Giá xăng tăng vọt chỉ sau chưa đầy 2 tuần chiến sự, loạt doanh nghiệp bán lẻ bị điều tra vì 'tăng giá trục lợi'

Cơ quan Cạnh tranh và Thị trường Anh (CMA) cho biết các doanh nghiệp vận hành hàng nghìn trạm xăng trên toàn quốc đã được “đặt trong tình trạng cảnh báo”. Động thái này nằm trong chiến dịch siết chặt rộng hơn của chính phủ nhằm ngăn chặn các doanh nghiệp đẩy lợi nhuận lên cao bằng cách chuyển toàn bộ gánh nặng chi phí sang người tiêu dùng.

Theo CMA, các doanh nghiệp sẽ phải cung cấp dữ liệu chi tiết về doanh thu, chi phí và doanh số bán hàng. Việc thu thập dữ liệu này nhằm đẩy nhanh quá trình rà soát biên lợi nhuận của ngành nhiên liệu, vốn được cơ quan này khởi động ngay sau khi xung đột bùng phát cách đây chưa đầy 2 tuần.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh, giá dầu đã vượt mốc 100 USD/thùng hôm 12/3 lần thứ 2 chỉ trong vòng 1 tuần. Đà tăng diễn ra khi các cuộc tấn công của Iran nhằm vào cơ sở năng lượng trong khu vực cùng với nguy cơ phong tỏa eo biển Hormuz làm lu mờ tác động từ việc nhiều chính phủ tung dự trữ dầu ra thị trường.

Giá xăng và dầu diesel tại Anh đã tăng nhanh, kéo theo chi phí nhiên liệu sưởi ấm trong các hộ gia đình cũng leo thang. Các chuyên gia cảnh báo nếu giá dầu và khí đốt toàn cầu tiếp tục tăng trong thời gian dài, lạm phát tại Anh có thể bị đẩy lên trở lại, qua đó làm tiêu tan kỳ vọng rằng Ngân hàng Trung ương Anh sẽ cắt giảm lãi suất trong cuộc họp chính sách sắp tới.

Dữ liệu do RAC công bố ngày thứ Năm cho thấy giá xăng trung bình đã tăng 5,5%, tương đương khoảng 7p/lít kể từ khi máy bay chiến đấu của Mỹ và Israel bắt đầu không kích các mục tiêu tại Iran gần 2 tuần trước. Trong khi đó, giá dầu diesel trung bình tăng 11,1%, tức gần 16p/lít.

Bộ trưởng Tài chính Anh Rachel Reeves đầu tuần này cảnh báo chính phủ sẽ không chấp nhận việc các công ty lợi dụng khủng hoảng để tạo ra “siêu lợi nhuận”. Bà cho biết đã yêu cầu cơ quan cạnh tranh tăng cường giám sát thị trường.

Theo kế hoạch, bà Reeves sẽ cùng Bộ trưởng Năng lượng Ed Miliband tổ chức các cuộc họp với lãnh đạo ngành nhiên liệu và các công ty năng lượng, nhằm nhấn mạnh rằng chính phủ kỳ vọng người lái xe và các hộ gia đình phải được hưởng mức giá công bằng.

CMA thừa nhận các doanh nghiệp có thể đang chịu áp lực lớn từ chi phí năng lượng tăng cao, điều này có thể khiến giá bán lẻ phải điều chỉnh. Tuy nhiên, cơ quan này cảnh báo các công ty không được lợi dụng tình hình để đẩy giá quá mức.

Cơ quan giám sát cho biết sẽ phân tích tốc độ tăng và giảm của giá xăng dầu theo biến động của chi phí bán buôn, nhằm xác định liệu có tồn tại hiện tượng được gọi là “rocket and feather pricing” - tức giá tăng rất nhanh nhưng giảm rất chậm hay không.

Cuối năm ngoái, CMA từng bày tỏ “quan ngại sâu sắc” trước các dấu hiệu cho thấy một số nhà bán lẻ nhiên liệu có thể đã tính giá cao hơn mức hợp lý đối với người lái xe.

Đầu năm nay, chính phủ Anh cũng triển khai hệ thống “fuel finder” - tra cứu giá nhiên liệu theo thời gian thực, cho phép người lái xe so sánh giá xăng dầu giữa các trạm thông qua điện thoại thông minh và nền tảng trực tuyến. Tuy nhiên, hiện vẫn có một số nhà bán lẻ chưa cung cấp dữ liệu cho hệ thống này.

Bà Juliette Enser, Giám đốc điều hành phụ trách thị trường của CMA, cho biết: giá nhiên liệu tăng có thể là điều khó tránh khỏi khi chi phí bán buôn leo thang, nhưng các mức tăng này phải phản ánh đúng áp lực chi phí thực tế.

“Chúng tôi sẽ theo dõi sát diễn biến giá nhiên liệu và công bố công khai mọi hành vi đáng lo ngại nếu phát hiện”, bà nói.

Theo Guardian