'Hậu trường' deal ngoại 6.000 tỷ của ông lớn ngành dược Imexpharm (IMP)

Một trong những thương vụ đáng chú ý nhất ngành dược Việt Nam vừa hoàn tất. Khoảng 6.000 tỷ đồng đã được một ông lớn dược phẩm Trung Quốc chi ra để mua gần 105 triệu cổ phiếu IMP của CTCP Dược phẩm Imexpharm.

6.000 tỷ đồng định vị deal M&A lớn nhất ngành dược Việt Nam

Lian SGP Holding Pte. Ltd – pháp nhân thành lập tại Singapore – vừa công bố kết quả chào mua công khai cổ phiếu IMP. Theo đó, doanh nghiệp này đã mua thành công hơn 104,5 triệu cổ phiếu, tương đương gần 67,87% vốn Imexpharm, với tổng giá trị giao dịch ước khoảng 6.000 tỷ đồng theo mức giá 57.400 đồng/cổ phiếu.

Lian SGP có vốn điều lệ 300 triệu USD và là công ty con do Livzon Pharmaceutical Group Inc. – tập đoàn dược phẩm Trung Quốc – sở hữu 100%. Livzon được thành lập năm 1985, hiện hoạt động tại hơn 30 quốc gia và vùng lãnh thổ. Năm 2025, doanh thu tập đoàn đạt khoảng 12,02 tỷ nhân dân tệ (xấp xỉ 46.400 tỷ đồng), trong đó doanh thu quốc tế tăng gần 12%.

Với vị thế là doanh nghiệp dược nội địa sở hữu hệ thống nhà máy đạt chuẩn EU-GMP, Imexpharm có thể trở thành mắt xích quan trọng trong chiến lược mở rộng khu vực của Livzon, đặc biệt khi nhu cầu thuốc chất lượng cao tại Việt Nam và Đông Nam Á tiếp tục tăng.

Trong nhiều năm, Imexpharm được xem là một trong những doanh nghiệp nội địa có vị thế tốt ở phân khúc thuốc chất lượng cao. Trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe gia tăng và dư địa thay thế thuốc nhập khẩu còn lớn, các doanh nghiệp như Imexpharm ngày càng trở thành tài sản chiến lược với nhà đầu tư quốc tế.

Ngành dược cũng được xem là lĩnh vực mang tính phòng thủ cao hơn nhiều ngành khác, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động.

Thương vụ Imexpharm vì thế không đơn thuần mang màu sắc đầu tư tài chính, mà cho thấy chiến lược mở rộng hiện diện của các tập đoàn dược quốc tế tại thị trường Việt Nam.

Cầu nối vốn ngoại và “hậu trường” đằng sau những thương vụ nghìn tỷ

Ít người để ý rằng phía sau thương vụ Imexpharm không chỉ là một cuộc đổi chủ trong ngành dược. Đây còn là dấu hiệu cho thấy dòng vốn ngoại đang quay trở lại với các doanh nghiệp đầu ngành của Việt Nam theo cách quyết liệt hơn, quy mô lớn hơn và mang màu sắc kiểm soát thực sự.

Một tập đoàn dược Trung Quốc, thông qua pháp nhân Singapore, đã chi khoảng 6.000 tỷ đồng để nắm gần 68% Imexpharm. Đây không còn là kiểu “rót vốn tài chính” thông thường, mà là thương vụ chiến lược nhằm sở hữu năng lực sản xuất đạt chuẩn EU-GMP, hệ thống phân phối và vị thế của một doanh nghiệp dược hàng đầu Việt Nam.

Nhưng phía sau những deal như vậy luôn tồn tại một “lớp hạ tầng” ít được nhắc đến hơn: các tổ chức đứng giữa dòng vốn quốc tế và doanh nghiệp Việt. Với các thương vụ M&A xuyên biên giới quy mô lớn, câu chuyện thường phức tạp hơn nhiều so với việc chỉ hỗ trợ giao dịch. Đặc biệt khi bên mua muốn nắm quyền chi phối tại một doanh nghiệp đầu ngành trong lĩnh vực có yêu cầu cao về pháp lý, sở hữu, tiêu chuẩn vận hành và minh bạch tài chính.

Trong những thương vụ như vậy, điều khó nhất thường không nằm ở việc “có tiền để mua”, mà là làm sao để dòng vốn ngoại đủ tin tưởng để đi tới quyết định cuối cùng.

Một deal M&A lớn thường phải đi qua nhiều lớp kiểm định: từ cấu trúc pháp lý, tỷ lệ sở hữu, điều kiện chào mua công khai, tiêu chuẩn quản trị cho tới việc dung hòa kỳ vọng giữa bên mua và bên bán. Chỉ cần một mắt xích gặp vấn đề, giao dịch có thể kéo dài thêm nhiều tháng hoặc đổ vỡ vào phút cuối.

Đó cũng là lý do vai trò của những tổ chức đứng giữa dòng vốn quốc tế và doanh nghiệp Việt ngày càng quan trọng.

Trong thương vụ Imexpharm, SSI là đơn vị làm đại lý chào mua công khai. Tuy nhiên, vai trò của doanh nghiệp không chỉ dừng ở đó. SSI đồng thời là đơn vị tư vấn, hỗ trợ toàn bộ quá trình thực hiện giao dịch thâu tóm cổ phiếu IMP – từ khâu cấu trúc giao dịch, điều phối các bên liên quan đến triển khai toàn bộ hồ sơ, thủ tục để hoàn tất thông qua đợt chào mua công khai.

Đáng chú ý, đây là một trong những thương vụ hiếm hoi có sự tham gia của nhà đầu tư Trung Quốc tại Việt Nam ở quy mô lớn, với tổng giá trị khoảng 6.000 tỷ đồng, được SSI phối hợp cùng UBS, ngân hàng đầu tư toàn cầu có trụ sở tại Thụy Sĩ, thực hiện.

Đó cũng là lý do SSI xuất hiện ngày càng nhiều trong các thương vụ vốn ngoại lớn. Từ deal BIDV phát hành riêng lẻ 400 triệu USD cho nhà đầu tư tổ chức nước ngoài đến các giao dịch M&A, phát hành riêng lẻ (private placement) hay thu xếp vốn, SSI đang dần trở thành một mắt xích quan trọng trong các thương vụ này.

Nhìn rộng hơn, nếu như trước đây SSI thường được nhắc tới với thị phần môi giới, margin hay tự doanh, thì hiện nay mảng ngân hàng đầu tư (IB) và kết nối dòng vốn quốc tế đang nổi lên như một trụ cột mới trong chiến lược tăng trưởng của doanh nghiệp

Gần đây, SSIAM (công ty con của SSI) cũng ký kết hợp tác với hai định chế tài chính Nhật Bản là CCI Cross Border (CCIX) và Daiwa Corporate Investment (DCI) nhằm tìm kiếm và triển khai các cơ hội đầu tư, tài trợ vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp Việt Nam.

Điểm đáng chú ý là cơ chế hợp tác không chỉ dừng ở các khoản đầu tư cổ phần truyền thống mà còn mở rộng sang các giải pháp vốn đa dạng hơn như tín dụng và các hình thức tài trợ trung gian.

Ở góc độ nào đó, sự hiện diện của SSI trong thương vụ Imexpharm không chỉ dừng ở vai trò đại lý chào mua công khai, mà còn bao gồm việc hỗ trợ toàn bộ hồ sơ, thủ tục để hoàn tất giao dịch. Điều này cho thấy SSI đang ngày càng tham gia sâu hơn vào các thương vụ phức tạp, vượt ra ngoài vai trò môi giới truyền thống.