EU cam kết đầu tư hàng tỷ euro vào Việt Nam, có bóng dáng dự án 'pin nước khổng lồ' của EVN

Liên minh châu Âu (EU) đang thể hiện cam kết mạnh mẽ khi không chỉ công bố các gói đầu tư hàng trăm triệu euro, mà còn đặt mục tiêu huy động tới hơn 1 tỷ euro từ hệ thống ngân hàng và khu vực tư nhân để triển khai loạt dự án hạ tầng chiến lược tại Việt Nam.

Động thái này được xem là bước đi cụ thể hóa quan hệ hợp tác ngày càng sâu rộng, đồng thời tạo “đòn bẩy” tài chính cho quá trình chuyển đổi xanh và phát triển kinh tế bền vững.

Tại Diễn đàn Kinh doanh và Đầu tư EU-Việt Nam diễn ra ngày 24/3 tại Hà Nội, Cao ủy châu Âu về đối tác quốc tế Jozef Síkela cho biết EU đã khởi xướng Quỹ Phát triển giao thông bền vững trị giá 40 triệu euro, với mục tiêu huy động thêm hơn 1 tỷ euro để đầu tư vào ít nhất 4 dự án hạ tầng quy mô lớn. Các dự án này bao gồm đường sắt cao tốc Bắc - Nam, hệ thống giao thông đô thị và đường thủy nội địa - những lĩnh vực đang cần nguồn vốn rất lớn để phát triển.

Song song với đó, EU cũng công bố gói đầu tư hơn 560 triệu euro dành cho Việt Nam, tập trung vào chuyển dịch năng lượng, giao thông bền vững và nâng cao năng lực hạ tầng.

Trong đó, Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) cấp tín dụng 200 triệu euro cho Techcombank để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, đầu tư vào năng lượng tái tạo, tiết kiệm năng lượng và xe điện. Các khoản khác gồm 230 triệu euro bổ sung vốn vào dự án nhà máy thủy điện tích năng Bắc Ái, khoản tài trợ trong lĩnh vực giáo dục, y tế, cảng xanh...

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là dự án nhà máy thủy điện tích năng Bắc Ái tại Ninh Thuận - công trình đầu tiên thuộc loại này tại Việt Nam, do EVN làm chủ đầu tư.

Với quy mô 1.200 MW và 4 tổ máy turbin, bơm - máy phát, động cơ - dự án được kỳ vọng sẽ đóng vai trò như “pin nước khổng lồ”, giúp tích trữ năng lượng tái tạo và điều tiết hệ thống điện quốc gia.

Vào giờ cao điểm, nhà máy có thể phát phủ đỉnh với công suất lớn nhất 1.200 MW, góp phần điều tần, bù công suất cho hệ thống. Sau một năm thi công, dự án đã hoàn thành đào và gia cố hầm cáp điện - thoát gió, đắp nền trạm phân phối điện 500kV... Hiện hạng mục thi công hầm xuyên núi đạt gần 25% khối lượng, đường vận hành (thi công đào, đắp đất đá nền đường) đạt 98% khối lượng thiết kế.

Khi hoàn thành vào năm 2030, nhà máy sẽ góp phần quan trọng trong việc đảm bảo an ninh năng lượng và hỗ trợ mục tiêu phát thải ròng bằng 0 của Việt Nam.

Tổng vốn rót vào dự án này là hơn 21.000 tỷ đồng, trong đó khoản vay từ Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) hồi cuối năm ngoái khoảng 76 triệu euro (tương đương 2.000 tỷ đồng).

Thực tế, EU đã có nhiều dấu ấn hợp tác hạ tầng tại Việt Nam trước đó, như dự án metro số 3 tại Hà Nội hay kế hoạch hỗ trợ phát triển cảng container Liên Chiểu tại Đà Nẵng. Những dự án này không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn góp phần nâng cao tiêu chuẩn kỹ thuật, quản trị và phát triển bền vững.

Phát biểu tại diễn đàn, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc đánh giá cao vai trò của EU như một đối tác kinh tế hàng đầu và tin cậy của Việt Nam.

Trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, Việt Nam mong muốn EU tiếp tục mở rộng hợp tác. Theo đó, EU chia sẻ kinh nghiệm quản trị và kết nối đầu tư, xây dựng mô hình kinh tế, như khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam.

“Đây là những thanh nam châm thu hút dòng vốn quốc tế, tạo ra các giá trị gia tăng mới cho Việt Nam và các đối tác châu Âu,” Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Đồng thời, Chính phủ cũng đề nghị EU hỗ trợ chuyển giao công nghệ, cung cấp vốn ưu đãi và thúc đẩy phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ Đầu tư Việt Nam - EU (EVIPA) nhằm hoàn thiện khung pháp lý và tăng niềm tin cho doanh nghiệp hai bên.

Với sự tham gia của khoảng 500 đại biểu đến từ cơ quan Chính phủ, tổ chức tài chính và doanh nghiệp hàng đầu, diễn đàn không chỉ là nơi công bố các cam kết đầu tư mà còn đóng vai trò cầu nối thúc đẩy hợp tác thực chất. Các phiên thảo luận chuyên đề tập trung vào những lĩnh vực then chốt như giao thông bền vững, chuyển dịch năng lượng, chuyển đổi số và tiêu chuẩn ESG - những “trụ cột” cho tăng trưởng dài hạn của Việt Nam.