Giá vàng đối mặt rủi ro lớn khi lạm phát tăng cao, tỷ giá biến động mạnh: Nhà đầu tư cần lưu ý điều gì?

Giá vàng hôm nay 2/3 trong buổi sáng duy trì mức cao và tăng mạnh từ 5 - 8 triệu đồng/lượng so với tuần trước đó. Trong đó, vàng SJC bán ra đạt mức 187 triệu đồng/lượng, tăng mạnh 8 triệu đồng/lượng so với tuần trước (179 triệu đồng/lượng).

Đối với vàng nhẫn, giá bán ra của các thương hiệu lớn như Doji, Phú Quý, Bảo Tín Minh Châu,... từ 186,8 - 187 triệu đồng/lượng, tăng mạnh từ 5,5 - 6,2 triệu đồng/lượng so với tuần trước đó.

Trong bối cảnh thế giới xuất hiện nhiều biến động khó lường, đặc biệt sau các cuộc không kích quy mô lớn của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, thị trường tài chính toàn cầu lập tức phản ứng mạnh. Giá vàng quốc tế tăng vọt ngay khi mở phiên và kéo theo diễn biến tương tự tại thị trường trong nước.

Với đà tăng từ thế giới, khả năng giá vàng trong nước bật tăng mạnh trong hôm nay là điều khó tránh khỏi.

Rủi ro lớn nhất đối với giá vàng là gì?

Ngoài các biến động toàn cầu, dưới góc nhìn chuyên gia, tại talkshow "Lạm phát càng nóng, tỷ giá càng sốc - Giá vàng đối mặt rủi ro lớn", TS. Phạm Xuân Hòe (nguyên Phó Viện trưởng Viện Chiến lược Ngân hàng) cho rằng, sức nóng của thị trường vàng trong nước không chỉ xuất phát từ quan hệ cung - cầu, mà là kết quả của nhiều yếu tố đan xen như áp lực lạm phát, biến động tỷ giá và những vấn đề về cơ chế, chính sách đã tồn tại từ trước. Khi các biến số này cùng lúc tác động, thị trường dễ trở nên nhạy cảm hơn với mọi thông tin.

Rủi ro lớn nhất đối với thị trường vàng hiện nay chính là sự "lệch pha" giữa kỳ vọng của người dân và thực tế điều hành. TS. Phạm Xuân Hòe nhấn mạnh rằng nếu lạm phát càng ngày càng cao, tỷ giá biến động thường xuyên theo hướng đồng Việt Nam mất giá, thì rủi ro về giá vàng sẽ cực kỳ lớn.

Trong lĩnh vực tài chính, những giai đoạn hưng phấn mạnh thường đi kèm rủi ro tiềm ẩn. Với biên độ dao động 10-15 triệu đồng mỗi ngày, nhà đầu tư có thể phải đối diện không chỉ với biến động giá mà còn với áp lực tâm lý. Theo ông Hòe, đây là lúc cần một cái đầu lạnh để phân biệt giữa cơ hội thực sự và cái bẫy FOMO - tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội đang bao trùm thị trường.

Về khía cạnh chính sách, thị trường vàng Việt Nam nhiều năm qua gắn với Nghị định 24 và cơ chế độc quyền vàng miếng SJC. Dù Chính phủ đã có chủ trương điều chỉnh, bao gồm việc ban hành Nghị định 232, nhưng ảnh hưởng của cơ chế cũ vẫn còn rõ nét trên thực tế.

Việc các thương hiệu vàng lớn như ACB quay trở lại sau hơn 10 năm vắng bóng nhưng chưa thể nhanh chóng định vị cho thấy quá trình chuyển đổi cần thêm thời gian để thị trường thích nghi.

TS. Hòe nhìn nhận, Nghị định 24 từng đạt được mục tiêu quan trọng là giảm tình trạng “vàng hóa” trong hệ thống ngân hàng. Tuy nhiên, cơ chế quản lý tập trung cũng khiến thị trường trong nước thiếu sự liên thông với thế giới, từ đó phát sinh chênh lệch giá. Đây là bài toán cần tiếp tục được hoàn thiện để cân bằng giữa mục tiêu ổn định và tính thị trường.

Một điểm đáng chú ý là dù đã cho phép nhập khẩu vàng nguyên liệu từ cuối năm 2025, nguồn cung trên thị trường vẫn chưa thực sự dồi dào.

Nguyên nhân một phần đến từ khối lượng công việc lớn mà Ngân hàng Nhà nước đang đảm trách, từ điều hành chính sách vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng tín dụng đến xử lý nợ xấu và tái cơ cấu tổ chức tín dụng. Khi nguồn lực phân tán, tiến độ cấp phép nhập khẩu vàng khó tránh khỏi bị ảnh hưởng.

Theo chuyên gia, nếu quy trình được số hóa và đơn giản hóa hơn, áp lực chênh lệch giá có thể được thu hẹp. Đồng thời, việc kiểm soát hiệu quả tình trạng buôn lậu vàng qua biên giới cũng là yếu tố quan trọng, nhằm hạn chế thất thoát ngoại tệ và khuyến khích dòng vốn được lưu thông tích cực hơn trong nền kinh tế.

Để tăng tính minh bạch cho thị trường, Chính phủ đang thúc đẩy thí điểm sàn giao dịch vàng quốc gia. Theo TS. Phạm Xuân Hòe, đây là một bước đi đáng chú ý, dù tác động trong ngắn hạn có thể chưa thật sự rõ rệt.

Ở giai đoạn đầu, sàn giao dịch nhiều khả năng vẫn tập trung vào vàng vật chất, trước khi từng bước tiến tới các sản phẩm hiện đại hơn như vàng tài khoản hay chứng chỉ vàng. Lộ trình này có thể kéo dài 5-10 năm, phù hợp với thực tiễn thị trường Việt Nam.

Trong giai đoạn thí điểm, tính minh bạch trước hết sẽ được củng cố thông qua việc quản lý thông tin người giao dịch bằng số định danh. Việc thay đổi thói quen mua bán truyền thống tại các tiệm vàng nhỏ lẻ - vốn dựa trên niềm tin cá nhân lâu năm - sẽ cần thêm thời gian để thích nghi, thay vì có thể chuyển biến ngay lập tức.

Lời khuyên nào cho nhà đầu tư trong bối cảnh giá vàng liên tục đắt đỏ?

Về câu chuyện huy động vàng trong dân làm nguồn vốn cho phát triển kinh tế, TS. Hòe cho rằng việc huy động vàng hiện nay phải dựa trên nền tảng niềm tin thị trường và cam kết chính sách dài hạn.

Ông gợi mở ý tưởng về chứng chỉ vàng hoặc trái phiếu vàng với mức lãi suất tượng trưng (khoảng 0,05 - 0,1%/năm). Khi đó, Nhà nước có thể dùng lượng vàng này làm tài sản bảo đảm để phát hành trái phiếu quốc tế bằng ngoại tệ mạnh, phục vụ đầu tư phát triển. Tuy nhiên, đây là một bài toán đánh đổi lớn, đòi hỏi năng lực quản trị rủi ro về tỷ giá và giá vàng cực kỳ phức tạp.

Đối với những người có khoản tiền nhàn rỗi trong năm 2026, TS. Hòe đưa ra lời khuyên rằng hãy ưu tiên sự bình tĩnh. Trong bối cảnh lãi suất tiền gửi ngân hàng đã bắt đầu tăng trở lại (có nơi trên 8% cho kỳ hạn 6 tháng), việc gửi tiết kiệm vẫn là một kênh sinh lời thực dương an toàn sau khi trừ lạm phát.

Nếu muốn tích sản bằng vàng, người dân nên lựa chọn vàng nhẫn thay vì vàng miếng SJC hay đô la Mỹ, bởi vàng nhẫn có tính thanh khoản cao hơn và ít chịu rủi ro về phí chính sách hay các thủ tục hành chính rườm rà.

Đối với việc đầu tư lướt sóng, chuyên gia cảnh báo đây là cuộc chơi dành cho những người chuyên nghiệp, đòi hỏi kiến thức sâu rộng về thị trường thế giới, nếu không rất dễ trở thành nạn nhân của những cú "rơi thẳng đứng" của thị trường.