Giá dầu tăng dựng đứng, chuyên gia cảnh báo chạm mốc 100 USD/thùng trong vài ngày nữa

Chỉ sau 1 tuần kể từ khi một trong những cú sốc lớn nhất đối với thị trường năng lượng toàn cầu xảy ra, giá dầu vẫn chưa tăng mạnh như trong các cuộc khủng hoảng trước đây.

Nhưng ngày càng nhiều lãnh đạo doanh nghiệp năng lượng và các nhà giao dịch cảnh báo rằng nếu chiến sự tiếp diễn, thị trường dầu mỏ có thể sớm bước tới “điểm bùng phát” - thậm chí giá dầu thô có thể chạm mốc 100 USD/thùng chỉ trong vài ngày tới.

Lưu lượng tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz gần như đã tê liệt hoàn toàn – kịch bản từng được coi là tình huống xấu nhất đối với thị trường năng lượng. Số lượng siêu tàu chở dầu rỗng trong khu vực Vịnh đang cạn dần, khiến nguy cơ các nhà sản xuất buộc phải cắt giảm sản lượng ngày càng rõ rệt.

Trong tuần qua, giá dầu và khí đốt đã tăng mạnh nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mức đỉnh sau thời điểm xảy ra xung đột Nga - Ukraine. Tuy nhiên, đến cuối tuần, dấu hiệu cho thấy sự “bình tĩnh” ban đầu của thị trường đã dần biến mất khi giá dầu Brent vượt mốc 90 USD/thùng, tăng hơn 25% chỉ trong một tuần.

Các lãnh đạo của 4 tập đoàn giao dịch năng lượng lớn cho rằng thị trường hiện vẫn đang đánh giá thấp tác động của việc eo biển Hormuz bị phong tỏa kéo dài. Theo họ, nếu căng thẳng không hạ nhiệt, giá dầu hoàn toàn có thể vượt mốc 100 USD trong vài ngày tới.

Thị trường đối mặt nguy cơ gián đoạn kéo dài

Những dấu hiệu căng thẳng đã xuất hiện rõ rệt trên thị trường năng lượng vật chất. Một số nhà máy lọc dầu ở Trung Đông và châu Á đã phải cắt giảm hoạt động, khiến giá các sản phẩm như dầu diesel và nhiên liệu máy bay tăng vọt.

Ông Bob McNally, Chủ tịch công ty tư vấn Rapidan Energy Group và cựu quan chức Nhà Trắng, nhận định thị trường vẫn đang đánh giá lại thời gian eo biển Hormuz có thể bị phong tỏa.

Ông cho rằng: “Chúng tôi dự báo giá dầu Brent có thể vượt 100 USD/thùng trong vài ngày tới hoặc vài tuần tới, khi thị trường nhận ra việc đóng cửa Hormuz có thể kéo dài nhiều tuần chứ không chỉ là gián đoạn ngắn”.

Đà tăng giá dầu cũng gây áp lực lớn đối với Tổng thống Mỹ Donald Trump, người nhiều lần khẳng định khả năng kiểm soát giá nhiên liệu. Hiện giá xăng tại Mỹ đã lên mức cao nhất trong nhiệm kỳ của ông. Nhà Trắng đã nhiều lần tìm cách trấn an thị trường trong tuần qua nhưng chưa mang lại hiệu quả rõ rệt.

Không có giải pháp nhanh

Đối với các nhà giao dịch dầu khí, câu hỏi quan trọng nhất hiện nay là khi nào dòng chảy năng lượng từ khu vực Vịnh có thể được khôi phục.

Mỗi ngày dầu không thể đi qua eo biển Hormuz, các bể chứa lại đầy thêm, đẩy các nhà sản xuất đến gần hơn với việc phải cắt giảm sản lượng. Iraq đã bắt đầu giảm sản lượng trong tuần này, trong khi Qatar tạm dừng sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng (LNG).

Triển vọng thị trường phụ thuộc hoàn toàn vào diễn biến của xung đột. Bất kỳ dấu hiệu hạ nhiệt nào hoặc việc tái mở cửa Hormuz đều có thể khiến giá dầu nhanh chóng hạ nhiệt.

Nhưng hiện chưa có nhiều hy vọng rằng nút thắt tại Hormuz sẽ sớm được giải quyết khi chiến sự vẫn đang tiếp diễn.

“Thị trường hoàn toàn chưa chuẩn bị cho một cuộc xung đột kéo dài”, bà Rebecca Babin, nhà giao dịch năng lượng cấp cao tại CIBC Private Wealth Group, nhận xét.

Các nhà phân tích của Goldman Sachs cũng cảnh báo rủi ro giá dầu tăng mạnh. Trong báo cáo gửi khách hàng, họ đánh giá rằng cú sốc nguồn cung hiện nay là “chưa từng có tiền lệ”, thậm chí lớn gấp 17 lần so với mức gián đoạn nguồn cung tồi tệ nhất sau xung đột Nga - Ukraine.

Giá nhiên liệu tăng vọt

Dù giá dầu Brent đang hướng tới mức tăng theo tuần lớn thứ hai trong lịch sử, đà tăng này vẫn chưa đáng kể so với một số loại nhiên liệu khác.

Giá diesel đã tăng hơn 50% chỉ trong một tuần. Nhiên liệu máy bay có lúc vượt 200 USD/thùng tại một số khu vực, còn khí đốt tự nhiên tại châu Âu tăng gần 66%.

Trước diễn biến này, Trung Quốc đã yêu cầu các nhà máy lọc dầu lớn dừng xuất khẩu xăng và diesel. Một số quốc gia châu Á khác cũng có động thái tương tự.

Bộ trưởng Năng lượng Qatar thậm chí cảnh báo giá dầu có thể lên tới 150 USD/thùng nếu xung đột không sớm được giải quyết.

Thị trường chuẩn bị cho biến động lớn

Một số quốc gia sản xuất dầu đang tìm cách chuyển hướng xuất khẩu để giảm phụ thuộc vào eo biển Hormuz. Saudi Arabia đã vận chuyển dầu hơn 1.000km qua lãnh thổ để đưa ra các cảng phía Tây. UAE cũng xuất khẩu hơn 1 triệu thùng/ngày qua cảng Fujairah – tuyến đường tránh Hormuz.

Tuy nhiên, tổng công suất của các tuyến thay thế này chỉ tương đương khoảng 1/3 lượng dầu 20 triệu thùng/ngày thường đi qua eo biển Hormuz.

Khi chưa có dấu hiệu chấm dứt xung đột hay tái mở cửa tuyến vận tải chiến lược này, thị trường năng lượng toàn cầu đang chuẩn bị cho những biến động mạnh.

“Nếu đến tối Chủ nhật (8/3), khi thị trường dầu mở cửa trở lại mà eo biển Hormuz vẫn đóng, giá dầu có thể tăng vọt mạnh hơn rất nhiều”, ông Amos Hochstein, đối tác quản lý tại TWG Global và cựu cố vấn cấp cao của cựu Tổng thống Mỹ Joe Biden, bình luận.