Hậu đại án Trịnh Văn Quyết, Chứng khoán Artex (ART) vẫn ghi nhận gần 675 tỷ đồng dự phòng

Bảng cân đối thu hẹp, dự phòng lớn hơn nhiều lần tài sản

Tại ngày 31/3/2026, báo cáo tài chính của CTCP Chứng khoán Artex (UpCoM: ART) ghi nhận tổng tài sản hơn 81 tỷ đồng. Quy mô này thấp hơn đáng kể so với vốn góp của chủ sở hữu hơn 969 tỷ đồng. Do khoản lỗ lũy kế hơn 914 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp còn khoảng 78 tỷ đồng.

Trong cơ cấu tài sản, dự phòng là khoản mục cho thấy mức suy giảm giá trị của một số tài sản tài chính và khoản phải thu. ART ghi nhận 114 tỷ đồng cho vay nghiệp vụ ký quỹ. Công ty đồng thời trích lập dự phòng suy giảm tài sản tài chính đúng bằng số dư này, khiến khoản cho vay gần như không còn giá trị ròng trên sổ sách.

Ở nhóm phải thu, ART ghi nhận 29 tỷ đồng phải thu từ dịch vụ chứng khoán cung cấp và 538 tỷ đồng phải thu khác. Đối ứng với các khoản này là 561 tỷ đồng dự phòng phải thu khó đòi. Tính chung hai nhóm chính, tổng giá trị dự phòng của ART ở mức gần 675 tỷ đồng, cao gấp hơn 8 lần tổng tài sản hiện có.

Khoản dự phòng nói trên không phát sinh từ một đợt trích lập mới trong quý I/2026. Trong kỳ, ART không ghi nhận chi phí dự phòng, hoàn nhập tài sản tài chính, xử lý tổn thất phải thu khó đòi hay lỗ suy giảm tài sản tài chính. Phần dự phòng hiện hữu chủ yếu đến từ các khoản tồn đọng đã được ghi nhận trong các kỳ trước.

Hoạt động kinh doanh ba tháng đầu năm cũng phản ánh quy mô hoạt động còn hạn chế. Doanh thu hoạt động và doanh thu tài chính đều dưới 1 tỷ đồng. Trong khi đó, chi phí quản lý doanh nghiệp ở mức 2 tỷ đồng, chi phí khác phát sinh 16 tỷ đồng, khiến ART lỗ sau thuế gần 18 tỷ đồng trong quý I.

GAB, MSB và UniCap trong nguồn gốc dự phòng

Phần lớn khối dự phòng của ART tập trung vào ba nhóm tài sản: khoản cho vay ký quỹ liên quan mã GAB, khoản phải thu tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) và các khoản đặt cọc liên quan CTCP Quản lý Quỹ Hợp Lực (UniCap).

Với khoản cho vay ký quỹ, rủi ro nằm ở tài sản bảo đảm. Khoản dư nợ này gắn với mã GAB, cổ phiếu từng xuất hiện trong vụ án thao túng thị trường chứng khoán liên quan ông Trịnh Văn Quyết. Khi mã GAB mất thanh khoản, bị đình chỉ giao dịch rồi hủy niêm yết, Chứng khoán BOS, tên cũ của Artex, không còn kênh xử lý chứng khoán ký quỹ để thu hồi nợ. Vì vậy, khoản cho vay này được trích lập toàn bộ trên sổ sách.

Ở nhóm phải thu khác, khoản lớn nhất là 467 tỷ đồng tại MSB, chiếm khoảng 87% tổng phải thu khác của ART tại cuối quý I. Đây là khoản tiền gửi có kỳ hạn phát sinh từ giai đoạn trước, sau đó xuất hiện vướng mắc trong quá trình tất toán. Chứng khoán BOS đã trích lập dự phòng toàn bộ giá trị và tiến hành các thủ tục phối hợp làm rõ với ngân hàng.

Bên cạnh khoản phải thu tại MSB, ART tiếp tục theo dõi 26 tỷ đồng phải thu tại Tâm An, 20 tỷ đồng tại Đô Thành Hà Nội và 18 tỷ đồng tại IMR. Các khoản này liên quan đến giao dịch đặt cọc mua cổ phần UniCap và đều đã được trích lập toàn bộ.

Đối với nhóm UniCap, vấn đề nằm ở khả năng chuyển hóa khoản đặt cọc thành tài sản hoặc dòng tiền thu hồi. Khi giao dịch chưa tạo ra giá trị thu hồi rõ ràng, khoản đặt cọc được ghi nhận như tài sản tồn đọng và kéo theo dự phòng tương ứng.

Ngoài các khoản nêu trên, ART còn có 29 tỷ đồng dự phòng khó đòi đối với nhóm phải thu từ dịch vụ chứng khoán cung cấp. Khoản mục này phân tán tại nhiều cá nhân và nhóm khách hàng khác, với quy mô nhỏ hơn so với các khoản liên quan GAB, MSB và UniCap.

Từ Chứng khoán BOS về Artex, các tồn đọng cũ vẫn hiện diện

Trước khi quay lại tên gọi hiện tại, Artex từng hoạt động dưới thương hiệu Chứng khoán BOS trong giai đoạn gắn với hệ sinh thái Tập đoàn FLC. Doanh nghiệp đổi tên thành Chứng khoán BOS vào tháng 7/2019 và đổi lại tên thành CTCP Chứng khoán Artex vào tháng 7/2025.

Trong vụ án liên quan ông Trịnh Văn Quyết, cơ quan chức năng xác định nhóm cổ phiếu AMD, HAI, GAB, FLC và ART nằm trong các mã chịu tác động từ hành vi thao túng thị trường chứng khoán. Bối cảnh này gắn một phần rủi ro tài chính của ART với các khoản phát sinh từ giai đoạn Chứng khoán BOS.

Sang năm 2026, Artex tiếp tục xuất hiện trong các nghiệp vụ liên quan cổ phiếu FLC. Từ ngày 6/3, Chứng khoán Artex đảm nhận vai trò đơn vị quản lý danh sách, sổ cổ đông cho Tập đoàn FLC. Các bên thực hiện giao dịch chuyển nhượng hoặc thay đổi thông tin sở hữu cổ phiếu FLC theo hợp đồng có xác nhận tại Artex.

Về trạng thái hoạt động, cơ quan quản lý đưa Artex ra khỏi diện kiểm soát từ ngày 26/2. Tuy nhiên, dữ liệu tài chính tại ngày 31/3 cho thấy nền vốn của công ty còn mỏng, với vốn chủ sở hữu khoảng 78 tỷ đồng và tiền cùng các khoản tương đương tiền khoảng 41 tỷ đồng.

Áp lực đối với tài sản tài chính không chỉ nằm ở dự phòng cho vay và phải thu khó đòi. Danh mục tài sản tài chính ghi nhận thông qua lãi/lỗ (FVTPL) của ART có giá trị ghi sổ 269 tỷ đồng, nhưng giá trị hợp lý tại cuối kỳ chỉ còn 9 tỷ đồng. Khoảng chênh lệch gần 260 tỷ đồng đi vào khoản lỗ chưa thực hiện trong vốn chủ sở hữu.

Nguyên nhân chính đến từ việc nhiều cổ phiếu trong danh mục không còn giao dịch bình thường sau các quyết định đình chỉ, hủy niêm yết hoặc hủy đăng ký giao dịch. Khi khả năng giao dịch bị thu hẹp, giá trị hợp lý của các mã này giảm mạnh so với giá gốc.

Trong danh mục này, ART còn nắm các mã có liên hệ với nhóm FLC như FLC, HAI, KLF, GAB và FHH. Riêng GAB có giá gốc khoảng 75 tỷ đồng nhưng giá trị hợp lý chỉ còn khoảng 7 tỷ đồng, tương ứng chênh lệch đánh giá lại âm khoảng 67 tỷ đồng. FHH có giá gốc khoảng 73 tỷ đồng nhưng giá trị hợp lý bằng 0.

FHH là mã cổ phiếu của FLCHomes, doanh nghiệp bất động sản có liên hệ với hệ sinh thái FLC. Mã này đã bị hủy đăng ký chứng khoán, phản ánh tình trạng tài sản không còn giao dịch bình thường trên hệ thống thị trường tập trung.

Đối với công ty chứng khoán, vốn chủ sở hữu và chất lượng tài sản là nền tảng cho các nghiệp vụ môi giới, cho vay ký quỹ, tự doanh và bảo lãnh phát hành. Tại cuối quý I, ART vẫn ghi nhận nền vốn mỏng và nhiều khoản tồn đọng trên bảng cân đối kế toán.