Hòa Phát và Formosa đón phái đoàn Mexico thị sát, nút thắt 73 triệu USD của ngành thép liệu có được tháo gỡ?

Từ ngày 22/2 đến 28/2, Đoàn công tác Chính phủ Mexico đã trực tiếp thị sát quy trình sản xuất tại các nhà máy của Hòa Phát, Formosa và Hoa Sen.

Theo thông tin từ VSA, mục tiêu chính của Đoàn công tác Chính phủ Mexico, dẫn đầu bởi ông Wilfrido Marquez - Tổng Cục trưởng Cục Thuận lợi hóa thương mại và Ngoại thương, là kiểm tra năng lực sản xuất thép cán nóng (HRC) và nguồn gốc nguyên liệu đầu vào sản xuất thép tại Việt Nam.

Bám sát tiêu chí kiểm tra sự minh bạch của chuỗi cung ứng, chiều ngày 25/2, đoàn đã có buổi kiểm tra quy trình sản xuất, hệ thống phần mềm truy xuất nguồn gốc từng cuộn hàng tại nhà máy Hoa Sen Nghệ An. Cùng ngày, đoàn cũng làm việc tại nhà máy Formosa Hà Tĩnh để tham quan quy trình khép kín từ khâu nhập khẩu nguyên liệu (quặng, than) đến khi ra thành phẩm thép cán nóng. Tại đây, đại diện Formosa cho biết doanh nghiệp đã hoàn tất nộp hồ sơ đăng ký “nhà máy hợp lệ” lên Bộ Kinh tế Mexico vào ngày 24/2.

Đến ngày 27/2, dưới sự chứng kiến trực tiếp của trưởng đoàn Wilfrido Marquez, phái đoàn tiếp tục thị sát quy trình sản xuất HRC tại Hòa Phát Dung Quất. Phía Hòa Phát cũng thông tin rằng nhà nhập khẩu của tập đoàn đã gửi hồ sơ đăng ký nhà máy hợp lệ cho cơ quan chức năng Mexico từ ngày 30/9.

Việc Mexico cử đoàn sang Việt Nam thẩm tra trực tiếp diễn ra trong bối cảnh các doanh nghiệp xuất khẩu thép hạ nguồn đang đứng trước áp lực tài chính khổng lồ.

Tại phiên họp khai mạc ngày 24/2, VSA đã báo cáo số liệu đáng chú ý. Hiện có 13 doanh nghiệp hạ nguồn đang bị thiệt hại khoảng 73 triệu USD do các lô hàng xuất khẩu sang Mexico không thể thông quan. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp này còn đang phải gánh thêm chi phí lưu kho bãi và lượng đơn hàng tồn kho sản xuất dở dang trị giá khoảng 3 triệu USD tính đến ngày 28/2.

Chính vì vậy, chuyến thị sát này tiến tới việc đăng ký các doanh nghiệp Việt Nam vào danh sách các "nhà máy hợp lệ" (mill list) trên hệ thống quản lý của Mexico. Việc được công nhận không chỉ giúp cơ quan chức năng Mexico có thông tin chính xác để ra quyết định nhanh chóng, mà còn đảm bảo mục tiêu minh bạch, tránh làm gián đoạn các giao dịch thương mại hợp pháp của ngành thép.

Chuyến công tác của phái đoàn Mexico đã kết thúc và phái đoàn lên đường về nước vào rạng sáng ngày 28/2. Ngay sau đó, nhằm đẩy nhanh tiến độ xử lý, VSA đã chính thức gửi công văn để báo cáo kết quả lên Lãnh đạo Bộ Công Thương vào ngày 10/3.

Trong công văn này, VSA đưa ra kiến nghị cấp thiết đề nghị phía Mexico giải phóng ngay những lô hàng đã cập cảng và trên tàu đến Mexico nhưng chưa được thông quan do những thay đổi về quy định. Đồng thời, các doanh nghiệp thép Việt Nam đang kỳ vọng Đoàn công tác sẽ có những báo cáo khách quan, đầy đủ lên Lãnh đạo Bộ Kinh tế Mexico về năng lực sản xuất thực tế và mức độ tuân thủ của các nhà máy, mở ra hy vọng sớm giải quyết dứt điểm nút thắt pháp lý kéo dài thời gian qua.