Dự án đường hầm dài gần 16km của Elon Musk gây tranh cãi: Tốc độ gần 100km/h, cứ 3,6 giây có 1 xe rời bến, chuyên gia cảnh báo 99% gặp rắc rối

Kế hoạch này đang vấp phải làn sóng hoài nghi mạnh mẽ từ chính quyền địa phương và các chuyên gia xây dựng đường hầm, những người cho rằng đây là một ý tưởng đầy rủi ro.

“Nếu dự án thực sự diễn ra”, Thị trưởng Nashville Freddie O’Connell nói trong một cuộc phỏng vấn, “kịch bản lý tưởng nhất là gần như không gây hại và không ai thiệt mạng”.

Tham vọng “đường hầm Tesla” dài gần 16km

The Boring Company đã đào xong giếng khởi động và lắp đặt máy khoan để bắt đầu thi công 2 đường hầm dài khoảng 10 dặm (tương đương 16km) mỗi tuyến, nối khu vực gần tòa nhà Quốc hội bang Tennessee với sân bay.

Dự án mang tên Music City Loop dự kiến sử dụng đội xe Tesla có tài xế, chở “hàng nghìn hành khách mỗi giờ” giữa trung tâm và sân bay, nhằm giảm tải cho hệ thống cao tốc. Công ty khẳng định hệ thống sẽ an toàn và có đầy đủ giấy phép của bang và thành phố.

Boring cho biết toàn bộ dự án sẽ do doanh nghiệp tự tài trợ, không sử dụng tiền thuế. Trong hồ sơ gửi chính quyền, công ty ước tính sẽ chi “vài trăm triệu USD” để xây dựng một mạng lưới giao thông ngầm có thể mở rộng trong tương lai.

Chuyên gia hoài nghi: “99% sẽ thành thảm họa”

Tuy nhiên, các kỹ sư trong ngành đào hầm tỏ ra khó hiểu trước những tuyên bố này, đặc biệt khi xét đến địa chất phức tạp của khu vực: nền đá vôi dễ sụt lún ở miền Trung Tennessee.

Các rủi ro được giới chuyên môn nêu ra bao gồm nguy cơ làm sụp mặt đất bên dưới một tuyến đường cao tốc đông đúc của bang, làm gián đoạn hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hoặc khiến đường hầm bị ngập nước ngầm.

Khâu vận hành cũng bị đặt dấu hỏi lớn. Để phục vụ 1.000 hành khách mỗi giờ, mức thấp nhất trong ước tính của Boring, cứ mỗi 3,6 giây phải có một xe chở 1 người rời bến, điều mà nhiều chuyên gia cho là phi thực tế.

Công ty cho biết các xe sẽ di chuyển với tốc độ trung bình 60 dặm/giờ (khoảng 96km/h) trên một tuyến có đoạn rẽ gần 90 độ. Tuy nhiên, The Boring Co chưa công bố giá vé hay thời gian hoàn vốn.

Dù vậy, chính quyền bang Tennessee lại tỏ ra hào hứng. Thống đốc Bill Lee, thành viên đảng Cộng hòa, tuyên bố dự án là “một cách tiếp cận có tầm nhìn xa và trách nhiệm tài khóa, định hình tương lai giao thông của Tennessee”.

Nhiều chuyên gia trong ngành lại không đồng tình.

“Đây là kiểu dự án làm theo cảm hứng. 99% khả năng họ sẽ gặp rắc rối lớn và để lại mớ hỗn độn cho thành phố”, ông Lok Home, Chủ tịch hãng sản xuất máy đào hầm Robbins, nhận định.

Lo ngại về an toàn và tính minh bạch

Trong nhiều tháng, chính quyền Nashville liên tục yêu cầu Boring cung cấp chi tiết kỹ thuật và phương án xử lý khẩn cấp như cháy nổ, ngập nước, nhưng cho rằng câu trả lời chưa thỏa đáng.

Họ cho rằng cách tiếp cận của The Boring Co mang đầy đủ dấu ấn quen thuộc trong các công ty của Elon Musk: phớt lờ cảnh báo an toàn để chạy theo tốc độ. Tesla từng bị Cơ quan An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia Mỹ điều tra vì lo ngại tay nắm cửa điện không hoạt động sau tai nạn. SpaceX cũng bị các tổ chức môi trường và Cơ quan Cá và Động vật Hoang dã Mỹ cảnh báo gây tổn hại môi trường sống của chim quý hiếm.

Dù vậy, Boring có một lợi thế lớn: sự ủng hộ của chính quyền bang do đảng Cộng hòa kiểm soát, trái ngược với chính quyền thành phố do đảng Dân chủ lãnh đạo.

Thống đốc Bill Lee gọi đây là “cách tiếp cận giao thông mang tính đổi mới và có trách nhiệm tài chính”.

Bang Tennessee thậm chí cho phép Boring sử dụng miễn phí một bãi đỗ xe thuộc sở hữu nhà nước làm bãi tập kết máy móc, và tuyến hầm chủ yếu đi dưới đất công, giảm thiểu rào cản pháp lý.

Tiền lệ gây tranh cãi của Musk

Nhiều ý tưởng trước đây của Musk từng được quảng bá rầm rộ nhưng không thành hiện thực, như mạng lưới xe điện tốc độ cao nối Chicago với sân bay O’Hare, tuyến hyperloop Washington đến New York hay đường hầm tới sân vận động Dodger ở Los Angeles.

Ngoài hệ thống nhỏ tại Las Vegas, Boring gần như chưa xây dựng được dự án giao thông công cộng quy mô lớn nào phục vụ người dân.

Tại Nashville, một số chính trị gia bảo thủ vẫn tin tưởng. Họ dẫn chứng Vegas Loop, nơi xe Tesla chở khách di chuyển trong hầm ngắn nối các khách sạn và trung tâm hội nghị.

Tuy nhiên, giới chuyên gia giao thông cho rằng một đường hầm đầy ô tô cá nhân không thể vận chuyển đám đông hiệu quả như metro hoặc tàu điện ngầm truyền thống, và khó tạo khác biệt đáng kể với tình trạng tắc đường trên mặt đất.

Câu hỏi còn bỏ ngỏ

Boring nói các đường hầm sẽ được lắp camera giám sát 24/7, hệ thống thông gió, chữa cháy và lối thoát hiểm định kỳ. Khi xảy ra sự cố, xe cứu hộ chuyên dụng nhỏ gọn sẽ được đưa vào thay cho xe cứu hỏa truyền thống.

Song ngay cả các báo cáo môi trường do chính công ty thuê tư vấn thực hiện cũng thừa nhận: nếu điều kiện địa chất phức tạp hơn dự kiến, đánh giá rủi ro có thể thay đổi.

Trong khi đó, Boring tiếp tục vẽ ra viễn cảnh tham vọng hơn, từ kết nối bãi đỗ xe ngầm đến kéo dài tuyến sang các thành phố khác, thậm chí vượt sông Cumberland.

“Phần cuối tôi nói chưa phải là dự án thật sự”, Chủ tịch Boring Steve Davis thừa nhận trong một buổi trò chuyện trực tuyến. “Nhưng chúng tôi rất muốn làm điều đó”.