Hà Nội và TP. HCM siết chặt kiểm soát dịch Nipah, chủ động ngăn nguy cơ xâm nhập từ bên ngoài

Trước diễn biến phức tạp của bệnh do virus Nipah tại Ấn Độ, Hà Nội và TP. HCM đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp phòng, chống dịch với tinh thần chủ động, không để bị động, bất ngờ. Trọng tâm là tăng cường giám sát tại cửa khẩu, chuẩn bị sẵn sàng năng lực điều trị và phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ trong cộng đồng.

Theo thông tin từ Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), trong khoảng thời gian từ ngày 27/12/2025 đến 26/1/2026, Ấn Độ ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah, trong đó có 2 ca được xét nghiệm khẳng định tại bang Tây Bengal.

Trước nguy cơ dịch bệnh xâm nhập qua đường giao lưu, đi lại quốc tế, các địa phương lớn của Việt Nam đã nhanh chóng kích hoạt các biện pháp ứng phó.

Hà Nội chuẩn bị toàn diện, giám sát chặt từ cơ sở

Sở Y tế Hà Nội vừa ban hành văn bản khẩn yêu cầu UBND các địa phương; các cơ sở khám chữa bệnh công lập và ngoài công lập; CDC Hà Nội chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống bệnh do virus Nipah.

Theo đó, Hà Nội yêu cầu chuẩn bị đầy đủ thuốc men, vật tư y tế, trang thiết bị, khu vực cách ly, hóa chất khử khuẩn và phương tiện phòng hộ cá nhân cho lực lượng y tế tham gia đáp ứng dịch bệnh nhóm A.

Các trạm y tế tuyến cơ sở phải phối hợp chặt chẽ với cơ sở y tế trên địa bàn để giám sát tình hình dịch bệnh truyền nhiễm, đặc biệt là các trường hợp có biểu hiện viêm não, suy hô hấp cấp tính kèm yếu tố dịch tễ liên quan đến Nipah.

Khi phát hiện trường hợp nghi ngờ, trạm y tế phải báo ngay cho CDC Hà Nội để kịp thời khoanh vùng, xử lý, không để dịch lan rộng trong cộng đồng. Sở Y tế cũng yêu cầu 100% cơ sở khám chữa bệnh thực hiện nghiêm việc khai thác tiền sử dịch tễ đối với các bệnh nhân có triệu chứng nghi ngờ và báo cáo đầy đủ theo quy định.

CDC Hà Nội được giao nhiệm vụ tăng cường giám sát người nhập cảnh tại sân bay quốc tế Nội Bài, đặc biệt là những người đến, đi, về từ vùng có dịch như Ấn Độ. Các biện pháp như đo thân nhiệt tự động, theo dõi triệu chứng lâm sàng, điều tra dịch tễ được triển khai nhằm phát hiện sớm, cách ly kịp thời các trường hợp nghi nhiễm.

TP. HCM chủ động kiểm soát tại cửa khẩu và bệnh viện tuyến cuối

Tại TP. HCM, sáng 28/1, Sở Y tế cũng đã triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch Nipah phù hợp với mức nguy cơ hiện nay. Trọng tâm là tăng cường giám sát y tế tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất bởi đây là cửa ngõ hàng không lớn nhất cả nước.

Theo đó, các hành khách đến từ hoặc quá cảnh qua khu vực có ghi nhận ca bệnh Nipah được theo dõi chặt chẽ. Trường hợp có biểu hiện sốt, triệu chứng hô hấp hoặc rối loạn thần kinh sẽ được chuyển ngay về Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP. HCM để cách ly, chẩn đoán và điều trị theo quy trình.

Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP. HCM được chỉ đạo sẵn sàng tiếp nhận các ca nghi ngờ hoặc xác định mắc Nipah, đồng thời tổ chức tập huấn cho các cơ sở y tế về chẩn đoán, điều trị và kiểm soát nhiễm khuẩn. Các bệnh viện trên địa bàn được yêu cầu tuân thủ nghiêm các biện pháp phòng hộ cá nhân, tăng cường kiểm soát nhiễm khuẩn, đặc biệt lưu ý các trường hợp viêm não cấp chưa rõ nguyên nhân.

Người dân được khuyến cáo không chủ quan nhưng tránh hoang mang

Cả 2 thành phố lớn đều khuyến cáo người dân từ khu vực có dịch trở về Việt Nam cần chủ động theo dõi sức khỏe ít nhất 14 ngày sau nhập cảnh. Nếu xuất hiện các triệu chứng như sốt, đau đầu, ho, khó thở, rối loạn ý thức phải liên hệ ngay cơ sở y tế, đặc biệt không được tự ý điều trị tại nhà.

Người đi công tác hoặc du lịch đến vùng có dịch cần chủ động tránh tiếp xúc với dơi ăn quả, lợn và các động vật có biểu hiện bệnh. Ngoài ra, cần tránh những thực phẩm, đồ uống có nhiễm chất thải của dơi, thực hiện tốt các biện pháp vệ sinh cá nhân.

Theo Bộ Y tế, tính đến ngày 26/1/2026, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Nipah. Các nghiên cứu chuyên sâu tại TP. HCM sử dụng kỹ thuật hiện đại như metagenomics, PCR, khối phổ cũng chưa phát hiện virus Nipah lưu hành trong cộng đồng.

Ngành y tế nhấn mạnh, nguy cơ bùng phát dịch tại Việt Nam hiện không cao, song nguy cơ xâm nhập từ bên ngoài vẫn hiện hữu. Người dân cần cập nhật thông tin chính thống, nâng cao ý thức phòng bệnh và tránh tâm lý hoang mang không cần thiết.