Hưởng lợi từ AI và thuế Mỹ giảm sâu: Ngành nào tại Việt Nam sẽ ‘hốt bạc’ năm 2026?

GDP quý I/2026 dự báo tăng 8,3%

Bức tranh kinh tế Việt Nam những tháng đầu năm 2026 đang hiện lên với nhiều gam màu sáng, nhưng phía sau đó vẫn là những lực cản đáng chú ý. Báo cáo vĩ mô tháng 3/2026 của Chứng khoán MB (MBS) cho thấy nền kinh tế khởi đầu tích cực, song áp lực lạm phát và rủi ro bên ngoài đang gia tăng.

Trong hai tháng đầu năm, nhiều chỉ số quan trọng ghi nhận mức tăng ấn tượng: Sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 10%, vốn FDI giải ngân tăng 8,8%, đầu tư công tăng mạnh 24,4%, trong khi lạm phát vẫn được kiểm soát ở mức 2,9%.

MBS dự báo tăng trưởng GDP quý I/2026 đạt khoảng 8 – 8,3%, thấp hơn mục tiêu 9,1% theo Nghị quyết 01 của Chính phủ. Nguyên nhân chủ yếu đến từ tình trạng nhập siêu kéo dài và tiêu dùng nội địa phục hồi chậm hơn kỳ vọng.

Cú sốc dầu mỏ và nguy cơ “nhập khẩu lạm phát”

Diễn biến địa chính trị tại Trung Đông đang trở thành biến số lớn. Giá dầu thế giới có thời điểm vọt lên gần 120 USD/thùng – mức cao nhất trong 4 năm, kéo theo giá xăng dầu trong nước tăng hơn 30% chỉ trong thời gian ngắn.

Với một nền kinh tế nhập khẩu năng lượng ròng như Việt Nam, cú sốc này nhanh chóng lan sang chi phí vận tải và giá hàng hóa. Áp lực lạm phát vì thế không còn là rủi ro xa mà đang hiện hữu.

Không chỉ dừng ở xăng dầu, hàng loạt yếu tố khác cũng đang “bồi thêm lửa” cho mặt bằng giá: Giá điện duy trì ở mức cao, vật liệu xây dựng tăng theo chu kỳ đầu tư hạ tầng, cùng với tác động từ tỷ giá và tăng trưởng tín dụng mạnh trong năm trước.

"Lạm phát cơ bản có thể lên 4,3 – 4,5% trong ngắn hạn và CPI cả năm 2026 dao động quanh 4 – 4,3%, tiệm cận ngưỡng mục tiêu kiểm soát", MBS dự báo.

Đâu là ‘lực kéo’ nền kinh tế?

Trong bức tranh nhiều thách thức, xuất khẩu vẫn là trụ cột tăng trưởng đáng kỳ vọng. MBS dự báo kim ngạch xuất khẩu năm 2026 có thể tăng 15 – 16%.

Đáng chú ý, động lực chính đến từ ngành điện tử – lĩnh vực được hưởng lợi trực tiếp từ làn sóng đầu tư toàn cầu vào trí tuệ nhân tạo (AI). Nhu cầu linh kiện, thiết bị và hạ tầng công nghệ tăng cao đang mở ra dư địa lớn cho các doanh nghiệp sản xuất tại Việt Nam, với mức tăng trưởng dự kiến khoảng 14%.

Bên cạnh đó, yếu tố chính sách cũng tạo cú hích đáng kể. Việc Mỹ giảm thuế nhập khẩu trung bình đối với hàng hóa Việt Nam từ 21,6% xuống còn khoảng 16% giúp nâng cao sức cạnh tranh, đặc biệt ở các ngành xuất khẩu chủ lực.

Song song, chiến lược đa dạng hóa thị trường tiếp tục được thúc đẩy, hướng tới các khu vực có tiêu chuẩn cao và giá trị gia tăng lớn như châu Âu, Hàn Quốc, đồng thời mở rộng sang các thị trường mới như UAE, Israel hay Qatar.

MBS dự báo nhập khẩu năm 2026 cũng sẽ tăng tương đương xuất khẩu (15 – 16%), phản ánh nhu cầu nhập máy móc, công nghệ và xu hướng gia tăng nhập khẩu từ Mỹ. Theo đó, thặng dư thương mại ước đạt khoảng 23 tỷ USD.