Hướng dẫn chi tiết cách tính thuế hộ kinh doanh theo từng mức doanh thu

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 68/2026/NĐ-CP quy định về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Nghị định thiết lập khung pháp lý mới nhằm minh bạch nghĩa vụ thuế, đồng thời giảm áp lực tài chính cho khu vực kinh tế cá thể và thích ứng với sự phát triển của hoạt động kinh doanh trên môi trường số.

Chi tiết ngưỡng doanh thu miễn các loại thuế với hộ kinh doanh

Một điểm đáng chú ý của nghị định là việc đặt ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng mỗi năm làm căn cứ xác định nghĩa vụ thuế.

Về thuế giá trị gia tăng, theo quy định, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có doanh thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh từ 500 triệu đồng trở xuống sẽ không thuộc đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng và cũng không phải nộp thuế thu nhập cá nhân.

Ngưỡng này cao hơn nhiều so với quy định trước đây, được kỳ vọng giúp giảm gánh nặng tài chính đối với các hộ kinh doanh nhỏ và siêu nhỏ.

Đối với trường hợp có doanh thu trên 500 triệu đồng mỗi năm, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh phải thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định.

Thuế giá trị gia tăng được tính theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu, áp dụng tỷ lệ phần trăm nhân với doanh thu theo quy định của pháp luật thuế hiện hành.

Riêng thuế thu nhập cá nhân được thiết kế theo hướng linh hoạt hơn. Trước khi tính thuế, cá nhân kinh doanh được trừ mức doanh thu 500 triệu đồng mỗi năm.

Trường hợp cá nhân có nhiều ngành nghề hoặc nhiều địa điểm kinh doanh, khoản trừ này có thể được phân bổ cho một hoặc nhiều hoạt động theo phương án có lợi nhất, nhưng tổng mức trừ không vượt quá 500 triệu đồng trong năm.

Quy định tương tự cũng được áp dụng đối với cá nhân cho thuê bất động sản, kể cả khi có nhiều hợp đồng cho thuê.

Nghị định cũng phân loại phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân theo quy mô doanh thu nhằm phù hợp với từng nhóm đối tượng:

- Cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng mỗi năm áp dụng phương pháp tính thuế theo tỷ lệ: thuế suất (x) doanh thu tính thuế.

Tuy nhiên, nhóm này vẫn có thể lựa chọn phương pháp tính thuế theo thu nhập tính thuế, tức "(doanh thu – chi phí hợp lý) × thuế suất", nếu thấy phù hợp với hoạt động kinh doanh của mình.

- Đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng mỗi năm, việc áp dụng phương pháp tính thuế theo thu nhập tính thuế là bắt buộc.

Thu nhập tính thuế được xác định bằng doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (-) các chi phí liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh trong kỳ tính thuế như chi phí nguyên vật liệu, tiền lương người lao động, chi phí dịch vụ mua ngoài, lãi vay phục vụ kinh doanh, khấu hao tài sản và các chi phí hợp lý khác có đầy đủ hóa đơn, chứng từ.

Trường hợp cá nhân kinh doanh lựa chọn phương pháp tính thuế theo thu nhập tính thuế thì phải duy trì ổn định phương pháp này trong ít nhất hai năm liên tiếp.

Nếu hộ kinh doanh đang áp dụng phương pháp tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu nhưng sau khi xác định doanh thu thực tế vượt 3 tỷ đồng mỗi năm, từ năm tiếp theo sẽ phải chuyển sang phương pháp tính thuế theo thu nhập.

Nghị định cũng quy định rõ cách xác định doanh thu làm căn cứ tính thuế. Theo đó, doanh thu bao gồm toàn bộ tiền bán hàng, tiền gia công, tiền cung ứng dịch vụ mà hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh được hưởng, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa.

Khoản doanh thu này còn bao gồm các khoản thưởng, hỗ trợ đạt doanh số, chiết khấu thanh toán, tiền bồi thường vi phạm hợp đồng hoặc các khoản thu khác liên quan đến hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, doanh thu tính thuế không bao gồm chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán và giá trị hàng bán bị trả lại.

Không hồi tố nghĩa vụ thuế đối với giai đoạn trước

Một điểm mới khác của nghị định là bổ sung cơ chế để các nền tảng thương mại điện tử và nền tảng số thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh hoạt động trên các sàn.

Quy định này nhằm tăng tính minh bạch trong quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên môi trường số, đồng thời giảm bớt thủ tục hành chính cho cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ.

Ngoài ra, nghị định cũng nêu rõ nguyên tắc không hồi tố nghĩa vụ thuế đối với giai đoạn trước. Cụ thể, các hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán từ năm 2025 trở về trước, khi chuyển sang kê khai thuế từ ngày 1/1/2026 sẽ không bị cơ quan thuế sử dụng doanh thu khai năm 2026 để xác định lại nghĩa vụ thuế của các năm trước.

Cơ quan thuế cũng không xử phạt vi phạm hành chính đối với các nghĩa vụ thuế đã thực hiện theo phương pháp khoán, kể cả khi quy mô kinh doanh thay đổi làm doanh thu khoán chênh lệch lớn, trừ trường hợp phát hiện hành vi che giấu doanh thu.

Với những quy định mới tại Nghị định 68, Chính phủ kỳ vọng sẽ tạo môi trường kinh doanh minh bạch hơn cho khu vực hộ kinh doanh, đồng thời hạn chế thất thu thuế và thúc đẩy các hoạt động kinh doanh chuyển dần sang mô hình chuyên nghiệp, phù hợp với xu hướng phát triển của nền kinh tế số.

Nghị định 68 có hiệu lực thi hành từ ngày 5/3.