Dư địa điều chỉnh lãi suất không còn nhiều?

Ngay sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) hạ lãi suất 25 điểm cơ bản, thị trường tài chính toàn cầu trong hai ngày 18–19/12 ghi nhận những diễn biến trái chiều khi các ngân hàng trung ương lớn điều chỉnh chính sách theo những hướng khác nhau.

Tại châu Á, Nhật Bản bất ngờ đi ngược xu thế nới lỏng, nâng lãi suất lên 0,75% – mức cao nhất trong 30 năm. Trái lại, Ngân hàng Trung ương Anh và Mexico cắt giảm lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng, trong khi ECB tiếp tục “án binh bất động” nhằm theo dõi lạm phát, còn Nga duy trì mức lãi suất cao 16% dù đã giảm nhẹ.

Sự lệch pha chính sách tiền tệ toàn cầu đang tạo áp lực đáng kể lên thị trường tiền tệ, trong đó có Việt Nam, không chỉ tác động đến hoạt động ngân hàng mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới giá hàng hóa nhập khẩu, chi phí du lịch và sức mạnh của đồng Việt Nam (VND).

Trong nước, năm 2025 được xem là năm điều hành tiền tệ tương đối thành công của Ngân hàng Nhà nước. Đến cuối tháng 11/2025, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt hơn 18,2 triệu tỷ đồng, tăng 16,56% so với cùng kỳ. Dù tín dụng tăng mạnh, lạm phát vẫn được kiểm soát ở mức 3,29%, thấp hơn mục tiêu 4,5–5%, trong khi tăng trưởng GDP ước đạt 7,85%.

Bước sang năm 2026, mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10% đặt ra nhu cầu vốn rất lớn cho nền kinh tế. Chuyên gia kinh tế TS. Lê Xuân Nghĩa cảnh báo, nếu thúc đẩy tăng trưởng quá nhanh, áp lực lên cung tiền và lạm phát sẽ gia tăng, tiềm ẩn rủi ro xói mòn sức mua và mất ổn định vĩ mô.

Áp lực bên ngoài cũng không nhỏ, đặc biệt từ chính sách thương mại của Mỹ. Dù mức thuế đối ứng với hàng hóa Việt Nam đã giảm từ 46% xuống 20%, xu hướng bảo hộ vẫn khiến tỷ giá USD/VND duy trì trạng thái nhạy cảm.

Trước những biến động trong và ngoài nước, UOB (Singapore) dự báo Ngân hàng Nhà nước sẽ giữ lãi suất tái cấp vốn ở mức 4,5%, khiến mặt bằng lãi suất cho vay khó có dư địa giảm thêm. Trọng tâm điều hành là ổn định lãi suất nhằm hỗ trợ tăng trưởng, đồng thời hạn chế áp lực lên tỷ giá.

Về tỷ giá, đồng USD được kỳ vọng tiếp tục mạnh lên. Theo UOB, VND có thể mất giá năm thứ tư liên tiếp, với tỷ giá lên khoảng 26.300 VND/USD trong quý I/2026 và duy trì quanh 25.900 VND/USD vào cuối năm. Điều này gây sức ép cho doanh nghiệp nhập khẩu nhưng có thể hỗ trợ xuất khẩu nếu kiểm soát tốt chi phí.

Trong bối cảnh nợ xấu toàn hệ thống ở mức khoảng 5%, năm 2026 được nhìn nhận là giai đoạn các ngân hàng buộc phải tăng cường kỷ luật tài chính, bổ sung vốn và củng cố “sức khỏe” để nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài.

Lãi suất bước vào giai đoạn căn chỉnh tăng

Chia sẻ tại WeTalk “Đầu tư gì 2026?” ngày 27/12, ông Trần Ngọc Báu – Tổng giám đốc WiGroup, cho rằng chính sách tiền tệ Việt Nam đã khai thác gần như tối đa dư địa trong năm 2025.

Theo ông Báu, bước sang năm 2026, lãi suất sẽ khó giảm thêm mà nhiều khả năng bước vào chu kỳ tăng nhẹ kéo dài. Nguyên nhân là tăng trưởng tín dụng đang cao hơn tăng trưởng huy động, khiến hệ thống ngân hàng rơi vào trạng thái “khát” vốn. Trong bối cảnh biên lợi nhuận (NIM) ngày càng mỏng, lãi suất cho vay buộc phải điều chỉnh tăng theo.

“Đây không phải là chu kỳ tăng sốc như năm 2022, mà là quá trình căn chỉnh để thị trường vận hành lành mạnh hơn”, ông Báu nhận định.

Khi dư địa điều chỉnh lãi suất ngày càng hạn chế, nhiều chuyên gia cho rằng Việt Nam sẽ phải chuyển trọng tâm sang chính sách tài khóa. Đầu tư công được xác định là động lực tăng trưởng then chốt, với kế hoạch giải ngân năm 2026 có thể lên tới 1,12 triệu tỷ đồng, tăng khoảng 30% so với năm 2025.

Trong bối cảnh tiêu dùng nội địa phục hồi chậm và tăng trưởng tín dụng phụ thuộc nhiều vào khả năng hấp thụ của thị trường, việc sử dụng hiệu quả “đòn bẩy” tài khóa sẽ mang ý nghĩa quyết định.

“Mục tiêu tăng trưởng cao là thách thức lớn, nhưng với việc giữ lãi suất ổn định, điều hành tỷ giá linh hoạt và đẩy mạnh đầu tư công, Việt Nam đang nỗ lực tìm kiếm một điểm cân bằng an toàn”, chuyên gia nhận định.