Đứng đầu cơ quan quyết định chính sách lãi suất của 21 quốc gia, Chủ tịch ECB bất ngờ tuyên bố 'rời ghế': Chuyện gì xảy ra?

Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) Christine Lagarde thông báo sẽ rời nhiệm sở vào đầu năm 2027, khiến cuộc cạnh tranh tìm người kế nhiệm một trong những nhà hoạch định chính sách tiền tệ quyền lực nhất thế giới trở nên gay gắt hơn.

Theo thông báo của ECB hôm thứ Năm (29/10), bà Lagarde sẽ chính thức rời chức vụ vào ngày 7/2/2027.

Bà trở thành Chủ tịch thứ tư trong lịch sử ECB và là người Pháp thứ hai đảm nhiệm cương vị này khi kế nhiệm ông Mario Draghi vào năm 2019. Theo kế hoạch ban đầu, nhiệm kỳ của bà phải đến tháng 10/2027 mới kết thúc.

Việc bà Lagarde rời nhiệm sở sớm mở ra một trong những cuộc cạnh tranh nhân sự cấp cao quan trọng nhất châu Âu. Người kế nhiệm sẽ chịu trách nhiệm điều hành chính sách lãi suất của khu vực đồng Euro, bao gồm 21 quốc gia thành viên với hơn 350 triệu dân.

Quyết định này được đưa ra vào thời điểm nhạy cảm đối với ECB, có trụ sở tại Frankfurt, Đức.

Ngân hàng Trung ương này đang phải đối phó với lạm phát gia tăng do cuộc chiến tại Iran, trong bối cảnh tình hình địa chính trị biến động mạnh, thị trường trái phiếu bất ổn và các Chính phủ châu Âu đẩy mạnh chi tiêu quy mô lớn cho quốc phòng và cơ sở hạ tầng.

Hiện có hai ứng viên nổi bật trong cuộc đua kế nhiệm bà Lagarde là ông Pablo Hernández de Cos, người Tây Ban Nha và ông Klaas Knot, người Hà Lan.

Ông De Cos từng giữ chức Thống đốc Ngân hàng Trung ương Tây Ban Nha và hiện là Tổng Giám đốc Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS).

Những đồn đoán kéo dài về tương lai của bà Lagarde

Thông tin bà Lagarde có thể rời ECB trước khi kết thúc nhiệm kỳ đã xuất hiện từ nhiều tháng trước. Bà nhiều lần từ chối cam kết sẽ hoàn thành trọn vẹn nhiệm kỳ tám năm của mình.

Trong khi đó, những đồn đoán ngày càng gia tăng về khả năng bà muốn đảm nhiệm vị trí lãnh đạo Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), tổ chức đứng sau Hội nghị thường niên tại Davos, Thụy Sĩ.

Bà Lagarde cũng từng đề cập đến khả năng tham gia một vai trò nào đó trong chiến dịch tranh cử Tổng thống Pháp vào mùa xuân năm tới, dù khẳng định sẽ không trực tiếp tranh cử chức Tổng thống.

Những phát biểu thiếu rõ ràng về kế hoạch tương lai của bà đã khiến một số đồng nghiệp tại ECB không hài lòng.

Một số quan chức lo ngại tình trạng bất định kéo dài xung quanh tương lai của người đứng đầu có thể ảnh hưởng đến hình ảnh của một trong những định chế kinh tế quan trọng nhất châu Âu.

ECB đối mặt sức ép lạm phát và thị trường trái phiếu

Thông báo từ chức của bà Lagarde được đưa ra trong bối cảnh Mỹ và Iran vẫn chưa đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài.

ECB đã tăng lãi suất vào tháng 6 và tháng 9 nhằm kiểm soát lạm phát, trong khi thị trường dự báo chính sách tiền tệ sẽ tiếp tục được thắt chặt.

Cùng thời điểm, lợi suất trái phiếu tăng mạnh trên toàn cầu, phản ánh tâm lý lo ngại ngày càng lớn của các nhà đầu tư đối với tình hình kinh tế và tài chính công.

Đáng chú ý, thị trường đặc biệt quan ngại về triển vọng tài chính công tại Pháp, quê hương của bà Lagarde.

Mức chênh lệch lợi suất mà nhà đầu tư yêu cầu khi nắm giữ trái phiếu Chính phủ Pháp kỳ hạn 10 năm so với trái phiếu cùng kỳ hạn của Đức gần đây đã tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2011.

Diễn biến này làm dấy lên những đồn đoán về khả năng ECB phải can thiệp nhằm ổn định thị trường trái phiếu.

Bà Lagarde từng lập luận rằng các dự báo kinh tế cho thấy lạm phát sẽ quay trở lại gần mục tiêu của ECB vào khoảng cuối năm 2027.

Tuy nhiên, việc rời nhiệm sở trước thời hạn có thể khiến bà Lagarde bị chỉ trích vì không giữ lời hứa sẽ tiếp tục đảm nhiệm chức vụ trong những thời điểm khó khăn, đặc biệt khi kinh tế châu Âu đang đối mặt với nhiều bất ổn.

Trước bà Lagarde, ông Wim Duisenberg, người Hà Lan, là Chủ tịch ECB duy nhất không hoàn thành trọn vẹn nhiệm kỳ. Tuy nhiên, việc ông Duisenberg rút ngắn thời gian tại nhiệm đã được thỏa thuận trước nhằm giải quyết bất đồng giữa Pháp và Đức trước khi ECB chính thức được thành lập vào năm 1998.