Dự thảo mới mở 'room' tín dụng, dự án lớn tại Hà Nội có thể vay tới 52% vốn tự có ngân hàng

Mở “room” tín dụng cho dự án trọng điểm

Theo dự thảo, các khoản vay vượt giới hạn được xem xét áp dụng với khách hàng thực hiện dự án, phương án sản xuất - kinh doanh có ý nghĩa kinh tế - xã hội quan trọng, phục vụ nhu cầu thiết yếu của người dân. Các lĩnh vực ưu tiên bao gồm điện, than, dầu khí, xăng dầu, giao thông, vận tải công cộng và các ngành khác theo chỉ đạo của Chính phủ.

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung nhóm đối tượng là các dự án lớn, quan trọng tại Thủ đô theo Nghị quyết 258/2025/QH15, với điều kiện phải được HĐND TP hoặc Chủ tịch UBND TP chấp thuận chủ trương đầu tư.

Hiện Hà Nội đang triển khai nhiều dự án quy mô lớn như Vành đai 4 - Vùng Thủ đô, các cầu vượt sông Hồng (Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Ngọc Hồi), hay tuyến metro số 5 Văn Cao - Hòa Lạc… Đây đều là những dự án có nhu cầu vốn rất lớn và phù hợp với định hướng ưu tiên của dự thảo. Tại một số dự án này, Vingroup, Vinaconex... đã được xác định là chủ đầu tư hoặc liên danh tham gia triển khai.

Dự thảo quy định mức cấp tín dụng tối đa đối với một khách hàng không vượt quá 38% vốn tự có của tổ chức tín dụng; với một khách hàng và người có liên quan là 52%. Đồng thời, tổng dư nợ cấp tín dụng (bao gồm cả phần vượt giới hạn) không được vượt quá 4 lần vốn tự có.

Theo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, các mức này được xây dựng từ thực tiễn khi một số dự án trọng điểm quốc gia, như Nhà máy nhiệt điện Quảng Trạch 1, từng được cho phép áp dụng cơ chế tương tự.

Quy định này cũng được đặt trong bối cảnh Luật Các tổ chức tín dụng 2024 đưa ra lộ trình siết dần giới hạn cấp tín dụng đến năm 2030 (còn 10% và 15%), khiến nhu cầu về một cơ chế “ngoại lệ có kiểm soát” trở nên cần thiết.

Dư địa cho vay hàng chục nghìn tỷ đồng

Tính đến cuối năm 2025, vốn tự có của một số ngân hàng thương mại Nhà nước lớn đã vượt 200.000 tỷ đồng. Với tỷ lệ 38-52%, hạn mức cho vay tối đa có thể lên tới khoảng 87.000 - 119.000 tỷ đồng cho một khách hàng hoặc nhóm khách hàng liên quan.

Trong khi đó, nhiều dự án trọng điểm có tổng mức đầu tư khoảng 300.000 tỷ đồng, với nhu cầu vay tới 85% (tương đương 255.000 tỷ đồng). Điều này cho thấy việc nới trần tín dụng sẽ tạo điều kiện để các ngân hàng phối hợp cho vay hợp vốn, đáp ứng nhu cầu vốn quy mô lớn.

Cơ hội nghiêng về nhóm ngân hàng “dày vốn”

Nếu được thông qua, cơ chế này nhiều khả năng sẽ mở rộng cơ hội tiếp cận các dự án lớn cho nhóm ngân hàng có vốn tự có lớn.

Đơn cử như Vietcombank, đến cuối năm 2025, ngân hàng có quy mô hơn 2,44 triệu tỷ đồng tài sản, trong đó chỉ riêng giá trị vốn điều lệ (gần 83.600 tỷ), thặng dư vốn cổ phần (gần 5.000 tỷ), thặng dư lợi nhuận chưa phân phối (hơn 102.000 tỷ) và các giấy tờ có giá (hơn 27.100 tỷ đồng) đã giúp quy mô vốn tự có vượt mức 200.000 tỷ.

Vốn tự có - yếu tố cốt lõi trong cơ chế này - chính là “nội lực tài chính” của ngân hàng, bao gồm vốn góp của cổ đông, lợi nhuận giữ lại và các công cụ vốn hợp lệ. Theo quy định, vốn tự có được chia thành vốn cấp 1 (lõi chính) và vốn cấp 2 (bổ sung), sau khi trừ đi các khoản không hợp lệ. Quy mô vốn càng lớn, dư địa cho vay các dự án quy mô lớn càng rộng.