Dọn mặt bằng xây đường cao tốc, phát hiện di tích cổ đại bị chôn vùi dưới lớp phù sa dày 3m

Trong quá trình phá dỡ và dọn dẹp vật cản trước khi thi công một tuyến đường cao tốc mới ở miền Bắc Italy, các công nhân đã bất ngờ phát hiện một khu di tích khảo cổ quan trọng tại thị trấn Ponso, thuộc tỉnh Padua.

Ẩn dưới các lớp phù sa, sỏi và bùn dày gần 3m do những trận lũ cổ đại của sông Adige để lại là dấu tích của một quần thể tôn giáo.

Các nhà khảo cổ đã tìm thấy nền móng đền thờ, cột đá nghi lễ cùng nhiều văn tự cổ được bảo tồn gần như nguyên vẹn suốt hơn hai thiên niên kỷ.

Phát hiện diễn ra trong quá trình triển khai giai đoạn đầu của dự án đường Strada Regionale 10 “Padana Inferiore”, đoạn nối giữa Borgo Veneto và Carceri.

Được biết, trong quá trình khảo sát mặt bằng, các chuyên gia đã phát hiện những dấu vết bất thường dưới lòng đất. Họ đã phong tỏa và tiến hành khai quật khảo cổ dưới sự giám sát của Cơ quan Di sản Khảo cổ, Mỹ thuật và Cảnh quan các tỉnh Padua, Treviso và Belluno.

Những hiện vật đầu tiên nhanh chóng thu hút sự chú ý của giới nghiên cứu nhờ sự xuất hiện của các dòng chữ được khắc trên đá.

Các phân tích sơ bộ cho thấy một số hiện vật có niên đại từ thế kỷ V đến thế kỷ IV trước Công nguyên.

Theo cơ quan khảo cổ Italy, phần lớn hiện vật mang tính chất hiến tế, liên quan đến các nghi lễ tôn giáo và lễ vật được dâng lên tại khu vực linh thiêng này.

Trong số đó có nhiều cippi - những cột đá nhỏ thường được sử dụng trong thế giới cổ đại để đánh dấu địa điểm, khắc văn bản hoặc phục vụ các nghi thức tín ngưỡng.

Đáng chú ý, một số cột đá được khắc chữ ở cả ba mặt, cung cấp nguồn tư liệu quý giá cho việc nghiên cứu hệ thống chữ viết và đời sống tín ngưỡng của các cộng đồng cổ đại từng sinh sống tại vùng Đông Bắc bán đảo Italy.

Khi công tác khai quật được mở rộng, các nhà khảo cổ phát hiện nền móng của nhiều công trình hình chữ nhật, được xác định là các đền thờ cổ.

Một trong số đó mang đặc trưng của kiến trúc peripteral - kiểu đền được bao quanh bởi hàng cột chạy dọc theo các mặt công trình. Trong thế giới cổ đại, đây thường là dạng kiến trúc dành cho những công trình tôn giáo có vị thế quan trọng.

Tại Ponso, sự hiện diện đồng thời của nền móng đền, cột đá và các hiện vật hiến tế củng cố nhận định rằng khu vực này từng là một trung tâm tín ngưỡng quan trọng.

Các bằng chứng khảo cổ cũng cho thấy địa điểm này không bị bỏ hoang sau thời kỳ tiền La Mã.

Theo các chuyên gia, khu vực tiếp tục được sử dụng trong thời kỳ La Mã, dù chức năng và hình thức hoạt động đã có nhiều thay đổi theo thời gian.

Một trong những phát hiện đáng chú ý là nền lát có niên đại khoảng thế kỷ I sau Công nguyên. Một số phiến đá khắc chữ từ giai đoạn trước đã được tái sử dụng trong công trình này, phản ánh tập quán khá phổ biến trong thế giới cổ đại khi vật liệu xây dựng cũ được tận dụng cho các công trình mới.

Việc tái sử dụng vật liệu cho thấy khu vực này có lịch sử sử dụng kéo dài nhiều thế kỷ thay vì chỉ là một ngôi đền đơn lẻ.

Điểm đặc biệt nhất của phát hiện lần này nằm ở các văn tự cổ.

Phần lớn dòng chữ được viết bằng hệ chữ Venetic, ngôn ngữ của người Veneti cổ đại - cộng đồng từng sinh sống tại vùng Đông Bắc Italy trước khi Đế chế La Mã mở rộng quyền kiểm soát.

Bên cạnh đó, các nhà khảo cổ cũng tìm thấy nhiều dòng chữ Latin, phản ánh những giai đoạn văn hóa khác nhau trong lịch sử của khu vực.

Theo giới nghiên cứu, chữ Venetic có giá trị đặc biệt đối với ngành ngôn ngữ học và lịch sử bởi nó cung cấp manh mối về tên người, công thức hiến tế, nghi lễ tôn giáo cũng như cơ cấu xã hội của các cộng đồng tiền La Mã.

Mỗi dòng chữ được bảo tồn đều có thể giúp giải mã cách người cổ đại ghi nhận lễ vật, xác định không gian linh thiêng và mối quan hệ của họ với vùng lãnh thổ sinh sống.

Hiện các chuyên gia vẫn đang tiếp tục đọc và phân tích nội dung của các văn bản này. Vì vậy, phần lớn dòng chữ vẫn chưa được công bố bản dịch chính thức.

Các nghiên cứu tiếp theo được kỳ vọng sẽ làm rõ danh tính những người thực hiện nghi lễ hiến tế, các vị thần được thờ phụng cũng như vai trò của khu thánh địa trong bối cảnh khu vực xung quanh.