Giám đốc TikTok Việt Nam: Chuyên gia nói rất hay nhưng chỉ vài chục người nghe, Đen Vâu nói một câu có triệu người xem

Fake news nguy hiểm nhất là khi chưa ai xác định được thật - giả

Phát biểu tại Diễn đàn “Digital Trust in Finance 2026” với chủ đề “Xây dựng niềm tin số tài chính trong kỷ nguyên AI” diễn ra ngày 12/5, ông Nguyễn Lâm Thanh - Giám đốc TikTok Việt Nam, cho biết AI đang mở ra khả năng tạo nội dung với tốc độ và quy mô chưa từng có, nhưng đồng thời cũng kéo theo nguy cơ lan truyền thông tin sai sự thật và thao túng nhận thức cộng đồng.

Theo đại diện TikTok Việt Nam, nền tảng này hiện nằm trong nhóm các đơn vị ứng dụng và cung cấp công cụ AI lớn nhất thế giới cũng như tại Việt Nam. Tuy nhiên, TikTok lựa chọn cách tiếp cận thận trọng với AI, xem đây chủ yếu là công cụ hỗ trợ sáng tạo nội dung và nâng cao trải nghiệm dịch vụ.

Ông Thanh nhấn mạnh, với các quyết định quan trọng, không thể phụ thuộc hoàn toàn vào AI hay một cá nhân đơn lẻ mà cần cơ chế kiểm chứng đa tầng với sự tham gia của nhiều bên nhằm giảm sai số và hạn chế rủi ro.

“Trách nhiệm cuối cùng vẫn thuộc về con người đưa ra quyết định”, ông nói.

Đáng chú ý, TikTok cho biết đang yêu cầu người dùng phải gắn nhãn nhận diện đối với các nội dung do AI tạo ra, nhằm giúp người xem có thể phân biệt đâu là nội dung thật, đâu là nội dung được tạo dựng bằng công nghệ.

Theo ông Nguyễn Lâm Thanh, fake news hiện không còn là vấn đề riêng của AI mà đã trở thành thách thức xã hội rộng lớn hơn. Điều nguy hiểm nhất không phải các thông tin sai rõ ràng, mà là những thông tin chưa thể xác định đúng – sai ngay tại thời điểm xuất hiện.

“Khi làm TikTok, tôi từng đặt bài toán phải tìm một tổ chức đủ trung lập để xác nhận đâu là thông tin đúng sự thật, đâu là sai sự thật. Có những thông tin lan truyền với tốc độ cực nhanh, quy mô rất lớn và có thể gây hậu quả nghiêm trọng”, ông Thanh chia sẻ.

Từ thực tế đó, Giám đốc TikTok Việt Nam đề xuất Liên minh Niềm tin số cần sớm hình thành một tổ chức hoặc trung tâm kiểm chứng thông tin độc lập nhằm xác thực các nội dung sai sự thật trên không gian mạng.

Theo ông, không chỉ ngân hàng mà các nền tảng công nghệ lớn, sàn thương mại điện tử hay mạng xã hội đều sẽ có nhu cầu sử dụng dịch vụ xác minh thông tin trong tương lai.

Bài toán niềm tin số

Dù đánh giá cao năng lực an ninh mạng của Việt Nam cùng hệ thống pháp lý hiện hành, ông Nguyễn Lâm Thanh cho rằng niềm tin số của người dân đang có dấu hiệu suy giảm trong vài năm gần đây.

Nguyên nhân, theo ông, là các vụ việc tiêu cực, lừa đảo công nghệ hay mất tiền trực tuyến thường bị truyền thông khai thác quá mạnh vào khía cạnh thiệt hại và nỗi đau, trong khi các kỹ năng phòng tránh, nhận diện rủi ro và cách tự bảo vệ lại chưa được phổ cập tương xứng.

“Nếu tiếp tục như vậy, thiệt hại từ sự suy giảm niềm tin và nỗi sợ của người dùng có thể còn lớn hơn nhiều lần thiệt hại trực tiếp từ các vụ lừa đảo”, ông Thanh cảnh báo.

Ông dẫn chứng, TikTok từng ghi nhận khoảng 2 tỷ đơn hàng trong năm ngoái. Chỉ cần xuất hiện một sự kiện tiêu cực, tỷ lệ giao dịch có thể giảm vài phần trăm. Ngược lại, khi niềm tin được củng cố, người dân sẵn sàng thanh toán online, gắn thẻ ngân hàng và mua sắm số nhiều hơn.

“Còn khi niềm tin giảm, họ lập tức quay trở lại dùng tiền mặt và giao dịch trực tiếp”, ông nói.

Theo lãnh đạo TikTok Việt Nam, để xây dựng niềm tin số bền vững, người dân không thể chỉ là đối tượng được bảo vệ mà phải trở thành một phần của hệ sinh thái tự bảo vệ chính mình thông qua kiến thức và kỹ năng nhận diện rủi ro.

Ông cho biết TikTok đã phối hợp với Bộ Công Thương và Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia triển khai chương trình “An tâm vui sống”, khuyến khích người dùng chia sẻ trải nghiệm thực tế về lừa đảo, hàng giả và các thủ đoạn gian lận qua video ngắn. Riêng năm nay, chương trình đã ghi nhận khoảng 42.000 video được tạo ra, thu hút lượng lớn người xem và tương tác.

TikTok cũng từng phối hợp với ngân hàng trung ương Indonesia và Thái Lan để xây dựng các nội dung phổ biến kiến thức tài chính, giúp người dân nhận diện các hình thức lừa đảo trực tuyến.

Đáng chú ý, ông Nguyễn Lâm Thanh cho rằng việc truyền tải kiến thức an toàn số hiện nay đang gặp một nghịch lý lớn: Chuyên gia nói đúng nhưng ít người nghe, trong khi người nổi tiếng hoặc nhà sáng tạo nội dung lại có sức ảnh hưởng cực lớn.

“Thực tế, nhiều khi chuyên gia nói rất hay nhưng chỉ vài chục người nghe. Ngay cả tôi nói trên TikTok cũng chỉ vài nghìn người xem. Nhưng những nhà sáng tạo nội dung như Hoa hậu Bảo Ngọc hay ca sĩ Đen Vâu chỉ cần nói một câu có thể có tới 1 triệu người nghe”, ông Thanh nhận định.

Theo ông, đây chính là nguồn lực cần được tận dụng để lan tỏa kiến thức tài chính số, nâng cao kỹ năng tự bảo vệ và củng cố niềm tin cộng đồng trong kỷ nguyên AI.

“Nếu nỗi sợ khiến người dân rút lui khỏi công nghệ và cuộc cách mạng số, thì không chỉ doanh nghiệp công nghệ chịu thiệt hại mà nền kinh tế và chính người dân cũng sẽ là bên tổn thất lớn nhất”, Giám đốc TikTok Việt Nam nhấn mạnh.