Hai năm đón Tết Nguyên đán sớm nhất của thế kỷ 21

Tết Nguyên đán còn gọi là Tết Ta, Tết Âm lịch hay Tết Cổ truyền, là dịp lễ quan trọng và thiêng liêng nhất trong năm của người Việt Nam cùng nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ ở châu Á.

Theo quy luật của hệ lịch Âm - Dương, ngày mùng 1 tháng Giêng có thể rơi vào khoảng từ 21/1 đến 20/2 Dương lịch. Trong thế kỷ 21, có hai năm đón Tết sớm nhất, cùng rơi vào ngày 21/1, đó là năm 2061 và 2099.

Từ năm 1800 đến 2099, mùng 1 Tết Nguyên đán luôn nằm trong khung thời gian nói trên. Trong đó, 21/1 là mốc sớm nhất có thể xảy ra. Ngoài hai năm 2061 và 2099 của thế kỷ 21, các năm 1966 và 1985 trong thế kỷ trước cũng từng ghi nhận Tết rơi vào ngày này.

Sự dao động về thời điểm Tết bắt nguồn từ cơ chế vận hành của hệ lịch Âm - Dương. Âm lịch tính tháng theo chu kỳ Mặt Trăng, mỗi tháng bắt đầu vào ngày trăng mới. Tuy nhiên, để đảm bảo năm âm lịch không lệch quá xa so với chu kỳ của Mặt Trời và các mùa trong năm, lịch phải bổ sung tháng nhuận theo định kỳ. Chính sự điều chỉnh này khiến Tết Nguyên đán thay đổi theo Dương lịch, nhưng vẫn luôn rơi vào đầu mùa xuân ở Bắc bán cầu.

Tên gọi “Nguyên đán” có nghĩa là “buổi sáng đầu tiên”, đánh dấu thời khắc mở đầu của năm mới, tháng mới và mùa mới. Trong truyền thống nông nghiệp lúa nước, đây được xem là thời điểm khởi đầu cho một chu kỳ sản xuất mới, mang ý nghĩa thiêng liêng và tràn đầy hy vọng.

Không chỉ có ý nghĩa về mặt lịch pháp, Tết Nguyên đán còn là dịp sum họp gia đình, tưởng nhớ tổ tiên và gửi gắm ước vọng về một năm an khang, thịnh vượng. Các hoạt động đón Tết thường bắt đầu từ ngày 23 tháng Chạp (tức là ngày lễ tiễn ông Công, ông Táo) và kéo dài đến hết mùng 7 tháng Giêng.

Không chỉ phổ biến tại Việt Nam, Tết Nguyên đán còn là lễ hội truyền thống quan trọng ở nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ châu Á chịu ảnh hưởng của văn hóa Á Đông như Trung Quốc, Hàn Quốc, Triều Tiên, Singapore, Malaysia, Mông Cổ, Brunei, Bhutan, Campuchia, Thái Lan, Philippines, Hồng Kông, Đài Loan… Ước tính có khoảng 1,5 tỷ người trên thế giới đón mừng năm mới theo hệ lịch này.

Trải qua hàng nghìn năm, dù xã hội có nhiều đổi thay, Tết Nguyên đán vẫn giữ nguyên giá trị cốt lõi: Là biểu tượng của đoàn viên, của sự khởi đầu và niềm tin vào tương lai.