Hộ kinh doanh nông sản nên chọn đóng thuế theo doanh thu hay lợi nhuận? Cục Thuế nói rõ 'điểm mấu chốt'

Tại chương trình tập huấn “cầm tay chỉ việc” hỗ trợ hộ kinh doanh ghi chép sổ sách - kê khai - nộp thuế, nhiều hộ kinh doanh nông sản đã đặt câu hỏi rất thực tế: nên chọn phương pháp tính thuế theo doanh thu hay theo lợi nhuận để có lợi nhất? Nếu tính theo doanh thu thì phải quản lý chi phí ra sao cho đúng quy định?

Trả lời vấn đề này, bà Nguyễn Thị Lan Anh – Trưởng Ban Pháp chế (Cục Thuế), cho rằng điều đầu tiên hộ kinh doanh cần làm không phải là chọn phương pháp tính thuế, mà là xác định chính xác doanh thu của mình.

“Kinh doanh thì trước hết phải biết doanh thu bao nhiêu. Đó là nền tảng của quản trị", bà nhấn mạnh.

Hiện nay, hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm mới phải nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Thuế GTGT được tính theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu. Với thuế TNCN, nếu doanh thu từ 500 triệu đến 3 tỷ đồng/năm, hộ kinh doanh có thể lựa chọn một trong hai phương pháp.

Hai cách tính thuế thu nhập cá nhân: Chọn sao cho phù hợp?

Cụ thể, với thuế TNCN, hộ kinh doanh có thể:

Tính theo tỷ lệ % trên doanh thu (phương pháp đơn giản, không cần tập hợp chi phí chi tiết).

Tính theo lợi nhuận thực tế, tức là: (Doanh thu–chi phí)× thuế suất.

Theo đại diện Cục Thuế, không có phương pháp nào “có lợi nhất” cho tất cả mọi người. Việc lựa chọn phụ thuộc vào: tỷ suất lợi nhuận thực tế của hộ kinh doanh, mức độ phát sinh chi phí, và khả năng chứng minh chi phí hợp lệ.

“Nếu chi phí thực tế cao và có đầy đủ chứng từ, phương pháp tính theo lợi nhuận có thể phản ánh sát thực tế hơn. Nhưng nếu không có chứng từ đầu vào thì sẽ rất khó áp dụng,” bà Lan Anh lưu ý.

Một vướng mắc phổ biến của hộ kinh doanh nông sản là nhiều trường hợp mua hàng trực tiếp từ nông dân, người chăn nuôi nên không có hóa đơn.

Với trường hợp này, theo hướng dẫn của ngành thuế, hộ kinh doanh được phép lập bảng kê thu mua nông sản từ người trực tiếp sản xuất, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản. Bảng kê này, kèm theo chứng từ thanh toán hợp lệ, sẽ được tính là chi phí hợp lệ khi xác định thu nhập chịu thuế.

Điều quan trọng không chỉ là chi phí, mà còn là khả năng chứng minh nguồn gốc hàng hóa, đặc biệt trong bối cảnh siết chặt truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm.

Bán gà cúng rằm, mùng 1: Có phải kê khai?

Một hộ kinh doanh bán gà cúng dịp rằm, mùng 1 và tất niên đặt câu hỏi: Mua gà từ người chăn nuôi thì có phải ghi chép, kê khai không?

Theo đại diện Cục Thuế, nếu mua từ người trực tiếp nuôi gà bán ra, hộ kinh doanh chỉ cần: lập bảng kê thu mua; có chứng từ thanh toán theo quy định; đảm bảo chứng minh được nguồn gốc hàng hóa

Khi đó, chi phí vẫn được tính hợp lệ. Tuy nhiên, việc ghi chép và kê khai vẫn phải thực hiện theo đúng chế độ áp dụng với từng mức doanh thu.

Quán cà phê, trà sữa đông khách: Người lớn tuổi có “xoay” nổi hóa đơn?

Một tình huống khác cũng được nêu ra: gia đình kinh doanh cà phê, trà sữa, vào các dịp lễ khách đông, đơn hàng nhiều, chủ quán là người lớn tuổi, việc xuất hóa đơn và làm sổ sách liệu có quá phức tạp?

Theo đại diện ngành thuế, hiện nay việc xuất hóa đơn đã được tích hợp vào phần mềm bán hàng hoặc máy tính tiền. Khi thực hiện thao tác tính tiền, hệ thống có thể tự động xuất hóa đơn điện tử.

“Thực tế, nhiều trường hợp khi triển khai, chúng tôi hướng dẫn cho con cháu trong gia đình thay vì chủ hộ trực tiếp thao tác. Cả nhà có thể hỗ trợ nhau trong việc kê khai và nộp tờ khai định kỳ,” bà Lan Anh chia sẻ.

Trong trường hợp hộ kinh doanh không thuộc diện bắt buộc xuất hóa đơn điện tử, việc ghi chép doanh thu hằng ngày có thể thực hiện theo mẫu sổ đơn giản mà cơ quan thuế đã hướng dẫn.