về cơ sở thu mua và các quy định kiểm tra ngày càng nghiêm ngặt từ thị trường nhập khẩu.

Theo ông Wittayakorn Maneenetr, Tổng cục trưởng cục Thương mại Nội địa Thái Lan, sản lượng sầu riêng của Thái Lan năm nay ước đạt khoảng 1,78 triệu tấn. Trong đó, khu vực miền Đông chiếm khoảng 59,5%, là vùng sản xuất và cung ứng chủ lực phục vụ xuất khẩu.

Ngành sầu riêng Thái Lan hiện đối mặt với tình trạng thiếu hụt lao động, đặc biệt là lao động có tay nghề trong khâu thu hoạch và đóng gói.

Trước đây, phần lớn lực lượng này đến từ Campuchia, nhưng số lượng đã giảm đáng kể trong thời gian gần đây. Một số lao động từ Myanmar đã tham gia vào chuỗi sản xuất, song họ vẫn cần được đào tạo thêm để đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật trong xử lý trái cây xuất khẩu.

Ngoài vấn đề nhân lực, các quy định kiểm tra chất lượng nghiêm ngặt từ Trung Quốc - thị trường tiêu thụ sầu riêng lớn nhất của Thái Lan cũng đang gây áp lực cho hoạt động xuất khẩu.

Một số lô hàng gần đây bị phát hiện có dư lượng kim loại nặng cadmium và chất nhuộm auramine O, khiến cơ quan chức năng hai nước phải tăng cường kiểm tra.

Chính phủ Thái Lan cho biết đang phối hợp với phía Trung Quốc để cải thiện quy trình kiểm nghiệm và xác định nguyên nhân gây ô nhiễm nhằm hạn chế nguy cơ gián đoạn thương mại.

Theo dự báo, sầu riêng tại khu vực miền Đông Thái Lan sẽ bước vào giai đoạn thu hoạch cao điểm từ tháng 3 đến tháng 6, trong khi sản lượng tại các khu vực khác sẽ tăng mạnh từ tháng 6 đến tháng 8.

Đáng chú ý, vào tháng 6, khi hai giai đoạn cao điểm nguồn cung trùng nhau, thị trường có thể đối mặt với tình trạng thiếu trung tâm thu mua, đặc biệt tại khu vực phía Nam. Điều này có thể gây áp lực lên hoạt động thu gom, phân loại và vận chuyển phục vụ xuất khẩu.

Ngoài ra, nguồn container vận chuyển cũng có nguy cơ khan hiếm trong giai đoạn cao điểm, khiến chi phí logistics tăng và thời gian giao hàng kéo dài.

Hiện nay, sầu riêng Thái Lan xuất khẩu sang Trung Quốc chủ yếu thông qua hai tuyến vận tải chính.

Tuyến thứ nhất xuất phát từ khu vực Đông Bắc Thái Lan, đi qua Lào và Việt Nam, trước khi vào Trung Quốc qua khu vực Quảng Tây.

Tuyến thứ hai bắt đầu từ tỉnh Chiang Rai của Thái Lan, sau đó đi theo quốc lộ R3A qua Lào, rồi vào Trung Quốc tại tỉnh Vân Nam. Tuyến đường này được đánh giá ngắn hơn, giúp rút ngắn thời gian vận chuyển và tạo điều kiện để sầu riêng Thái Lan tiếp cận nhanh hơn các thị trường ở miền Tây và miền Trung Trung Quốc.

Trong mạng lưới phân phối này, thành phố Thành Đô (tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc) đang nổi lên như một trung tâm trung chuyển quan trọng, góp phần mở rộng phạm vi tiêu thụ sầu riêng Thái Lan tại thị trường Trung Quốc.

Trong bối cảnh nguồn cung tăng mạnh nhưng chuỗi logistics và các tiêu chuẩn kiểm soát chất lượng ngày càng khắt khe, ngành sầu riêng Thái Lan sẽ phải giải quyết nhiều thách thức cùng lúc để duy trì lợi thế tại thị trường xuất khẩu lớn nhất của mình là Trung Quốc.