Giá vàng biến động chưa từng thấy, chuyên gia nói gì về kịch bản đảo chiều như năm 2012?

Trong vài ngày gần đây, giá vàng liên tục rung lắc mạnh. Cuối tuần trước, biên độ dao động có lúc đạt 500 - 750 USD mỗi ounce. Bước sang đầu tuần này, có thời điểm giá đã thủng mốc 4.500 USD/ounce, ghi nhận mức giảm lên tới khoảng 6,5%, được đánh giá là rất lớn đối với một tài sản vốn được coi là nơi trú ẩn an toàn. Tuy nhiên, giá hiện đã bật tăng trở lại, quanh mức 4.700 USD.

Nếu nhìn lại lịch sử, lần gần nhất thị trường vàng chứng kiến những dao động dữ dội tương tự là vào năm 2012. Khi đó, giá vàng cũng chạm một đỉnh cao mang tính trung hạn, trước khi bước vào chu kỳ điều chỉnh kéo dài.

Tuy nhiên, trao đổi với báo chí sáng ngày 2/2, ông Shaokai Fan, Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương không bao gồm Trung Quốc, đồng thời là Giám đốc Ngân hàng Trung ương toàn cầu của Hội đồng Vàng thế giới WGC, cho rằng bối cảnh hiện nay có nhiều điểm khác biệt căn bản so với năm 2012.

Ông cho rằng vào năm 2012, cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu về cơ bản đã đi đến hồi kết, trong khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ bắt đầu triển khai các chương trình nới lỏng định lượng quy mô lớn. Những lo ngại ban đầu về tác động tiêu cực của QE sau đó không xảy ra như dự đoán, khiến nhà đầu tư dần rút khỏi vàng, kéo giá kim loại quý này đi xuống.

“Ở thời điểm hiện tại, bức tranh hoàn toàn khác. Đúng là chúng ta đang chứng kiến những biến động giá rất mạnh trong ngắn hạn, cả theo chiều tăng lẫn giảm. Nhưng các yếu tố nền tảng hỗ trợ cho việc nắm giữ vàng vẫn còn nguyên”, ông Shaokai Fan nhận định. Theo ông, những rủi ro địa chính trị kéo dài, xu hướng lãi suất đi xuống và các lo ngại xoay quanh tính độc lập của ngân hàng trung ương là những yếu tố khó có thể sớm biến mất.

Nhu cầu đầu tư giữ vai trò dẫn dắt

Một điểm khác biệt quan trọng nữa được đại diện WGC nhấn mạnh là cấu trúc nhà đầu tư trên thị trường vàng hiện nay đã thay đổi đáng kể. Nếu như giai đoạn trước, đặc biệt là năm 2012, thị trường chủ yếu chịu ảnh hưởng từ các nhà đầu tư phương Tây, thì đến năm 2026, lực lượng tham gia đã đa dạng và mang tính toàn cầu hơn. Nhiều nhóm nhà đầu tư với động cơ khác nhau cùng tham gia mua bán, khiến thị trường sôi động nhưng cũng biến động mạnh hơn.

Hiện nay, nhu cầu đầu tư được xem là động lực chính dẫn dắt giá vàng, bao gồm cả vàng vật chất và các quỹ hoán đổi danh mục ETF. Dữ liệu cho thấy lượng vàng nắm giữ thông qua các quỹ ETF toàn cầu đã đạt mức kỷ lục 4.025 tấn, với tổng giá trị dòng vốn chảy vào lên tới khoảng 89 tỷ USD.

Xu hướng dòng tiền đổ mạnh vào ETF diễn ra trên phạm vi toàn cầu, nhưng nổi bật nhất là tại Bắc Mỹ và Hoa Kỳ. Tại đây, các nhà đầu tư đã quay trở lại thị trường vàng sau một thời gian dài đứng ngoài. Bên cạnh đó, Trung Quốc và Ấn Độ cũng ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể về nhu cầu đầu tư, nhờ sự xuất hiện của nhiều sản phẩm tài chính liên quan đến vàng.

Ở chiều khác, nhu cầu mua vàng của các ngân hàng trung ương vẫn duy trì ở mức ổn định, dù tổng lượng mua trong năm 2025 đạt 863 tấn, thấp hơn so với mức trên 1.000 tấn của ba năm trước đó. Ngân hàng Quốc gia Ba Lan tiếp tục là tổ chức mua vàng lớn nhất năm thứ hai liên tiếp, với lượng bổ sung 102 tấn trong năm 2025. Ngân hàng Trung ương Brazil cũng quay trở lại thị trường vàng sau lần mua gần nhất vào năm 2021.

Tuy vậy, ông Shaokai lưu ý rằng rất khó để xác định chính xác tổng lượng vàng mà các ngân hàng trung ương toàn cầu đang mua vào, do vẫn tồn tại khoảng cách lớn giữa số liệu được công bố và không công bố. Trung Quốc là một ví dụ điển hình, khi được xem là bên mua vàng rất lớn nhưng hầu như không tiết lộ lý do mua hay chiến lược quản lý danh mục dự trữ.

Đại diện WGC khẳng định tổ chức này không đưa ra dự báo cụ thể về giá vàng, bởi việc xác định xu hướng ngắn hạn là rất khó. Dù vậy, xét trên tổng thể, các yếu tố nền tảng của thị trường hiện vẫn tương đối vững chắc và tiếp tục hỗ trợ nhu cầu vàng ở mức lành mạnh trong thời gian tới.