Hộ kinh doanh lưu ý: Đã có quy định mới nhất liên quan đến xử lý hàng tồn kho

Cách xử lý hàng tồn kho của hộ kinh doanh

Một trong những nội dung đáng chú ý của nghị định là quy định cụ thể cách xử lý hàng tồn kho, máy móc, thiết bị của hộ kinh doanh khi chuyển sang phương thức kê khai thuế, đồng thời làm rõ việc áp dụng hóa đơn điện tử trong thời gian tới.

Theo quy định, hộ kinh doanh phải xác định và ghi nhận giá trị hàng tồn kho, máy móc, thiết bị đang phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh tại thời điểm ngày 31/12/2025. Việc xác định này nhằm làm căn cứ tính chi phí được trừ khi xác định thuế thu nhập cá nhân cho kỳ tính thuế năm 2026.

Quy định áp dụng đối với các hộ kinh doanh trong năm 2025 đang nộp thuế theo phương pháp khoán hoặc kê khai nhưng có doanh thu từ 3 tỷ đồng trở lên, hoặc các trường hợp từ năm 2026 lựa chọn nộp thuế thu nhập cá nhân theo phương pháp thu nhập tính thuế nhân (x) thuế suất.

Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng khi nhiều hộ kinh doanh chuyển từ hình thức nộp thuế khoán sang kê khai, yêu cầu minh bạch hơn về doanh thu và chi phí.

Để thực hiện quy định này, hộ kinh doanh phải lập bảng kê hàng tồn kho, máy móc, thiết bị theo mẫu do Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định. Bảng kê được lưu giữ tại hộ kinh doanh và đồng thời gửi một bản cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp bằng phương thức điện tử.

Thời hạn gửi cùng hồ sơ khai thuế quý I/2026 đối với trường hợp khai thuế theo quý, hoặc chậm nhất ngày 20/4 đối với trường hợp khai thuế theo tháng.

Cơ quan thuế tiếp nhận thông tin để phục vụ công tác quản lý. Tuy nhiên, việc tiếp nhận bảng kê không có giá trị pháp lý để xác nhận hay hợp thức hóa nguồn gốc, xuất xứ của hàng hóa.

Hộ kinh doanh phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính trung thực, chính xác và đầy đủ của thông tin đã kê khai. Trường hợp phát hiện vi phạm, các hành vi liên quan sẽ bị xử lý theo quy định pháp luật.

Trên thực tế, vấn đề hàng tồn kho được xem là một trong những vướng mắc lớn nhất đối với hộ kinh doanh khi chuyển sang cơ chế kê khai thuế.

Trong giai đoạn áp dụng thuế khoán trước đây, nhiều tiểu thương không yêu cầu hoặc không lưu giữ hóa đơn khi mua hàng. Khi chuyển sang hình thức kê khai, mọi chi phí đầu vào muốn được tính trừ đều phải có hóa đơn, chứng từ hợp pháp.

Trong thực tế có không ít trường hợp hàng hóa được mua qua các kênh không chính thức, thậm chí có thể liên quan đến hàng nhập lậu, hàng giả hoặc hàng không rõ nguồn gốc. Điều này khiến các hộ kinh doanh đối mặt với rủi ro lớn khi phải kê khai chi phí và chứng minh nguồn gốc hàng hóa trong quá trình chuyển đổi sang cơ chế quản lý thuế chặt chẽ hơn.

Doanh thu từ 1 tỷ đồng: Hộ kinh doanh bắt buộc dùng hóa đơn điện tử

Bên cạnh quy định về xử lý hàng tồn kho, nghị định cũng đưa ra yêu cầu cụ thể về việc áp dụng hóa đơn điện tử.

Theo đó, hộ kinh doanh có doanh thu tính thuế giá trị gia tăng hằng năm từ 1 tỷ đồng trở lên phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế theo quy định tại Nghị định 70/2025/NĐ-CP.

Trường hợp hộ kinh doanh có nhiều địa điểm kinh doanh, các cửa hàng có thể sử dụng chung một mã số thuế của hộ kinh doanh nhưng trên hóa đơn phải ghi rõ địa chỉ của từng địa điểm bán hàng.

Đối với hộ kinh doanh có doanh thu tính thuế giá trị gia tăng từ trên 500 triệu đồng đến dưới 1 tỷ đồng mỗi năm, việc sử dụng hóa đơn điện tử không bắt buộc.

Tuy nhiên, nếu đáp ứng điều kiện và có nhu cầu, các hộ vẫn có thể đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.

Trong trường hợp chưa đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử nhưng phát sinh nhu cầu xuất hóa đơn, hộ kinh doanh phải thực hiện khai và nộp thuế trước khi được cơ quan thuế cấp hóa đơn điện tử có mã theo từng lần phát sinh giao dịch bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ.

Ngoài ra, đối với các hộ kinh doanh mới bắt đầu hoạt động hoặc những trường hợp trước đó có doanh thu dưới 1 tỷ đồng nhưng trong năm tính thuế phát sinh doanh thu từ 1 tỷ đồng trở lên, các hộ phải áp dụng hóa đơn điện tử theo quy định.

Thời hạn đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử là trong vòng 30 ngày kể từ ngày cuối cùng của kỳ tính thuế mà doanh thu lũy kế đạt từ 1 tỷ đồng trở lên.

Cùng với các quy định về hóa đơn và hàng tồn kho, nghị định cũng yêu cầu hộ kinh doanh thông báo toàn bộ tài khoản ngân hàng và ví điện tử phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh cho cơ quan thuế bằng phương thức điện tử.

Đồng thời, các hộ phải tự kê khai đầy đủ, chính xác doanh thu phát sinh để xác định số thuế phải nộp và chịu trách nhiệm trước pháp luật về các nội dung đã kê khai.

Những thay đổi trong cơ chế quản lý thuế lần này được kỳ vọng sẽ giúp hoạt động của khu vực hộ kinh doanh minh bạch hơn, đồng thời tạo nền tảng cho việc quản lý thuế hiệu quả trong thời gian tới.