Giá vàng tăng phi mã, cả thế giới đổ xô tích trữ, tại sao Warren Buffett vẫn nói 'không'?

Giá vàng đang bước vào một trong những giai đoạn thăng hoa nhất lịch sử. Cuối tháng 1/2026, kim loại quý này từng vọt lên 5.589 USD/ounce - mức cao kỷ lục - trước khi điều chỉnh rồi nhanh chóng phục hồi, tiến gần tháng tăng thứ tám liên tiếp.

Ngân hàng trung ương, các quỹ ETF và nhà đầu tư cá nhân đồng loạt tăng mua, biến vàng thành tâm điểm của thị trường tài chính toàn cầu.

Thế nhưng giữa “cơn sốt” ấy, một cái tên vẫn bình thản đứng ngoài: Warren Buffett.

Tập đoàn Berkshire Hathaway - đế chế đầu tư do Buffett gây dựng - hiện không nắm giữ bất kỳ khoản đầu tư trực tiếp nào vào vàng, ngay cả khi giá dao động quanh mốc 5.100 USD/ounce.

Cuối năm 2025, Buffett chuyển giao vị trí CEO cho Greg Abel, song triết lý đầu tư mà ông theo đuổi hàng chục năm qua vẫn là kim chỉ nam cho tập đoàn. Và trong hệ giá trị đó, vàng chưa bao giờ được xếp vào danh mục ưu tiên.

Điều này đặt ra câu hỏi: Vì sao người tạo dựng một trong những khối tài sản lớn nhất lịch sử lại liên tục bỏ qua kênh đầu tư mà dường như “ai cũng đang tham gia”?

Quan điểm của Buffett về vàng không mới. Ông nhiều lần nhấn mạnh trong các thư gửi cổ đông rằng đây là loại tài sản “không tạo ra bất cứ thứ gì”.

Trong thư năm 2011, ông cho rằng giá trị của vàng phụ thuộc hoàn toàn vào việc có ai đó sẵn sàng trả giá cao hơn trong tương lai. Người nắm giữ kim loại quý này không được hưởng lợi từ khả năng tạo ra giá trị nội tại, bởi bản thân vàng “không sinh sôi” và “không tạo ra dòng tiền”.

Tại đại hội cổ đông năm 2018 của Berkshire, Buffett đưa ra một phép so sánh gây nhiều tranh luận: 10.000 USD đầu tư vào chỉ số S&P 500 từ tháng 3/1942 có thể tăng lên 51 triệu USD vào năm 2018. Trong khi đó, cùng số tiền bỏ vào vàng chỉ mang lại khoảng 400.000 USD.

Theo ông, doanh nghiệp Mỹ liên tục tạo ra giá trị mới và tích lũy lợi nhuận qua thời gian. Ngược lại, vàng chỉ chờ người mua tiếp theo. “Với mỗi 1 USD được tạo ra từ các doanh nghiệp Mỹ, người mua vàng thu về chưa đến 1 cent”, ông từng nhận định.

Buffett cũng không phủ nhận sức hấp dẫn của vàng trong những thời điểm bất ổn. Tuy nhiên, ông cho rằng động lực chính thúc đẩy nhu cầu vàng là nỗi sợ hãi - yếu tố không đủ bền vững để làm nền tảng cho một chiến lược đầu tư dài hạn. Trang trại tạo ra lương thực, căn hộ mang lại chỗ ở, doanh nghiệp tạo ra lợi nhuận; còn vàng, theo ông, chỉ nằm yên.

Dù vậy, giới quan sát từng bất ngờ vào quý II/2020 khi Berkshire chi 562 triệu USD mua cổ phần của Barrick Gold, một trong những tập đoàn khai thác vàng lớn nhất thế giới. Thông tin này khiến cổ phiếu Barrick tăng hơn 10%.

Tuy nhiên, khoản đầu tư đó chỉ chiếm chưa tới 0,3% danh mục của Berkshire. Phần lớn chuyên gia nhận định quyết định này xuất phát từ hai nhà quản lý danh mục Todd Combs hoặc Ted Weschler, thay vì trực tiếp từ Buffett. Theo hồ sơ gửi lên U.S. Securities and Exchange Commission, Berkshire đã thoái toàn bộ vốn khỏi Barrick chỉ sau hai quý.

Đáng chú ý, đây là cổ phiếu doanh nghiệp khai thác vàng – không phải vàng vật chất. Động thái này được xem là biện pháp mang tính chiến thuật, thay vì sự thay đổi trong niềm tin đầu tư cốt lõi. Việc rút lui nhanh chóng càng củng cố lập trường hoài nghi lâu nay của Buffett.

Những người ủng hộ vàng hiện có nhiều cơ sở để tự tin. Theo World Gold Council, các ngân hàng trung ương đã mua 863 tấn vàng trong năm 2025 – cao hơn đáng kể so với mức trung bình 473 tấn mỗi năm giai đoạn 2010-2021.

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị kéo dài, nhu cầu tìm kiếm tài sản trú ẩn tiếp tục ở mức cao. Giá vàng tăng khoảng 65% trong năm 2025, đánh dấu mức tăng mạnh nhất kể từ năm 1979 và ghi nhận 53 lần lập đỉnh mới.

Tuy nhiên, những con số ấn tượng trong ngắn hạn không khiến Buffett thay đổi góc nhìn. Với ông, thước đo quan trọng nằm ở nhiều thập kỷ, không phải vài năm.

Danh mục của Berkshire hiện phản ánh rõ triết lý đó: đường sắt, tiện ích, bảo hiểm, các thương hiệu tiêu dùng và đặc biệt là cổ phiếu Apple – khoản đầu tư lớn nhất của tập đoàn – vẫn đóng vai trò “cỗ máy tiền mặt”, tạo ra lợi nhuận đều đặn và hoàn vốn cho cổ đông.

Không có thỏi vàng nào xuất hiện trên bảng cân đối kế toán của Berkshire.

Khi vàng neo quanh mốc 5.100 USD/ounce và liên tục lập kỷ lục, quan điểm kéo dài hàng chục năm của Buffett có vẻ đi ngược xu hướng. Nhưng chính sự kiên định với cách nhìn khác số đông đã giúp “Nhà hiền triết xứ Omaha” gây dựng khối tài sản khổng lồ của mình.