Động thái lạ của Trung Quốc ở đảo Đài Loan

Theo dữ liệu được tổng hợp từ cơ quan Quốc phòng Đài Loan, trung bình mỗi ngày Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc triển khai 5,4 máy bay vượt qua đường trung tuyến eo biển Đài Loan trong tháng qua, mức thấp nhất kể từ thời điểm ngay trước khi ông Lại lên nắm quyền vào tháng 5/2024.

Ông Chieh Chung, nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Đài Loan, cho rằng sự sụt giảm này có thể phản ánh việc không quân Trung Quốc đã hoàn tất phần lớn các chương trình huấn luyện bay đường dài cơ bản trong vài năm qua.

“Các phi công giàu kinh nghiệm giờ có thể dành nhiều thời gian hơn cho huấn luyện chiến thuật, thay vì chỉ tích lũy giờ bay cá nhân”, ông nhận định.

Dù tần suất bay giảm, Trung Quốc vẫn gia tăng sức ép quân sự đối với chính quyền của ông Lại, thông qua nhiều đợt tập trận quy mô lớn kể từ khi ông nhậm chức. Cuối tháng 12, Bắc Kinh đã tổ chức các cuộc diễn tập bao quanh Đài Loan nhằm thể hiện sự bất bình trước việc Mỹ phê duyệt gói bán vũ khí trị giá 11 tỷ USD cho hòn đảo, một trong những thương vụ lớn nhất từ trước tới nay.

Ông Drew Thompson, chuyên gia cao cấp tại Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam thuộc Đại học Công nghệ Nanyang và cựu quan chức quốc phòng Mỹ phụ trách Trung Quốc và Đài Loan, nhận xét: “Việc giảm số chuyến bay không đi kèm sự mềm mỏng hơn trong phát ngôn của Bắc Kinh với Đài Loan hay ông Lại, vì vậy tôi hoài nghi động cơ chính trị phía sau”, ông nói.

Việc giảm số lần vượt qua đường trung tuyến eo biển, ranh giới do Mỹ vạch ra từ thập niên 1950 trong bối cảnh căng thẳng, nhiều khả năng cũng không mang lại sự nhẹ nhõm đáng kể cho các nhà hoạch định quân sự tại Đài Loan.

Theo ông Lin Ying yu, Phó giáo sư tại Viện Quan hệ Quốc tế và Nghiên cứu Chiến lược thuộc Đại học Tamkang, điều đáng lo hơn là mức độ phức tạp ngày càng cao trong các chiến dịch phối hợp của Trung Quốc.

“Chúng ta đang chứng kiến nhiều tiêm kích tham gia huấn luyện cùng máy bay cảnh báo sớm”, ông Lin cho biết, nhấn mạnh đây là dạng bài tập tinh vi giúp máy bay Trung Quốc có nhiều lựa chọn hơn trong việc xác định và khóa mục tiêu.

“Không thể chỉ đo áp lực quân sự dựa trên số lượt xuất kích”, ông nói thêm.