Hàng loạt Ngân hàng Trung ương bán ra một tài sản định giá bằng USD, chuyện gì xảy ra?

Lượng trái phiếu Chính phủ Mỹ do các Ngân hàng Trung ương nước ngoài nắm giữ tại Cục Dự trữ Liên bang New York đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2012. Điều này xảy ra khi nhiều quốc gia bán tài sản này để hỗ trợ nền kinh tế và ổn định tỷ giá trong bối cảnh xung đột Mỹ-Iran vẫn chưa kết thúc.

Theo dữ liệu của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), tổng giá trị trái phiếu Kho bạc Mỹ do các tổ chức thuộc khu vực công của nước ngoài - nhóm chủ yếu là các Ngân hàng Trung ương, cùng một số cơ quan Chính phủ và quốc tế - đã giảm 82 tỷ USD kể từ ngày 25/2, xuống còn 2.700 tỷ USD.

Sự sụt giảm này diễn ra trong bối cảnh giá năng lượng tăng mạnh sau khi Iran đóng cửa eo biển Hormuz — tuyến vận tải quan trọng đối với dầu và khí đốt toàn cầu. Điều này gây áp lực lớn lên các nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng, đồng thời đẩy giá đồng USD tăng mạnh.

Ngoài ra, nhiều Ngân hàng Trung ương đã can thiệp vào thị trường ngoại hối nhằm hỗ trợ đồng nội tệ, một động thái thường đi kèm với việc bán USD và các tài sản định giá bằng USD như trái phiếu Mỹ.

Bà Meghan Swiber, chiến lược gia về lãi suất Mỹ tại ngân hàng Bank of America, nhấn mạnh: “Khu vực công nước ngoài đang bán trái phiếu kho bạc Mỹ”.

Các nền kinh tế nhập khẩu dầu chịu áp lực lớn

Ông Brad Setser, chuyên gia cao cấp tại Council on Foreign Relations, cho rằng các quốc gia nhập khẩu dầu như Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ và Thái Lan nhiều khả năng nằm trong nhóm bán trái phiếu, khi phải chi trả chi phí dầu mỏ cao hơn — mặt hàng được định giá bằng USD.

Dữ liệu chính thức cho thấy Ngân hàng Trung ương Thổ Nhĩ Kỳ đã bán khoảng 22 tỷ USD trái phiếu Chính phủ nước ngoài từ dự trữ ngoại hối kể từ ngày 27/2, ngay trước khi các cuộc tấn công nhằm vào Iran diễn ra. Theo ông Setser, phần lớn trong số này có thể là trái phiếu Kho bạc Mỹ.

Trong khi đó, dữ liệu từ Ngân hàng Trung ương Thái Lan và Ấn Độ cho thấy dự trữ ngoại hối đã giảm kể từ khi xung đột nổ ra, dù chưa rõ liệu việc bán ra là trái phiếu Mỹ hay tiền gửi bằng USD.

“Một số quốc gia không muốn đồng tiền của họ tiếp tục mất giá, vì điều đó khiến giá dầu tính theo nội tệ tăng lên — đồng nghĩa với việc phải tăng trợ cấp hoặc gây thêm áp lực cho người dân. Do đó, họ buộc phải can thiệp để hạn chế đà mất giá”, ông Setser cho biết.

Thị trường trái phiếu Mỹ chịu áp lực kép

Theo bà Swiber, các quốc gia xuất khẩu dầu ở Trung Đông cũng có thể bán trái phiếu Mỹ để bù đắp nguồn thu, dù tỷ trọng nắm giữ của nhóm này không lớn.

Trái phiếu Kho bạc Mỹ từ lâu được coi là tài sản dự trữ hàng đầu của các Ngân hàng Trung ương toàn cầu, nhờ quy mô thị trường lên tới 30.000 tỷ USD - lớn nhất và có tính thanh khoản cao nhất thế giới.

Tuy nhiên, việc các Ngân hàng Trung ương đồng loạt bán ra diễn ra trong bối cảnh thị trường trái phiếu Mỹ vốn đã chịu áp lực, khi nhà đầu tư lo ngại xung đột Trung Đông có thể đẩy lạm phát tăng cao. Điều này đã khiến lợi suất trái phiếu kỳ hạn 2 năm và 10 năm tăng mạnh nhất kể từ năm 2024, kéo theo chi phí vay mượn tăng đối với Chính phủ, doanh nghiệp và hộ gia đình.

Một số nhà đầu tư cho rằng việc giảm nắm giữ trái phiếu là phản ứng thông thường khi đồng USD tăng giá, nhằm tái cân bằng danh mục và bảo vệ tỷ giá. Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng động thái này phản ánh việc các quốc gia đang rút tiền dự trữ trong bối cảnh thị trường biến động.

Ông Stephen Jones, Giám đốc đầu tư tại Aegon Asset Management, nhận định: “Các tổ chức này đang tích lũy nguồn lực tài chính cho kịch bản xấu. Họ đang rút tiền để chuẩn bị cho những ngày khó khăn”.

Xu hướng giảm phụ thuộc vào USD

Các chuyên gia cũng lưu ý rằng một phần lượng trái phiếu có thể đã được chuyển sang các đơn vị lưu ký khác ngoài Fed New York, thay vì bị bán hoàn toàn. Tuy vậy, quy mô bán ra vẫn đáng chú ý, đặc biệt khi thị trường trái phiếu Mỹ hiện lớn gấp khoảng ba lần so với năm 2012 — thời điểm gần nhất ghi nhận mức giảm tương tự.

Trong những năm gần đây, lượng trái phiếu Mỹ do các tổ chức chính thức nước ngoài nắm giữ có xu hướng giảm, khi các nhà quản lý dự trữ ngoại hối đa dạng hóa danh mục, giảm phụ thuộc vào đồng USD. Điều này khiến các nhà đầu tư tư nhân nước ngoài ngày càng đóng vai trò quan trọng hơn trên thị trường.

“Xu hướng lớn hơn ở đây là các nhà quản lý dự trữ và tổ chức chính thức đang dần đa dạng hóa, giảm tỷ trọng trái phiếu Mỹ”, bà Swiber nhấn mạnh.

Tham khảo FT