Hàng hóa 'đi đường vòng' để né Trung Đông: Cước bay từ Việt Nam sang châu Âu vọt lên 6,27 USD/kg, doanh nghiệp buộc xoay sở để 'sống sót'

​Trước đây, nhiều khách hàng vận chuyển hàng điện tử và các mặt hàng tiêu dùng bán chạy từ châu Á sang châu Âu thông qua các trung tâm trung chuyển ở Trung Đông. Nhưng hiện tại, một số đã chuyển sang phương án phức tạp hơn: đưa hàng bằng đường biển và đường hàng không qua Los Angeles để tiết kiệm chi phí, theo một công ty giao nhận Mỹ.

“Cách này nhanh hơn rất nhiều so với đi tàu vòng qua mũi phía nam châu Phi, nhưng lại rẻ hơn đáng kể so với vận chuyển hoàn toàn bằng đường hàng không,” CEO Flexport Ryan Petersen cho biết.

​

Áp lực chi phí hiện chủ yếu đến từ giá nhiên liệu bay tăng mạnh và nhu cầu vận chuyển hàng không leo thang, sau khi Iran tiếp tục gây gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng và hàng hóa chiến lược của thế giới.

Dữ liệu từ WorldACD Market Data cho thấy, năng lực vận chuyển hàng không đến Trung Đông đã giảm hơn 50% so với cùng kỳ năm trước chỉ trong 2 tuần gần đây.

Trong khi đó, giá cước hàng không theo hợp đồng dài hạn từ Việt Nam sang châu Âu gần như tăng gấp đôi, lên 6,27 USD/kg so với trước chiến sự, theo Flexport. Ngược lại, tuyến từ Los Angeles đến Paris chỉ tăng khoảng 8%, nhờ các hãng bay bổ sung thêm chuyến bay chở khách, qua đó mở rộng không gian chứa hàng dưới khoang.

“Nếu gián đoạn thương mại tại Trung Đông kéo dài, chúng tôi có thể chứng kiến thêm một làn sóng tăng giá,” CEO cảng Long Beach Noel Hacegaba nhận định.

Năng lực vận tải hàng không “bốc hơi”

Theo ông Marco Bloemen từ công ty tư vấn Aevean, thay vì tăng trưởng 5,5% như dự báo đầu năm, năng lực vận tải hàng không toàn cầu hiện đã giảm khoảng 1% kể từ khi xung đột Iran bùng phát vào cuối tháng 2.

Triển vọng cả năm sẽ phụ thuộc lớn vào việc các hãng bay vùng Vịnh có thể khôi phục đội bay thân rộng hay không. Đây là nhóm phương tiện chiếm khoảng một nửa tổng năng lực vận tải hàng hóa hàng không trong khu vực.

Ông Niall van de Wouw từ nền tảng dữ liệu Xeneta cho rằng, nếu du lịch đến vùng Vịnh phục hồi chậm sau chiến sự, các hãng bay có thể cắt giảm chuyến bay chở khách, kéo theo suy giảm năng lực vận chuyển hàng hóa.

Các hãng lớn như Emirates hay Qatar Airways vốn vận hành những mạng lưới vận tải hàng không quan trọng bậc nhất thế giới. Tuy nhiên, British Airways đã cho biết sẽ cắt giảm chuyến bay tới Trung Đông khi nối lại khai thác, cho thấy nhu cầu vẫn chịu áp lực từ căng thẳng khu vực.

Trong khi đó, các hãng vận chuyển chuyên dụng như UPS vẫn duy trì hoạt động nhờ các “kịch bản dự phòng”, do phi công hiện chưa thể bay tới các trung tâm trung chuyển như Dubai. Một số máy bay thuê ngoài đã được huy động để bù đắp phần nào thiếu hụt, nhưng nguồn cung nhiên liệu bay được dự báo vẫn khan hiếm và đắt đỏ trong nhiều tháng tới.

“Vấn đề lớn nhất hiện nay là giá nhiên liệu tăng quá mạnh”, Giám đốc vận tải của Air Charter Service Dan Morgan-Evans nói.

Chi phí đội lên gấp nhiều lần, nhưng không còn lựa chọn

Áp lực chi phí đang đè nặng lên doanh nghiệp. Một khách hàng của AIT Worldwide Logistics đã phải chi nhiều hơn gấp 5 đến 6 lần để vận chuyển thiết bị khoan dầu tới Saudi Arabia bằng đường hàng không và đường bộ, sau khi kế hoạch vận chuyển đường biển từ Houston bị hủy vì chiến sự.

Dù chi phí leo thang, nhiều doanh nghiệp vẫn không có lựa chọn khác.

“Có những lô hàng đơn giản là không thể chậm trễ,” Morgan-Evans nói.

Theo Reuters

​