Giá vàng lập đỉnh rồi đảo chiều trước ngã rẽ chính sách và thuế, chuyên gia khuyến nghị chỉ nên đầu tư 5-20% tài sản

Thị trường vàng giai đoạn cuối năm 2025 và đầu năm 2026 biến động mạnh với những nhịp tăng giảm liên tục, buộc nhà đầu tư phải liên tục điều chỉnh chiến lược.

Theo ghi nhận từ các nguồn tin, trong khoảng một tháng trở lại đây, giá vàng biến động mạnh với biên độ rộng, có phiên tăng hoặc giảm tới hàng triệu đồng mỗi lượng. Các mốc giá cao liên tục được thiết lập nhưng nhanh chóng bị phá vỡ bởi những nhịp đảo chiều ngắn hạn, tạo áp lực tâm lý đáng kể lên nhà đầu tư, đặc biệt là nhóm giao dịch ngắn hạn hoặc mua vào theo xu hướng thị trường.

Nhìn lại bức tranh toàn cảnh của năm 2025, đây có thể được coi là một năm bứt phá vượt xa mọi dự báo trước đó của kim loại quý này. Tính chung cả năm 2025, giá vàng miếng SJC đã tăng mạnh mẽ lên tới 68,6 triệu đồng mỗi lượng, tương đương với mức tăng trưởng đáng kinh ngạc 81,5% so với mức đáy đầu năm. Nếu tính từ mức thấp nhất cho đến đỉnh cao kỷ lục 159,7 triệu đồng một lượng được thiết lập vào ngày 26 tháng 12 năm 2025, thì mức tăng giá của vàng miếng SJC trong năm 2025 lên đến 75,5 triệu đồng, tức lên gần 90%.

Không kém cạnh, vàng nhẫn 9999 cũng ghi nhận mức tăng khoảng 65 triệu đồng mỗi lượng, tương ứng với tỷ lệ 77,2%. Những con số này cho thấy một năm tăng trưởng nóng chưa từng thấy, nhưng chính đà tăng này cũng đi kèm với những nhịp chốt lời mạnh và các đợt sụt giảm sâu sau chuỗi ngày tăng nóng, tạo ra một chu kỳ biến động khác biệt so với trước đây.

Bước sang những ngày đầu năm 2026, thị trường vàng tiếp tục khiến nhà đầu tư đứng ngồi không yên khi giá biến động trong biên độ rất rộng, lên tới khoảng 7 triệu đồng mỗi lượng đối với vàng miếng. Điển hình là chỉ trong hai ngày giao dịch đầu năm, giá vàng miếng SJC đã tăng thêm tổng cộng 5,2 triệu đồng một lượng và tiến sát lại mức kỷ lục cuối năm 2025.

Tại các đơn vị kinh doanh lớn như DOJI và SJC, giá niêm yết đã chạm mốc 156 triệu đồng ở chiều mua vào và 158 triệu đồng ở chiều bán ra, trong khi giá vàng nhẫn cũng neo ở mức rất cao, dao động quanh ngưỡng 155,5 đến 158,5 triệu đồng mỗi lượng.

Diễn biến này phản ánh sự phục hồi mạnh mẽ sau khi giá vàng từng có lúc rơi xuống mức thấp nhất trong hơn một tháng vào kỳ nghỉ Tết Dương lịch, ở mức 150,8 - 152,8 triệu đồng/lượng (giá mua - giá bán). Sự tăng giảm thất thường trong biên độ rộng này đã khiến giao dịch trên thị trường trở nên trầm lắng khi người nắm giữ không muốn bán khi giá giảm, và thị trường cũng không sôi động hơn khi giá phục hồi.

Theo phân tích của các chuyên gia, đà tăng mạnh mẽ của giá vàng trong nước chủ yếu chịu tác động trực tiếp từ diễn biến của thị trường thế giới.

Chuyên gia thị trường tài chính Phan Dũng Khánh nhận định rằng sự nhảy vọt của giá vàng đầu năm mới xuất phát từ các diễn biến địa chính trị phức tạp, đặc biệt là căng thẳng liên quan đến Mỹ và Venezuela. Trên sàn Kitco, giá vàng thế giới đã có thời điểm vọt lên trên 4.600 đô la Mỹ/ounce, tăng 3,7% chỉ trong thời gian ngắn dù vẫn chưa chạm lại đỉnh lịch sử 4.553 đô la Mỹ/ounce thiết lập cuối năm 2025.

Tại thị trường nội địa, trong năm 2026, giá vàng sẽ còn đứng trước những ẩn số mới từ chính sách. Chính phủ đang có kế hoạch xây dựng sàn giao dịch vàng và có thể cấp phép thêm các đơn vị sản xuất vàng miếng cũng như nhập khẩu vàng nguyên liệu. Nếu nguồn cung được bổ sung và có thêm nhiều thương hiệu vàng miếng tham gia, chênh lệch giá giữa trong nước và thế giới sẽ được thu hẹp, thậm chí giá trong nước có thể đảo chiều giảm.

Một yếu tố quan trọng khác mà nhà đầu tư cần đặc biệt lưu tâm là các thay đổi về chính sách thuế. Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025 vừa được thông qua, thu nhập từ việc chuyển nhượng vàng miếng sẽ phải chịu mức thuế suất 0,1% trên giá mua bán từng lần.

Ông Lưu Đức Huy, Phó Cục trưởng Cục Quản lý giám sát chính sách thuế, phí thuộc Bộ Tài chính, cho biết Chính phủ sẽ có những quy định cụ thể về ngưỡng giá trị chịu thuế và lộ trình điều chỉnh phù hợp trong các nghị định hướng dẫn sắp tới. Việc áp dụng thuế suất này, kết hợp với thực tế giá vàng hiện đang ở mức rất cao, khiến lợi nhuận của nhà đầu tư trở nên nhạy cảm hơn bao giờ hết với các tin tức và chính sách.

Tại buổi họp báo mới đây, ông Shaokai Fan, Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương (không bao gồm Trung Quốc) kiêm Giám đốc Ngân hàng Trung ương Toàn cầu tại Hội đồng Vàng thế giới (WGC), đã cho rằng, bất kỳ giải pháp nào về thuế với vàng ở Việt Nam cũng nên thiết kế để đáp ứng hai mục tiêu. Đó là giảm tối đa tình trạng đầu cơ và tránh hiện tượng người dân chuyển từ giao dịch tại thị trường chính thức sang phi chính thức để né thuế.

Bởi, nếu đánh thuế cao với vàng, người dân sẽ tìm đến với thị trường "chợ đen" để giao dịch, khi đó sẽ phản tác dụng và trái ngược với định hướng tự do hóa thị trường vàng ở Việt Nam. Chưa kể, nếu Việt Nam áp thuế cao trong khi láng giềng như Singapore, Hồng Kông (Trung Quốc), Malaysia không đánh thuế, vàng sẽ chảy xuyên biên giới, khiến tình trạng buôn lậu khó kiểm soát hơn.

Trước bối cảnh thị trường đầy biến số và rủi ro trực chờ, các chuyên gia liên tục đưa ra lời cảnh báo rằng vàng không còn là kênh đầu tư "dễ ăn" như trước.

Ông Nguyễn Anh Dũng, Cố vấn Tài chính thuộc Công ty CP Tư vấn đầu tư và Quản lý tài sản FIDT, cho biết, trước hết nhà đầu tư cần lưu ý vàng thường tăng giá trong bối cảnh kinh tế - chính trị toàn cầu bất ổn. Hiện nay, giá vàng trong nước và thế giới đều đang ở mức cao nên cảnh báo rủi ro "mua đỉnh" rất lớn, nhất là khi chênh lệch giá trong nước và quốc tế ở mức cao.

Đặc biệt lưu ý, tuyệt đối tránh tâm lý đám đông, không mua bằng mọi giá chỉ vì thấy giá tăng. Bán chốt lời từng phần hoặc tích trữ dài hạn với tỷ trọng nhỏ là lựa chọn khôn ngoan hơn là lao vào mua mới. Để tích sản dài hạn, chỉ nên mua bằng tiền nhàn rỗi, phân bổ nhỏ vào vàng từ 5-20% tổng tài sản. Thậm chí, chia nhỏ mua đều đặn hàng tháng để bình quân giá, giảm rủi ro mua phải giá cao. Thực tế cho thấy, dù vàng luôn được coi là kênh trú ẩn an toàn thì người dân chỉ nên mua để tích lũy lâu dài, phòng ngừa rủi ro chứ không phải để kiếm lời nhanh.