Hộ kinh doanh lưu ý: Cục Thuế đưa ra loạt hướng dẫn quan trọng về kỳ kê khai thuế đầu tiên

Năm 2026 đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong cách thức quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh khi hàng loạt quy định mới được ban hành và hướng dẫn chi tiết. Trước những thay đổi này, Cục Thuế, Bộ Tài chính đã đưa ra những điểm đáng lưu ý để hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh kê khai thuế đúng từ lần đầu tiên.

Một trong những điểm đáng chú ý là việc điều chỉnh thời hạn nộp hồ sơ khai thuế theo hướng linh hoạt hơn. Cụ thể, đối với trường hợp khai thuế theo tháng, hồ sơ khai thuế của các tháng 1, 2 và 3 năm 2026 được lùi thời hạn nộp chậm nhất đến ngày 20/4/2026.

Đây được xem là khoảng “đệm” cần thiết để hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thời gian làm quen, nghiên cứu và thực hiện theo quy định mới một cách thuận lợi hơn.

Về nghĩa vụ kê khai thuế trong năm 2026, quy định mới phân loại rõ theo ngưỡng doanh thu. Theo đó:

- Hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống thuộc diện không chịu thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân. Tuy nhiên, nhóm này vẫn phải thực hiện nghĩa vụ thông báo doanh thu thực tế phát sinh trong năm với cơ quan thuế, chậm nhất vào ngày 31/1 của năm dương lịch tiếp theo.

- Đối với các trường hợp có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm, nghĩa vụ kê khai và nộp thuế được thực hiện theo chu kỳ cụ thể. Nếu doanh thu năm từ 50 tỷ đồng trở xuống, việc kê khai thuế giá trị gia tăng sẽ thực hiện theo quý. Nếu doanh thu vượt trên 50 tỷ đồng, người nộp thuế phải kê khai theo tháng. Quy định này nhằm phân loại rõ quy mô hoạt động để áp dụng cơ chế quản lý phù hợp.

Liên quan đến thuế thu nhập cá nhân, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh được lựa chọn một trong hai phương pháp tính thuế như sau:

- Với phương pháp thuế suất nhân với doanh thu tính thuế, việc kê khai thuế thu nhập cá nhân sẽ được thực hiện theo quý và đồng thời với kê khai thuế giá trị gia tăng, giúp đơn giản hóa thủ tục khi chỉ sử dụng chung một mẫu tờ khai.

- Nếu lựa chọn phương pháp thu nhập tính thuế nhân với thuế suất, người nộp thuế sẽ thực hiện tạm nộp thuế theo tháng hoặc theo quý, cũng trên cùng hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng.

Bên cạnh đó, chính sách mới cũng làm rõ cách xác định thuế đối với từng trường hợp cụ thể. Với hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm, thuế giá trị gia tăng được tính theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu, tức = Doanh thu x tỷ lệ phần trăm tương ứng theo ngành nghề.

Đối với thuế thu nhập cá nhân, nếu áp dụng phương pháp dựa trên doanh thu, số thuế phải nộp được tính từ phần doanh thu vượt trên 500 triệu đồng nhân với thuế suất.

Trường hợp áp dụng phương pháp dựa trên thu nhập, thu nhập tính thuế sẽ được xác định bằng doanh thu trừ chi phí hợp lý, hợp lệ trước khi áp dụng thuế suất.

Riêng đối với hoạt động cho thuê bất động sản, quy định nêu rõ thuế giá trị gia tăng được tính 5% trên doanh thu khi vượt ngưỡng chịu thuế, trong khi thuế thu nhập cá nhân được tính theo công thức: (Doanh thu trừ 500 triệu đồng) x 5%.

Nếu cá nhân có nhiều hợp đồng cho thuê, tổng mức doanh thu được trừ để tính thuế vẫn không vượt quá 500 triệu đồng.

Một điểm mới quan trọng khác là yêu cầu về hóa đơn điện tử. Theo đó, hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu tính thuế giá trị gia tăng từ 1 tỷ đồng/năm trở lên bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.

Trong trường hợp có nhiều địa điểm kinh doanh, người nộp thuế sử dụng chung một mã số thuế nhưng phải ghi rõ địa chỉ từng địa điểm trên hóa đơn. Việc kết nối dữ liệu này cũng cho phép hệ thống quản lý thuế tự động tổng hợp thông tin và gợi ý tờ khai, góp phần giảm tải đáng kể cho người kinh doanh.

Đáng chú ý, cơ quan thuế khẳng định sẽ không sử dụng doanh thu kê khai của năm 2026 để xác định lại nghĩa vụ thuế cho các năm trước.

Đối với các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đã nộp thuế theo phương pháp khoán từ năm 2025 trở về trước, kể cả trong trường hợp có thay đổi quy mô, sẽ không bị truy xét lại nghĩa vụ thuế nếu chuyển sang kê khai từ ngày 1/1/2026.

Đồng thời, không áp dụng xử phạt vi phạm hành chính đối với các nghĩa vụ đã thực hiện theo phương pháp khoán, trừ khi phát hiện hành vi che giấu doanh thu dẫn đến thiếu số thuế phải nộp trong quá khứ.

Ngoài ra, với các trường hợp đã kê khai và nộp thuế theo hướng dẫn tại Thông tư 40/2025/TT-BTC, người nộp thuế không phải điều chỉnh lại hồ sơ. Nếu chưa thực hiện kê khai, có thể áp dụng quy định mới theo Thông tư 18/2026/TT-BTC mà không bị xử phạt, tạo điều kiện chuyển tiếp nhẹ nhàng sang cơ chế quản lý mới.