Iran có loại ‘vàng đỏ’ đắt bậc nhất thế giới, người Việt cũng đua nhau mua

Phần lớn saffron của Iran được trồng tại vùng Khorasan - nơi có điều kiện địa chất và khí hậu đặc thù. Các cánh đồng hoa nghệ tây nằm ở độ cao lý tưởng so với mực nước biển, với mùa đông lạnh buốt và mùa hè khô nóng. Sự chênh lệch nhiệt độ lớn giữa các mùa được cho là yếu tố quan trọng giúp cây tích lũy hàm lượng crocin cao – hoạt chất quyết định màu sắc đỏ thẫm và giá trị dược tính của saffron.

Theo các kiểm định quốc tế, saffron Iran thường đạt độ tinh khiết và nồng độ dưỡng chất cao, vượt qua nhiều đối thủ đến từ Tây Ban Nha hay Ấn Độ. Chính điều này khiến sản phẩm của quốc gia Trung Đông giữ vị thế dẫn đầu trên thị trường toàn cầu trong nhiều năm.

Hoa nghệ tây chỉ nở rộ trong khoảng hai tuần mỗi năm, thường rơi vào cuối tháng 10 hoặc đầu tháng 11. Đây được xem là giai đoạn “chạy đua với thời gian” của nông dân.

Việc hái hoa phải tiến hành từ tờ mờ sáng, trước khi ánh nắng đầu tiên khiến cánh hoa héo và ảnh hưởng đến chất lượng nhụy. Hàng nghìn lao động địa phương cúi mình trên những thửa ruộng tím ngắt, cẩn thận ngắt từng bông bằng tay.

Để thu được khoảng 450 gram nhụy khô (tương đương một pound), người trồng phải hái tới 75.000 bông hoa. Con số này cho thấy khối lượng lao động khổng lồ phía sau mỗi gram “vàng đỏ” được đóng gói xuất khẩu.

Sau khi thu hoạch, công đoạn tách nhụy được thực hiện hoàn toàn thủ công. Mỗi bông hoa chỉ cho ba sợi nhụy màu đỏ sẫm. Người làm phải khéo léo tách riêng phần đỏ, tránh lẫn các phần màu vàng, bởi chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể làm giảm đáng kể giá trị sản phẩm.

Trong các phân hạng, loại cao cấp nhất mang tên Negin – chỉ giữ lại phần đầu đỏ đậm, nơi hội tụ hương thơm và tinh chất đậm đặc nhất. Nhụy sau khi tách tiếp tục được sấy khô bằng kỹ thuật gia truyền nhằm bảo toàn màu sắc và tránh ẩm mốc.

Trên thị trường quốc tế, giá 1 kg saffron chất lượng cao dao động từ 2.000 đến 10.000 USD (khoảng 50-250 triệu đồng), tùy theo độ nguyên chất và nguồn gốc xuất xứ. Mức giá này lý giải vì sao saffron luôn nằm trong danh sách những gia vị đắt nhất thế giới.

Tại Iran, saffron không đơn thuần là mặt hàng xuất khẩu mang về nguồn ngoại tệ lớn, mà còn là biểu tượng văn hóa. Loại gia vị này xuất hiện trong nhiều món ăn truyền thống, từ cơm Tahdig vàng óng, trà thảo mộc cho tới các món tráng miệng cầu kỳ.

Tại Việt Nam, saffron những năm gần đây không còn là sản phẩm xa lạ. Loại “vàng đỏ” này xuất hiện ngày càng phổ biến, từ nguồn hàng xách tay, các gian hàng online trên mạng xã hội đến quầy kệ của nhiều siêu thị và cửa hàng thực phẩm cao cấp.

Bên cạnh yếu tố hương vị và sự sang trọng trong ẩm thực, không ít người tiêu dùng tìm đến saffron vì tin rằng sản phẩm này có thể hỗ trợ làm đẹp da, chống lão hóa và tốt cho tim mạch. Chính nhu cầu gia tăng nhanh chóng đã khiến thị trường saffron tại Việt Nam trở nên sôi động, với nhiều phân khúc giá và nguồn gốc khác nhau.