Hơn 80% hộ kinh doanh giảm doanh thu trong năm 2025

Theo VCCI, đến cuối năm 2025, cả nước có khoảng 6,1 triệu hộ kinh doanh, tạo việc làm cho khoảng 10 triệu lao động và đóng góp khoảng 32.800 tỷ đồng cho ngân sách nhà nước. Đây được xem là khu vực có vai trò quan trọng trong cấu trúc kinh tế tư nhân và đời sống kinh tế - xã hội.

Tuy nhiên, kết quả khảo sát do VCCI thực hiện từ tháng 2 đến tháng 4/2026 với 1.001 hộ kinh doanh tại 34 tỉnh, thành cho thấy “sức khỏe” của khu vực này đang suy giảm đáng kể trước áp lực từ thị trường và yêu cầu quản lý ngày càng chặt chẽ hơn.

Về kết quả kinh doanh năm 2025, có tới 73,7% hộ cho biết chỉ đạt mức lãi thấp; 12,9% hòa vốn; 9,3% lỗ nhẹ và 2,2% thua lỗ lớn. Chỉ 1,9% số hộ được khảo sát cho biết đạt lợi nhuận như kỳ vọng.

Theo VCCI, điều này phản ánh phần lớn hộ kinh doanh vẫn duy trì được hoạt động nhưng biên lợi nhuận rất mỏng, khả năng tích lũy để tái đầu tư hạn chế.

Khảo sát cũng cho thấy hơn 81% hộ kinh doanh ghi nhận doanh thu giảm trong năm qua. Trong đó, 23% hộ cho biết doanh thu giảm mạnh và 58,5% giảm nhẹ.

Cùng với doanh thu, lượng khách hàng cũng suy giảm trên diện rộng khi có 20,6% hộ cho biết khách hàng giảm mạnh và 54,8% giảm nhẹ.

Theo VCCI, những con số này cho thấy khó khăn của hộ kinh doanh không chỉ đến từ quy mô nhỏ mà còn phản ánh sức cầu thị trường vẫn chưa phục hồi mạnh.

Đáng chú ý, xu hướng thận trọng đang chiếm ưu thế trong kế hoạch kinh doanh của các hộ trong thời gian tới. Có 60,8% hộ dự kiến duy trì hoạt động ở quy mô hiện tại, 33% tính đến phương án thu hẹp kinh doanh, 4,4% có kế hoạch giải thể và chỉ 1,8% muốn mở rộng hoạt động.

Báo cáo cũng chỉ ra nhiều rào cản mà khu vực hộ kinh doanh đang gặp phải, bao gồm khó khăn về vốn, thị trường, chi phí đầu vào và quy định pháp lý.

Trong đó, việc thực hiện nghĩa vụ thuế và hóa đơn điện tử được xem là áp lực lớn với nhiều hộ kinh doanh nhỏ lẻ. Có tới 71,2% hộ cho biết gặp khó khăn trong việc thu thập thông tin khách hàng để xuất hóa đơn điện tử; 67,6% khó khăn khi hạch toán chi phí được trừ và 62,3% gặp vướng mắc trong kê khai, nộp thuế.

Ở khâu sử dụng hóa đơn điện tử, 54,8% hộ kinh doanh cho biết không biết cách xử lý khi xuất sai hóa đơn; 35,3% gặp lỗi kỹ thuật và 31,1% thiếu thiết bị phục vụ việc xuất hóa đơn.

VCCI cho rằng mức độ khó khăn của hộ kinh doanh hiện có xu hướng tăng theo quy mô doanh thu, điều này phần nào ảnh hưởng đến quá trình chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp.

Khảo sát cho thấy chỉ 15,6% hộ kinh doanh có kế hoạch chuyển đổi thành doanh nghiệp trong vòng hai năm tới, trong khi phần lớn vẫn chưa có ý định thay đổi mô hình hoạt động trong ngắn hạn.