Elon Musk thua kiện, OpenAI 'dọn đường' cho thương vụ IPO lịch sử

Bồi thẩm đoàn liên bang tại Mỹ ngày 18/5 đã ra phán quyết chống lại tỷ phú Elon Musk trong vụ kiện nhằm vào OpenAI, cho rằng công ty trí tuệ nhân tạo này không phải chịu trách nhiệm trước cáo buộc “đi chệch sứ mệnh ban đầu vì lợi ích nhân loại”.

Trong phán quyết nhất trí được đưa ra tại tòa án liên bang ở Oakland, bang California, bồi thẩm đoàn cho rằng Musk đã khởi kiện quá muộn. Quá trình nghị án kéo dài chưa đầy 2 giờ.

Phán quyết mới cũng mở đường thuận lợi hơn cho kế hoạch IPO tiềm năng của OpenAI, trong bối cảnh công ty được cho là có thể đạt mức định giá lên tới 1.000 tỷ USD.

Dù vậy, CEO Sam Altman vẫn phải đối mặt với những tổn hại về hình ảnh cá nhân sau phiên tòa, khi nhiều nhân chứng mô tả ông là “người không trung thực”.

Ngay sau phán quyết, ông Musk tuyên bố sẽ kháng cáo và tiếp tục cáo buộc ông Altman cùng Chủ tịch Greg Brockman đã biến OpenAI thành công cụ làm giàu.

“Altman và Brockman thực sự đã làm giàu bằng cách ‘đánh cắp’ một tổ chức từ thiện. Vấn đề duy nhất chỉ là họ bắt đầu làm điều đó từ khi nào”, Musk viết trên X. Ông cũng cho rằng việc tạo ra tiền lệ “rút ruột các tổ chức phi lợi nhuận” có thể gây tổn hại nghiêm trọng tới hoạt động thiện nguyện tại Mỹ.

Thẩm phán liên bang Yvonne Gonzalez Rogers, người chủ trì vụ án, nhận định Musk sẽ gặp nhiều khó khăn nếu kháng cáo, bởi vấn đề thời hiệu khởi kiện là yếu tố mang tính thực tế và đã có nhiều bằng chứng ủng hộ kết luận của bồi thẩm đoàn.

“Có rất nhiều bằng chứng ủng hộ kết luận của bồi thẩm đoàn. Tôi thậm chí đã chuẩn bị sẵn để bác đơn ngay tại tòa”, bà nói.

Musk từng đầu tư sớm vào OpenAI

Theo đơn kiện, Musk cáo buộc OpenAI, Altman và Brockman đã thao túng để ông đầu tư 38 triệu USD vào tổ chức này, sau đó âm thầm chuyển hướng sang mô hình vì lợi nhuận và nhận hàng chục tỷ USD từ Microsoft cùng nhiều nhà đầu tư khác.

Luật sư Marc Toberoff của Musk cho rằng phán quyết có thể tạo ra một “công thức mới ở Thung lũng Silicon”, nơi các startup bắt đầu dưới danh nghĩa phi lợi nhuận nhưng sau đó chuyển đổi sang mô hình thương mại để huy động vốn và làm giàu cho lãnh đạo.

OpenAI được thành lập năm 2015 bởi Sam Altman, Elon Musk và nhiều nhân vật khác. Musk rời hội đồng quản trị năm 2018, còn công ty lập bộ phận kinh doanh vì lợi nhuận vào năm kế tiếp.

Kể từ khi rời OpenAI, Musk đã thành lập startup AI riêng là xAI, hiện đã được tích hợp vào hệ sinh thái của SpaceX.

Phía OpenAI phản bác rằng chính Musk mới là người nhìn thấy cơ hội kiếm tiền từ AI, đồng thời cho rằng ông đã để quá thời hạn 3 năm mới khởi kiện. Các luật sư của công ty lập luận Musk đã biết từ nhiều năm trước về kế hoạch mở rộng thương mại của OpenAI, nên đơn kiện nộp vào tháng 8/2024 là quá muộn.

Bill Savitt, luật sư của OpenAI, gọi vụ kiện là “một câu chuyện dựng lên sau sự việc” và là “nỗ lực đạo đức giả nhằm phá hoại đối thủ cạnh tranh”.

Nhà phân tích Dan Ives của Wedbush nhận định phán quyết đã loại bỏ một trong những rào cản lớn nhất đối với kế hoạch IPO của OpenAI.

“Đây là chiến thắng rất lớn cho Altman và OpenAI, dù hình ảnh và phong cách lãnh đạo của Altman đã bị tổn hại đáng kể trong phiên tòa”, ông nói.

Cuộc chiến về uy tín và quyền lực AI

Phiên tòa kéo dài 11 ngày với hàng loạt lời khai cho thấy uy tín cá nhân của cả Musk lẫn Altman liên tục bị công kích.

Microsoft cũng từng đối mặt cáo buộc “tiếp tay” trong vụ việc. Một lãnh đạo Microsoft khai trước tòa rằng tập đoàn này đã chi hơn 100 tỷ USD cho quan hệ hợp tác với OpenAI.

Người phát ngôn Microsoft sau đó tuyên bố: “Các sự kiện và mốc thời gian trong vụ việc này từ lâu đã rất rõ ràng, và chúng tôi hoan nghênh quyết định của bồi thẩm đoàn khi bác bỏ các cáo buộc vì đã hết thời hiệu”.

AI hiện được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như giáo dục, nhận diện khuôn mặt, tư vấn tài chính, báo chí, nghiên cứu pháp lý và chẩn đoán y khoa. Tuy nhiên, công nghệ này cũng gây tranh cãi vì nguy cơ tạo deepfake độc hại và thay thế lao động con người.

Hai bên đều cáo buộc đối phương đặt lợi ích tài chính lên trên lợi ích cộng đồng.

Musk cho rằng OpenAI đã không còn ưu tiên vấn đề an toàn AI, đồng thời tìm cách làm giàu cho nhà đầu tư và lãnh đạo nội bộ bằng nguồn lực của tổ chức phi lợi nhuận. Ông cũng khẳng định Microsoft từ đầu đã biết OpenAI quan tâm tới lợi nhuận hơn là mục tiêu vị nhân sinh.

Trong phần tranh luận cuối cùng, luật sư Steven Molo của Musk nhấn mạnh nhiều nhân chứng đã nghi ngờ tính trung thực của Altman, đồng thời lưu ý rằng CEO OpenAI không trả lời “hoàn toàn có” khi được hỏi liệu ông có thực sự đáng tin tuyệt đối hay không.

“Uy tín của Sam Altman là vấn đề cốt lõi. Nếu các vị không tin ông ấy, họ không thể thắng”, ông nói trước bồi thẩm đoàn.

Ở chiều ngược lại, luật sư Sarah Eddy của OpenAI cho rằng phía Musk chỉ đang sử dụng “những câu khẩu hiệu và cáo buộc sai lệch không liên quan”.

Trong lúc đó, SpaceX cũng đang chuẩn bị cho kế hoạch IPO riêng, được cho là thậm chí có thể vượt quy mô của OpenAI.

Theo Reuters