Giá sầu riêng lập đỉnh 3 năm nhờ chiếm lĩnh thị trường, xuất khẩu tăng vọt gần 300%

Những tháng đầu năm 2026, sầu riêng tiếp tục là điểm sáng của xuất khẩu rau quả Việt Nam khi tăng trưởng ba con số ngay trong giai đoạn nghịch mùa - thời điểm vốn được xem là khó khăn vì nguồn cung hạn chế.

Theo số liệu sơ bộ từ Cục Hải quan, riêng tháng 1/2026, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng đạt 117,22 triệu USD, tăng tới 274,8% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là mức tăng đặc biệt ấn tượng nếu đặt trong bối cảnh tháng 1 là cao điểm nghịch vụ, sản lượng không dồi dào như chính vụ.

Trung Quốc tiếp tục là thị trường chủ lực, với kim ngạch đạt 108,9 triệu USD trong tháng 1, chiếm gần 93% tổng giá trị xuất khẩu sầu riêng. Dù giảm 45% so với tháng trước do yếu tố mùa vụ, xuất khẩu sang thị trường này vẫn tăng gần 505% so với cùng kỳ năm ngoái.

Không chỉ phụ thuộc vào một thị trường, sầu riêng Việt Nam cũng ghi nhận đà tăng mạnh ở nhiều điểm đến khác: Mỹ đạt 3,55 triệu USD, tăng khoảng 529%; Hàn Quốc tăng gần 498%; Hong Kong tăng 340%; Malaysia tăng 358%. Một số thị trường quy mô nhỏ như Đài Loan (Trung Quốc) cũng bật tăng cao nhờ nền so sánh thấp của năm trước.

Theo ông Đặng Phúc Nguyên – Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VINAFRUIT), động lực tăng trưởng đến từ việc xuất khẩu sầu riêng diễn ra thuận lợi hơn so với trước. Nông dân và doanh nghiệp đã có nhiều kinh nghiệm trong đáp ứng yêu cầu của thị trường Trung Quốc liên quan đến dư lượng chất vàng O và Cadimi.

Đồng thời, quy trình kiểm định giữa cơ quan chức năng hai nước vận hành chặt chẽ và thông suốt hơn, góp phần nâng cao uy tín chất lượng sầu riêng Việt Nam.

Một yếu tố quan trọng khác là việc thực thi Nghị định thư cho phép xuất khẩu sầu riêng đông lạnh sang Trung Quốc, mở rộng thêm dư địa tăng trưởng. Đến tháng 1/2026, số lượng mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói được phía Trung Quốc phê duyệt đã tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm trước. Điều này giúp nâng cao năng lực xuất khẩu chính ngạch, giảm phụ thuộc vào trao đổi biên mậu và tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Lợi thế lớn của sầu riêng Việt Nam trong giai đoạn đầu năm còn đến từ yếu tố mùa vụ. Vụ nghịch kéo dài từ tháng 11 năm trước đến tháng 3 năm sau, trong khi các đối thủ lớn trong khu vực như Thái Lan và Malaysia chưa bước vào chính vụ thu hoạch. Nhờ đó, Việt Nam gần như “một mình một chợ” ở một số phân khúc thị trường trọng điểm cho đến khi vụ thu hoạch của Thái Lan bắt đầu từ cuối tháng 5.

Trong nước, giá sầu riêng nghịch vụ tại các tỉnh miền Tây và Đông Nam Bộ những ngày đầu tháng 3 tiếp tục duy trì ở mức cao. Giá sầu riêng Ri6 loại A dao động từ 100.000-150.000 đồng/kg; giống Thái từ 160.000-170.000 đồng/kg.

Một số thời điểm đầu năm, giá Monthong loại A được thu mua ở mức 146.000-155.000 đồng/kg, loại B khoảng 126.000-127.000 đồng/kg, tăng hơn gấp đôi so với mức 40.000-70.000 đồng cùng kỳ năm trước và là mức cao nhất trong vòng 3 năm trở lại đây.

Ri6 loại A cũng tăng lên 105.000-108.000 đồng/kg, loại B khoảng 88.000-93.000 đồng/kg, nhiều nơi ghi nhận mức giá gần gấp đôi cùng kỳ năm trước.

Giá cao phản ánh thực tế nguồn cung trái vụ giảm do mất mùa cục bộ, trong khi nhu cầu tiêu dùng vẫn tốt. Tháng Giêng là mùa lễ hội, quà biếu, sức mua duy trì ổn định.

Thị trường ghi nhận tâm lý “thèm sầu riêng” khi vào nghịch vụ, càng đẩy giá lên cao. Dự báo mặt bằng giá sẽ tiếp tục neo ở mức cao trong những tháng tới, ít nhất cho đến khi nguồn cung từ các nước trong khu vực tăng mạnh trở lại.

Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng đạt khoảng 3,86 tỷ USD, tăng hơn 20% so với năm trước và chiếm trên 45% tổng giá trị xuất khẩu rau quả.

Ngành đang hướng đến mục tiêu 4-4,5 tỷ USD trong năm 2026. Tuy nhiên, tăng trưởng nhanh cũng đặt ra yêu cầu khắt khe hơn về tính bền vững.

Diện tích trồng sầu riêng cả nước đã vượt 150.000 ha vào cuối năm 2025, cao gấp đôi so với quy hoạch ban đầu. Nếu không kiểm soát tốt chất lượng giống, quy trình canh tác và liên kết tiêu thụ, nguy cơ dư cung cục bộ hoặc vi phạm tiêu chuẩn kỹ thuật hoàn toàn có thể xảy ra.

Bên cạnh đó, các quy định về kiểm dịch thực vật, truy xuất nguồn gốc và dư lượng thuốc bảo vệ thực vật tại Trung Quốc cũng như thị trường EU đang ngày càng siết chặt, buộc doanh nghiệp phải đầu tư bài bản vào vùng nguyên liệu và hệ thống kiểm soát chất lượng.