Hà Nội: Đỗ xe sai, lấn chiếm vỉa hè có thể bị xử phạt tới 12 triệu đồng

UBND TP Hà Nội đang lấy ý kiến nhân dân về dự thảo Nghị quyết của HĐND TP quy định mức tiền phạt đối với một số hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội, giao thông đường bộ và một số lĩnh vực liên quan trên địa bàn.

Dự thảo được xây dựng trên cơ sở Luật Thủ đô năm 2026 cùng các quy định hiện hành về xử lý vi phạm hành chính.

Đáng chú ý, Hà Nội đề xuất áp dụng mức phạt cao hơn nhưng không quá 2 lần mức phạt chung của Chính phủ đối với 47 hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội và giao thông đường bộ. Theo cơ quan soạn thảo, việc xây dựng nghị quyết nhằm tạo cơ sở pháp lý để kiểm tra, xử lý vi phạm, đồng thời góp phần giải quyết các điểm nghẽn về ùn tắc giao thông và trật tự đô thị đang tồn tại trên địa bàn thành phố.

Trong nhóm vi phạm về an ninh, trật tự và cư trú, nhiều hành vi được đề xuất tăng mức xử phạt từ 1,5-2 lần so với hiện hành.

- Các hành vi như tẩy xóa, sửa chữa hồ sơ cư trú; cầm cố, nhận cầm cố giấy tờ, tài liệu về cư trú; hủy hoại giấy tờ cư trú; mua bán, cho thuê xác nhận thông tin cư trú hoặc không thực hiện đúng quy định về đăng ký tạm trú có thể bị phạt từ 3-6 triệu đồng.

- Đối với cơ sở kinh doanh lưu trú không thực hiện thông báo lưu trú theo quy định, mức phạt được đề xuất từ 4,5-18 triệu đồng tùy mức độ vi phạm.

- Người nước ngoài đi lại trên lãnh thổ Việt Nam mà không mang theo hộ chiếu có thể bị phạt từ 600.000 đồng đến 1 triệu đồng, tương đương gấp đôi mức phạt hiện hành.

Đáng chú ý, hoạt động kinh doanh ngành nghề có điều kiện về an ninh, trật tự nhưng chưa được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện có thể bị xử phạt từ 15-30 triệu đồng.

Ở lĩnh vực giao thông đường bộ và trật tự đô thị, Hà Nội đề xuất tăng mạnh mức xử phạt đối với nhiều hành vi vi phạm phổ biến. Theo đó:

- Hành vi dừng, đỗ xe trái phép trên phần đường xe chạy; đỗ xe không sát mép đường, hè phố; đỗ xe trên dải phân cách hoặc tại nơi có biển cấm dừng, cấm đỗ sẽ bị phạt từ 1,2-2 triệu đồng.

- Hành vi đỗ xe không sát lề đường, vỉa hè phía bên phải theo chiều đi hoặc bánh xe gần nhất cách lề đường, vỉa hè quá 0,25 m có thể bị xử phạt từ 1,6-2 triệu đồng. Hành vi dừng xe, đỗ xe hoặc quay đầu xe trái quy định gây ùn tắc giao thông có thể bị phạt từ 8-12 triệu đồng.

Các hành vi lấn chiếm vỉa hè, lòng đường để kinh doanh tiếp tục nằm trong nhóm bị siết quản lý. Theo đó:

- Hành vi sử dụng trái phép lòng đường, hè phố để họp chợ; kinh doanh dịch vụ ăn uống; bày bán hàng hóa; sửa chữa phương tiện, máy móc, thiết bị; rửa xe; đặt hoặc treo biển quảng cáo có thể bị xử phạt từ 4-6 triệu đồng.

- Người bán hàng rong hoặc bán hàng hóa nhỏ lẻ trên lòng đường, vỉa hè tại các tuyến phố có quy định cấm bán hàng có thể bị phạt từ 400.000-500.000 đồng.

- Hành vi dùng xe đẩy làm quầy hàng lưu động trên đường gây cản trở giao thông có thể bị phạt từ 200.000-400.000 đồng.

- Người có hành vi lôi kéo bùn đất, cát, phế thải ra đường gây mất an toàn giao thông và vệ sinh môi trường có thể bị phạt từ 4-8 triệu đồng. Đặc biệt, hành vi đổ rác, phế thải trái phép trên đường phố bị đề xuất xử phạt rất nặng, từ 20-30 triệu đồng.

Dự thảo cũng đề xuất phạt từ 2-4 triệu đồng với hành vi đón, trả khách không đúng nơi quy định hoặc tại nơi cấm dừng, đỗ. Đối với xe chở hàng vượt trọng tải cho phép, mức xử phạt được áp dụng theo hướng lũy tiến theo tỷ lệ vi phạm. Trường hợp vượt tải trên 150% có thể bị phạt tới 24 triệu đồng.

Theo dự thảo, mức phạt đối với tổ chức sẽ bằng 2 lần mức phạt áp dụng với cá nhân cho cùng hành vi vi phạm.

Trong bối cảnh tăng mạnh chế tài xử lý vi phạm, Hà Nội đồng thời cũng đang nghiên cứu cơ chế quản lý mới đối với việc khai thác không gian công cộng phục vụ kinh tế đô thị và kinh tế đêm. Mới đây, Sở Xây dựng Hà Nội cũng lấy ý kiến về dự thảo nghị quyết thí điểm quản lý, sử dụng vỉa hè để kinh doanh có thu phí.

Theo đề xuất, mức phí sử dụng lòng đường, vỉa hè tại 4 quận nội thành cũ gồm Hoàn Kiếm, Ba Đình, Hai Bà Trưng, Đống Đa và các tuyến phố văn hóa ẩm thực, chợ đêm dự kiến là 45.000 đồng/m²/tháng.

Các quận cũ gồm Thanh Xuân, Cầu Giấy, Tây Hồ, Long Biên, Hoàng Mai, Hà Đông, Nam Từ Liêm, Bắc Từ Liêm dự kiến áp dụng mức 40.000 đồng/m²/tháng. Phí thuê lòng đường, vỉa hè tại các tuyến phố còn lại thuộc các xã, phường trên và khu vực TX.Sơn Tây cũ dự kiến là 25.000 đồng/m²/tháng, trong khi các khu vực ngoại thành khác dự kiến ở mức 20.000 đồng/m²/tháng.

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, việc thí điểm cho thuê vỉa hè có trả phí sẽ giúp cá nhân, hộ kinh doanh có điều kiện mở rộng hoạt động kinh doanh, hạn chế tình trạng lấn chiếm vỉa hè, lòng đường trái phép, đồng thời góp phần tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước.

Việc Hà Nội đồng thời đề xuất tăng mạnh mức xử phạt và nghiên cứu cơ chế khai thác có kiểm soát đối với vỉa hè, lòng đường cho thấy định hướng siết chặt kỷ cương đô thị nhưng vẫn tính tới nhu cầu phát triển kinh tế đô thị, kinh tế đêm trong thời gian tới. Nếu được HĐND TP thông qua, nghị quyết dự kiến sẽ có hiệu lực ngay trong năm 2026.