Giá vật tư leo thang, thương lái ép giá lúa: Bộ Nông nghiệp và Môi trường phản hồi cử tri

Theo công văn trả lời kiến nghị cử tri sau kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, cử tri An Giang cho biết hiện nay giá vật tư nông nghiệp trên thị trường rất đa dạng và có xu hướng tăng mạnh, khiến chi phí sản xuất của nông dân ngày càng cao. Trong khi đó, giá thu mua nông sản, đặc biệt là lúa, lại ở mức thấp, thậm chí có tình trạng thương lái ép giá, gây nhiều khó khăn cho người sản xuất.

Trước thực trạng này, cử tri đề nghị cơ quan chức năng có biện pháp quản lý, kiểm soát và bình ổn giá vật tư nông nghiệp. Đồng thời cần có giải pháp hiệu quả nhằm ổn định đầu ra cho nông sản, bảo đảm lợi ích chính đáng của nông dân.

Phản hồi kiến nghị trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính và Bộ Công Thương theo dõi sát diễn biến thị trường để nắm bắt, phân tích và dự báo cung cầu, giá cả. Trên cơ sở đó, các bộ, ngành sẽ kiến nghị Chính phủ những giải pháp phù hợp nhằm bảo đảm ổn định và phát triển thị trường.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đối với các mặt hàng thuộc danh mục bình ổn giá như thóc tẻ, gạo tẻ, phân đạm, phân DAP, phân NPK, thức ăn chăn nuôi…, khi giá có biến động bất thường gây ảnh hưởng lớn đến kinh tế - xã hội, sản xuất kinh doanh và đời sống người dân, bộ sẽ phối hợp với Bộ Tài chính đề xuất Chính phủ chủ trương triển khai các biện pháp bình ổn giá.

Bên cạnh đó, bộ đã ban hành Thông tư số 31/2025 quy định đặc điểm kinh tế - kỹ thuật đối với hàng hóa, dịch vụ thuộc danh mục bình ổn giá và danh mục thực hiện kê khai giá đối với các mặt hàng do bộ quản lý. Việc kê khai giá nhằm minh bạch các yếu tố hình thành giá, tạo cơ sở để cơ quan quản lý theo dõi sát biến động thị trường.

Cùng với đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, gom hàng, trục lợi và buôn bán vật tư nông nghiệp không bảo đảm chất lượng. Đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động nhập khẩu nhằm bảo đảm nguồn cung, góp phần ổn định giá cả thị trường.

Riêng đối với lĩnh vực chăn nuôi, bộ đã kiến nghị Chính phủ giảm thuế nhập khẩu các nguyên liệu chính như ngô và khô đậu nành xuống mức 0% nhằm góp phần giảm chi phí đầu vào cho ngành chăn nuôi.

Về giải pháp đầu ra cho nông sản, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết đang triển khai nhiều chương trình nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ. Trong đó có kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam giai đoạn 2025–2035, tầm nhìn đến năm 2050; chương trình thúc đẩy tiêu dùng sản phẩm nông nghiệp trên môi trường số; xây dựng chương trình phát triển thương hiệu ngành hàng nông sản Việt Nam.

Đáng chú ý, bộ đang xây dựng thông tư quy định quản lý và sử dụng nhãn hiệu chứng nhận “Gạo Việt Nam/VIETNAMRICE”, dự kiến ban hành trong năm 2026, nhằm nâng cao giá trị và khả năng cạnh tranh của gạo Việt trên thị trường quốc tế.

Song song với đó, các cơ chế chính sách hỗ trợ tiêu thụ nông sản cũng đang được rà soát, sửa đổi. Trong đó có việc xây dựng nghị định mới về kinh doanh xuất khẩu, nhập khẩu gạo thay thế Nghị định 107/2018/NĐ-CP.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng cho biết sẽ tiếp tục đẩy mạnh đàm phán mở cửa thị trường, xử lý các rào cản kỹ thuật tại các thị trường nhập khẩu, đồng thời thúc đẩy Trung Quốc ký kết các nghị định thư xuất khẩu chính thức đối với những mặt hàng nông sản đã xuất khẩu chính ngạch nhưng chưa có nghị định thư.

Trong năm 2025, trước những biến động của thị trường thế giới, đặc biệt khi Mỹ thay đổi chính sách thuế quan, bộ đã tổ chức nhiều đoàn công tác xúc tiến thương mại tại các thị trường tiềm năng như Anh, Đức, Úc, New Zealand và Nhật Bản. Năm 2026, các hoạt động xúc tiến dự kiến tiếp tục được mở rộng sang Canada, Mexico, Hà Lan và Tây Ban Nha.

Ngoài ra, bộ sẽ phối hợp với UBND tỉnh An Giang triển khai các chính sách thu hút doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất, chế biến nông sản; đồng thời rà soát, điều chỉnh quy mô và cơ cấu sản xuất theo tín hiệu thị trường.

Việc tổ chức sản xuất gắn với mã số vùng trồng, vùng nuôi, truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng sản phẩm cũng được xác định là yếu tố quan trọng nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế.