Đưa gần 2.000 máy chủ AI xuống độ sâu 35m, láng giềng Việt Nam chính thức vận hành trung tâm dữ liệu dưới biển đầu tiên trên thế giới, vốn đầu tư gần 6.000 tỷ đồng

Dự án được khởi động vào tháng 6/2025, hoàn thành vào tháng 10 cùng năm và chính thức vận hành thương mại toàn diện từ tuần trước, sau giai đoạn thử nghiệm thành công hồi tháng 2.

Trung tâm dữ liệu này nằm ngoài khơi khu vực Lâm Cảng của Thượng Hải, có tổng vốn đầu tư khoảng 226 triệu USD (khoảng 5.956 tỷ đồng).

Dự án được xây dựng và vận hành theo mô hình hợp tác trực tiếp giữa chính quyền Trung Quốc với Công ty Công nghệ HiCloud, doanh nghiệp tư nhân chuyên về trung tâm dữ liệu dưới biển, cùng các tập đoàn viễn thông nhà nước như China Telecom.

Cơ sở có công suất 24 MW, chứa gần 2.000 máy chủ, bao gồm cả các cụm GPU của China Telecom và LinkWise. Hệ thống được thiết kế để xử lý các tác vụ AI, gắn nhãn dữ liệu lớn và hạ tầng 5G.

Khác với các trung tâm dữ liệu trên đất liền vốn phụ thuộc mạnh vào hệ thống điều hòa công nghiệp và làm mát cỡ lớn để tản nhiệt, trung tâm dữ liệu dưới biển của Thượng Hải tận dụng trực tiếp nước biển như một “bể hấp thụ nhiệt tự nhiên”.

Các máy chủ được đặt trong những mô-đun chịu áp lực cao dưới đáy biển, ở độ sâu khoảng 35 m. Nhiệt độ ổn định của đại dương sẽ liên tục hấp thụ lượng nhiệt sinh ra từ hệ thống tính toán.

Làm mát hiện là một trong những nút thắt lớn nhất với các trung tâm dữ liệu AI hiện đại, khi những cụm GPU mật độ cao có thể tiêu thụ hàng trăm kW điện và gần như toàn bộ lượng điện đó sẽ biến thành nhiệt. Do đó, thiết kế dưới biển giúp giảm mạnh điện năng dành cho làm mát nhờ sử dụng trực tiếp nước biển làm bộ tản nhiệt thụ động.

Theo truyền thông Trung Quốc, cơ sở đạt chỉ số hiệu quả sử dụng điện năng PUE dưới 1,15, thuộc nhóm trung tâm dữ liệu tiết kiệm năng lượng nhất hiện nay.

Trong khi đó, nhiều trung tâm dữ liệu truyền thống thường có PUE khoảng 1,5 hoặc cao hơn, đồng nghĩa một phần lớn điện năng bị tiêu tốn cho việc làm mát và vận hành hạ tầng thay vì phục vụ tính toán.

Dự án cũng phản ánh tham vọng lớn hơn của Trung Quốc trong việc tích hợp năng lượng tái tạo trực tiếp vào hạ tầng số.

Trung tâm dữ liệu dưới biển này được kết nối với các trang trại điện gió ngoài khơi gần đó, cho phép một phần đáng kể nhu cầu điện được cung cấp trực tiếp từ nguồn năng lượng tái tạo.

Trong bối cảnh AI khiến nhu cầu điện toàn cầu tăng bùng nổ, ngày càng nhiều quốc gia và tập đoàn công nghệ tìm đến những mô hình hạ tầng “không truyền thống” để giải quyết bài toán năng lượng và nhiệt lượng.

Thách thức kỹ thuật

Tuy nhiên, trung tâm dữ liệu dưới biển cũng đặt ra hàng loạt thách thức kỹ thuật lớn như ăn mòn do nước mặn, độ bền niêm kín dưới áp suất cao, độ ổn định của cáp ngầm và khả năng bảo trì thiết bị.

Việc thay thế phần cứng hỏng dưới biển phức tạp hơn rất nhiều so với các trung tâm dữ liệu thông thường, nơi kỹ thuật viên có thể tiếp cận máy chủ chỉ trong vài phút.

Vì vậy, các đơn vị vận hành phải phụ thuộc lớn vào thiết kế mô-đun kín, hệ thống giám sát từ xa và hạ tầng dự phòng dày đặc để hạn chế tối đa nhu cầu can thiệp vật lý.

Dự án tại Thượng Hải được xem là bước tiếp nối các thử nghiệm trước đó như Project Natick của Microsoft, chương trình từng thử nghiệm trung tâm dữ liệu chìm ngoài khơi Scotland và California.

Dù Microsoft sau đó không thương mại hóa dự án, các thử nghiệm cho thấy trung tâm dữ liệu dưới biển có tỷ lệ hỏng hóc phần cứng thấp hơn đáng kể.

Xu hướng xây dựng trung tâm dữ liệu ngoài khơi dùng năng lượng tái tạo và làm mát bằng nước biển đang xuất hiện ngày càng nhiều trên thế giới, khi nhu cầu điện và làm mát cho AI tiếp tục tăng chóng mặt.

Tháng trước, truyền thông quốc tế cũng đưa tin về Panthalassa, startup được tỷ phú Peter Thiel hậu thuẫn, đang phát triển các trung tâm dữ liệu nổi chạy bằng năng lượng sóng biển, hoạt động xa bờ và tận dụng nước đại dương để làm mát tự nhiên.