Hàng loạt căn hộ bàn giao nhưng thiếu thang máy, tiện ích...: Chuyện gì đã xảy ra tại nước láng giềng Việt Nam?

Thị trường bất động sản Trung Quốc vẫn đang lao đao trước tình trạng dư thừa các dự án căn hộ chưa hoàn thiện và không thể bàn giao cho người mua.

Nỗ lực của Chính phủ nhằm thúc đẩy hoàn thiện dự án đã giúp một số công trình được bàn giao, nhưng lại kéo theo thực trạng nhiều căn hộ vẫn trong tình trạng “nửa vời”, thiếu tiện ích cơ bản.

Tại Trịnh Châu — thủ phủ tỉnh Hà Nam — một khu chung cư cách trung tâm thành phố khoảng 30 phút di chuyển hiện vẫn bị bỏ dở. Ghi nhận vào giữa tháng 4 cho thấy nhiều tòa nhà chưa lắp cửa sổ, tường bê tông còn trơ trọi, trong khi dầm thép và vật liệu xây dựng bị bỏ ngổn ngang khắp công trường.

Dự án gồm 11 tòa nhà này ban đầu dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2022, nhưng khó khăn tài chính của chủ đầu tư khiến triển vọng hoàn thiện gần như không còn.

Nguyên nhân bắt nguồn từ việc Trung Quốc siết chặt các quy định tài chính đối với doanh nghiệp bất động sản trong giai đoạn 2020–2021 nhằm kiểm soát bong bóng thị trường. Điều này khiến các chủ đầu tư gặp khó trong việc tiếp cận vốn vay ngân hàng.

Hệ quả là nhiều doanh nghiệp cạn kiệt dòng tiền, buộc phải dừng thi công, để lại hàng loạt dự án dang dở không thể bàn giao cho những người mua đã ký hợp đồng trước đó.

Tình trạng này làm suy giảm niềm tin của người tiêu dùng, kéo theo doanh số bán nhà lao dốc. Trong quý I/2026, doanh số bán nhà mới tại Trung Quốc giảm 13% so với cùng kỳ năm trước, tính theo diện tích sàn. Điều này tạo ra vòng luẩn quẩn khi các doanh nghiệp không thu hồi được vốn, càng khó triển khai dự án mới.

Trước thực trạng này, Chính phủ Trung Quốc đã đẩy mạnh chương trình hỗ trợ tài chính cho các doanh nghiệp nhằm đảm bảo hoàn thiện và bàn giao nhà cho người mua.

Theo Bộ Nhà ở và Phát triển Đô thị - Nông thôn Trung Quốc, khoảng 3,96 triệu căn nhà đã được bàn giao tính đến cuối năm 2025. Thủ tướng Li Qiang cũng tuyên bố trong báo cáo công tác tại kỳ họp Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc (NPC) hồi tháng 3 rằng chương trình này đã hoàn thành nhiệm vụ.

Tuy nhiên, chính quyền Bắc Kinh không công bố cụ thể những dự án nào nằm trong chương trình và số lượng thực tế các dự án dang dở vẫn chưa được làm rõ.

Tại thành phố Tế Nam, tỉnh Sơn Đông, truyền thông địa phương hồi tháng 11 đã ca ngợi việc hoàn thành một tòa chung cư mới. Dự án này ban đầu dự kiến hoàn tất vào năm 2023 nhưng bị đình trệ do khó khăn tài chính. Chính quyền địa phương đã ưu tiên thúc đẩy dự án nhằm đảm bảo bàn giao nhà, với sự hỗ trợ cho quá trình thi công.

Tòa nhà mới nổi bật với quy mô hơn 30 tầng, đi kèm các tiện ích như sân chơi và bãi đỗ xe đạp.

Tuy nhiên, việc đẩy nhanh tiến độ bàn giao cũng làm nảy sinh những vấn đề mới.

Một dự án khác tại Trịnh Châu đã được hoàn thiện từng phần từ năm 2023 và một số cư dân đã chuyển vào sinh sống. Dù vậy, ở một số khu vực, thang máy vẫn chưa hoạt động và hệ thống khí đốt chưa được kết nối.

Tình trạng tương tự xuất hiện trên phạm vi cả nước, khi nhiều tiện ích từng được cam kết trong hợp đồng — như bãi đỗ xe hay khu xử lý rác thải — vẫn chưa hoàn thiện ngay cả khi cư dân đã dọn vào ở. Trên mạng xã hội, không ít người phản ánh rằng việc được bàn giao nhà không đồng nghĩa với sự yên tâm.