Hàng nghìn tỷ đồng từ các quỹ ETF ngoại có thể đổ vào chứng khoán Việt trong tháng 9

Thị trường chứng khoán Việt Nam có thể chứng kiến lượng giao dịch lớn từ các quỹ ETF trong tháng 9 khi Fubon FTSE Vietnam ETF, VanEck Vietnam ETF và Xtrackers Vietnam Swap UCITS ETF đồng loạt tái cơ cấu danh mục.

Cùng thời điểm, một dòng tiền mới từ các quỹ thụ động mô phỏng hệ thống chỉ số FTSE Global Equity Index Series (FTSE GEIS) cũng bắt đầu giải ngân sau khi Việt Nam chính thức bước vào nhóm thị trường mới nổi thứ cấp.

Theo ước tính của Chứng khoán VPS, tổng dòng vốn thụ động có thể phân bổ vào thị trường Việt Nam trong toàn bộ quá trình chuyển đổi đạt gần 2,4 tỷ USD.

Dòng vốn này dự kiến được giải ngân qua 4 giai đoạn. Riêng đợt đầu tiên trong tháng 9/2026 chiếm 10%, tương ứng khoảng 240 triệu USD. Ba đợt tiếp theo diễn ra vào tháng 3, tháng 6 và tháng 9/2027.

Trong đợt giải ngân đầu tiên của các quỹ mô phỏng FTSE GEIS, nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn được dự báo sẽ thu hút hàng trăm tỷ đồng.

Theo tính toán của VPS, HPG có thể dẫn đầu về khối lượng với gần 20,5 triệu cổ phiếu được mua, tương ứng khoảng 445 tỷ đồng.

VIX có thể được mua khoảng 12,7 triệu cổ phiếu, trong khi VHM và VPB cùng được mua hơn 10,6 triệu đơn vị. SSI có thể nhận lượng cầu khoảng 10 triệu cổ phiếu và VCK hơn 6 triệu cổ phiếu.

Xét theo giá trị, VIC lại là cái tên nổi bật nhất khi có thể được mua ròng hơn 1.470 tỷ đồng. VHM đứng sau với giá trị khoảng 804 tỷ đồng.

Tuy nhiên, VIC cũng đồng thời nằm trong nhóm chịu áp lực bán mạnh từ các ETF đang hoạt động tại Việt Nam khi các quỹ phải điều chỉnh tỷ trọng cổ phiếu này về mức trần theo quy tắc chỉ số.

Với Fubon FTSE Vietnam ETF, VPS dự báo VPB, ACB, FPT, MCH và VPL được bổ sung vào danh mục trong kỳ cơ cấu tháng 9.

Trong đó, VPB có thể được mua khoảng 21,5 triệu cổ phiếu, ACB gần 15,8 triệu cổ phiếu và FPT khoảng 7,6 triệu cổ phiếu. MCH và VPL lần lượt được dự báo nhận lượng mua khoảng 3,3 triệu và 2,3 triệu đơn vị.

Ở chiều ngược lại, KBC, KDH, VCI và VND có khả năng bị loại khỏi danh mục.

Theo đó, VND có thể bị bán hơn 10,2 triệu cổ phiếu, VCI gần 8,7 triệu cổ phiếu, KDH khoảng 5,4 triệu cổ phiếu và KBC hơn 4 triệu cổ phiếu.

Hai cổ phiếu họ Vingroup là VIC và VHM cũng có thể chịu áp lực bán do tỷ trọng phải đưa về mức trần 10%. VPS ước tính Fubon có thể bán khoảng 3,7 triệu cổ phiếu VIC và gần 3,9 triệu cổ phiếu VHM.

Fubon FTSE Vietnam ETF hiện quản lý hơn 9.200 tỷ đồng tài sản. Hoạt động cơ cấu dự kiến được hoàn tất trước khi danh mục mới có hiệu lực từ ngày 21/9.

Đối với VanEck Vietnam ETF, SSB của SeABank được dự báo là cổ phiếu đáng chú ý nhất khi có khả năng được bổ sung mới vào danh mục. VPS ước tính quỹ có thể mua khoảng 13,8 triệu cổ phiếu SSB.

Ở chiều bán, CEO có nguy cơ bị loại khỏi danh mục do không còn đáp ứng tiêu chí vốn hóa điều chỉnh, tương ứng lượng bán có thể hơn 3,7 triệu cổ phiếu. VIC và VCG cũng nằm trong nhóm bị giảm tỷ trọng.

VanEck Vietnam ETF hiện quản lý hơn 13.400 tỷ đồng. Kết quả thay đổi danh mục dự kiến được công bố ngày 12/9 và quỹ sẽ thực hiện cơ cấu trong giai đoạn 14-18/9.

Biến động lớn nhất trong kỳ cơ cấu có thể đến từ Xtrackers Vietnam Swap UCITS ETF, quỹ đang quản lý hơn 9.600 tỷ đồng tài sản.

Nguyên nhân chủ yếu là tỷ trọng VIC trong danh mục hiện ở mức gần 28%, cao hơn đáng kể mức trần 15%. VPS ước tính quỹ có thể phải bán khoảng 6 triệu cổ phiếu VIC để đưa tỷ trọng về giới hạn quy định.

VPS đưa ra hai kịch bản cho danh mục Xtrackers. Ở kịch bản thứ nhất, nếu chỉ NKG bị loại, quỹ có thể mua khoảng 8,6 triệu cổ phiếu NVL, 7,3 triệu VIX và hơn 4 triệu cổ phiếu tại mỗi mã SHB và VHM. Ngoài VIC, VRE có thể bị bán khoảng 4,5 triệu cổ phiếu, DXG khoảng 3,6 triệu cổ phiếu và NKG hơn 2,1 triệu cổ phiếu.

Ở kịch bản thứ hai, BSR được bổ sung trong khi NKG và HAG bị loại. Khi đó, BSR có thể được mua gần 5,3 triệu cổ phiếu, còn NVL và VIX tiếp tục nằm trong nhóm hưởng lợi với lượng mua lần lượt khoảng 8,4 triệu và 7 triệu đơn vị. HAG có thể bị bán gần 4,9 triệu cổ phiếu.

Điểm đáng chú ý của kỳ cơ cấu tháng 9 là hai dòng tiền diễn ra đồng thời. Một bên là hoạt động mua - bán kỹ thuật của các ETF hiện hữu như Fubon, VanEck và Xtrackers để đáp ứng thay đổi của bộ chỉ số. Bên còn lại là dòng tiền mới từ các quỹ mô phỏng FTSE GEIS bắt đầu phân bổ vào cổ phiếu Việt Nam sau nâng hạng.

Do đó, một số cổ phiếu như VIC có thể đồng thời xuất hiện lực bán từ ETF hiện hữu và lực mua từ các quỹ FTSE GEIS. Vì vậy, thanh khoản tại các cổ phiếu nằm trong diện điều chỉnh danh mục có thể tăng mạnh trong tuần cơ cấu.

Theo lịch trình, phần lớn hoạt động tái cơ cấu dự kiến hoàn tất vào ngày 18/9, trước khi các thay đổi của chỉ số có hiệu lực từ ngày 21/9.