Giỏ quà Tết hóa 'giỏ rác', áo dài 700.000 như hàng mã: Nỗi ám ảnh mua sắm online ngày cận Tết

Dữ liệu mới nhất từ Cục An ninh mạng - Bộ Công an cho thấy từ đầu năm 2026 tới nay, cơ quan chức năng tại Việt Nam đã phát hiện hơn 125.000 trang web lừa đảo, với các trường hợp gian lận thương mại, trang web giả mạo sàn TMĐT phổ biến nhất, gây thiệt hại gần 20.000 tỷ đồng cho người tiêu dùng và doanh nghiệp.

Theo khảo sát hành vi mua sắm dịp Tết 2026, hơn 60% người tiêu dùng Việt Nam lựa chọn mua sắm qua các nền tảng thương mại điện tử, tăng mạnh so với các năm trước. Việc này giúp tiết kiệm thời gian, đa dạng sản phẩm và phương thức thanh toán hiện đại, nhưng cũng tạo điều kiện cho các thủ đoạn lừa đảo hoạt động hiệu quả hơn.

Trong khi các nền tảng lớn như Shopee, Lazada hay Tiki quảng bá hàng triệu khuyến mãi, các tài khoản kém uy tín trên mạng xã hội cũng đồng loạt tung ra “giá sốc” cho sản phẩm Tết: áo dài giảm tới 50%, combo quà tặng, nước hoa hay mỹ phẩm “giảm sâu - hàng chính hãng cam kết”.

Chị Trần Hồng Anh (Hà Nội) chia sẻ kinh nghiệm mất tiền mùa Tết: “Tôi mua một bộ áo dài được quảng cáo giảm từ 1,2 triệu đồng còn 700.000 đồng trên fanpage Facebook. Người bán cam kết chất vải cao cấp, đường may tinh xảo, nhưng khi nhận hàng thì chất liệu mỏng, form xấu và fanpage đã chặn liên lạc khi tôi yêu cầu đổi trả”.

Tương tự, chị Phan Trang, cũng ở Hà Nội, đặt mua giỏ quà biếu Tết với giá 350.000 đồng qua mạng xã hội. “Hình quảng cáo sang trọng, đầy sản phẩm, nhưng thực tế lại nhỏ hơn đáng kể”, chị kể lại. Nhiều sản phẩm trong giỏ là hàng tồn kho, hạn sử dụng chỉ còn vài tháng.

Anh Nguyễn Thành Nam mua nước hoa chiết qua livestream còn gặp tình trạng nghiêm trọng hơn: “Sản phẩm nhận được chỉ có tem nhãn tự in, mùi hương bay rất nhanh sau vài giờ sử dụng”.

Không chỉ gian lận chất lượng sản phẩm, các đối tượng xấu còn sử dụng thủ đoạn công nghệ cao để trục lợi. Theo các cảnh báo của Công an và báo chí, các chiêu trò ngày càng tinh vi, gồm:

Website và fanpage giả mạo các sàn thương mại điện tử với giao diện giống y hệt để lấy thông tin người mua hoặc yêu cầu chuyển tiền đặt cọc, rồi chiếm đoạt.

Tin nhắn trúng thưởng, nhận quà hấp dẫn yêu cầu nhập thông tin ngân hàng, mã OTP, khiến tài khoản bị chiếm quyền điều khiển.

Mạo danh đơn vị chuyển phát, cơ quan, tổ chức uy tín để yêu cầu xác nhận đơn hàng hoặc truy cập liên kết độc hại.

AI và deepfake được dùng để tạo hình ảnh, video quảng cáo giả, tăng tính thuyết phục của lừa đảo.

Hãng bảo mật Kaspersky ghi nhận 6,7 triệu vụ tấn công lừa đảo nhắm vào người mua hàng online trong năm 2025, và xu hướng này chưa có dấu hiệu giảm trong đầu 2026.

Chuyên gia thương mại điện tử Lưu Thanh Phương nhấn mạnh tâm lý mua nhanh, ham giá rẻ là “điểm yếu” bị kẻ gian lợi dụng triệt để. Ông khuyến cáo người tiêu dùng nên mua sắm trên các sàn lớn, kiểm tra đánh giá người bán, tránh chuyển khoản trước cho tài khoản cá nhân và không cung cấp mã OTP cho bất kỳ ai.

Các sàn TMĐT cũng cho biết họ đang tăng cường rà soát gian hàng, cho phép tố cáo sản phẩm vi phạm, áp dụng cơ chế đồng kiểm và hoàn tiền nếu hàng không đúng mô tả, đồng thời khóa những cửa hàng vi phạm.

Ngoài ra, từ ngày 1/7/2026, Luật Thương mại điện tử mới sẽ có hiệu lực với nhiều quy định chặt chẽ hơn về trách nhiệm của người bán, điều kiện đăng ký kinh doanh trực tuyến và minh bạch thông tin, nhằm hạn chế gian lận thương mại điện tử.