Giá dầu nóng trở lại trước 'giờ G' cuộc họp của Fed: Chuyên gia cảnh báo điều gì với Việt Nam?

Thị trường tài chính toàn cầu đang trải qua những ngày biến động mạnh khi giá dầu thô liên tục “nhảy múa” quanh ngưỡng 100 USD/thùng, trong khi mọi ánh mắt đang đổ dồn về cuộc họp chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) kéo dài hai ngày vào ngày 17/3 tới đây.

Những diễn biến này không chỉ tác động trực tiếp đến túi tiền của người tiêu dùng mà còn đặt ra những thách thức lớn đối với điều hành chính sách tiền tệ và chiến lược đầu tư tại Việt Nam trong năm 2026.

Mở đầu cho những xáo trộn gần đây là sự tăng vọt đột ngột của giá dầu từ mức 85 USD lên 112 USD/thùng chỉ trong một thời gian ngắn, trước khi ổn định trở lại quanh mốc 100 USD. Ghi nhận sáng 16/3, giá dầu WTI đứng ở mức 101,47 USD/thùng, tăng 2,76 USD/thùng, trong khi giá dầu Brent của Mỹ ở mức 106,25 USD/thùng, tăng 3,15 USD/thùng.

Sự biến động này chủ yếu xuất phát từ những căng thẳng địa chính trị kéo dài tại Trung Đông. Theo đánh giá của ông Nguyễn Minh Tuấn, CEO của AFA Capital trong talkshow "Giá dầu quay lại 100, tâm điểm cuộc họp FED 19/3 và tác động tới Việt Nam" diễn ra mới đây, thị trường dường như đã bắt đầu quen với ngưỡng giá 100 USD, nhưng những tác động sâu xa của nó đối với kinh tế vĩ mô vẫn là một ẩn số cần được phân tích kỹ lưỡng.

Ông Nguyễn Minh Tuấn nhấn mạnh rằng, thay vì chỉ nhìn vào những biến động ngắn hạn, nhà đầu tư cần phân biệt rõ hai luồng tác động: trực tiếp và gián tiếp.

Tại Việt Nam, tác động trực tiếp từ giá dầu đến lạm phát (CPI) phần nào được giảm nhẹ nhờ cơ chế điều hành giá xăng dầu linh hoạt và "bộ đệm" thuế phí chiếm tỷ trọng đáng kể, giúp hấp thụ các cú sốc từ thị trường thế giới.

Ngược lại, tại Mỹ, mô hình thị trường tự do khiến giá dầu thô tác động gần như ngay lập tức và toàn phần vào giá xăng bán lẻ, do thuế chiếm khoảng 12-18%. Chính sự khác biệt này khiến lạm phát tại Mỹ trở nên nhạy cảm hơn bao giờ hết đối với biến động của thị trường năng lượng.

Mối lo ngại lớn nhất hiện nay không chỉ là con số lạm phát đơn thuần, mà là cách FED phản ứng với nó. Các dữ liệu lịch sử cho thấy có một độ trễ nhất định giữa việc tăng giá dầu và sự phản ánh vào chỉ số CPI của Mỹ.

Trong bối cảnh thị trường lao động Mỹ vẫn duy trì tỷ lệ thất nghiệp ở mức 4,4%, tiệm cận mức cao nhất trong 4 năm, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Federal Reserve - FED) đang đứng trước một bài toán khó giữa việc kiềm chế lạm phát và duy trì tăng trưởng.

Ông Nguyễn Minh Tuấn đồng quan điểm với dự báo của thị trường rằng khả năng cao FED sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp tháng 3 này. Thậm chí, các tín hiệu từ thị trường phái sinh cho thấy kỳ vọng về việc hạ lãi suất có thể bị đẩy lùi sang tận quý 3 hoặc cuối năm 2026.

Áp lực từ việc FED duy trì mặt bằng lãi suất cao đã khiến chỉ số sức mạnh đồng đô la Mỹ (U.S. Dollar Index – DXY) có xu hướng trở lại mốc 100. Diễn biến này phần nào tạo ra áp lực lên tỷ giá tại nhiều nền kinh tế mới nổi, trong đó có Việt Nam.

Theo phân tích của Nguyễn Minh Tuấn, Việt Nam đang ở trong bối cảnh khá điển hình của khái niệm “Impossible Trinity - Bộ ba bất khả thi” trong kinh tế vĩ mô. Để tiếp tục duy trì đà phục hồi và tăng trưởng tích cực sau giai đoạn khởi sắc của năm 2025, Chính phủ cùng Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có thể sẽ phải đưa ra những lựa chọn điều hành mang tính cân đối giữa nhiều mục tiêu.

Ông Tuấn cho rằng trong năm 2026, Việt Nam có khả năng sẽ ưu tiên duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, thúc đẩy đầu tư hạ tầng và gia tăng năng lực xuất khẩu. Trong quá trình đó, tỷ giá có thể được điều chỉnh linh hoạt hơn để thích ứng với bối cảnh quốc tế, qua đó góp phần tạo dư địa cho tăng trưởng kinh tế.

Trong bối cảnh diễn biến thị trường như hiện nay, ông Nguyễn Minh Tuấn đưa ra lời khuyên thiết thực cho các nhà đầu tư cá nhân là cần tập trung vào việc quản trị danh mục thay vì cố gắng dự báo chính xác các bước nhảy của thị trường.

Việc quản trị danh mục đa lớp tài sản, không "tất tay" vào một kênh duy nhất và duy trì tỷ lệ tiền mặt hợp lý sẽ giúp nhà đầu tư giữ được sự chủ động. Theo ông, khi thị trường có những nhịp điều chỉnh mạnh, đó chính là cơ hội để những nhà đầu tư có sự chuẩn bị về kiến thức và tài chính gia tăng tỷ trọng các cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt mà không bị rơi vào trạng thái hoảng loạn.