Iran có thể mở lại eo biển Hormuz với điều kiện này

Mỹ và Iran đang thảo luận về một kế hoạch mà theo đó eo biển Hormuz sẽ được mở lại khoảng 30 ngày sau khi hai bên đạt được thỏa thuận chấm dứt các hành động thù địch, một nguồn tin ngoại giao Trung Đông tiết lộ với Nikkei mới đây.

Theo kế hoạch được đề xuất, Iran sẽ tiến hành rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz trong khoảng thời gian 30 ngày sau khi thỏa thuận được ký kết. Sau đó, tàu thuyền của tất cả các quốc gia sẽ có thể lưu thông tự do và an toàn như trước thời điểm tuyến hàng hải này bị phong tỏa trên thực tế. Iran cũng sẽ không thu phí quá cảnh.

Lệnh ngừng bắn mà Mỹ và Iran đạt được hồi đầu tháng 4 sẽ được gia hạn thêm 60 ngày. Trong thời gian tạm ngừng xung đột kéo dài hai tháng này, hai bên dự kiến sẽ tiến hành các cuộc đàm phán liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran.

Các biện pháp cụ thể liên quan đến việc xử lý lượng uranium làm giàu của Iran cũng sẽ được đưa ra thảo luận. Trong khi đó, việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ và giải phóng các tài sản bị đóng băng của Iran sẽ được thực hiện theo từng giai đoạn.

Các khu vực được đề xuất ngừng giao tranh bao gồm cả Lebanon. Iran yêu cầu Israel chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào Hezbollah như một điều kiện để kết thúc xung đột. Về phần mình, Israel yêu cầu Hezbollah phải giải giáp.

Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng sự chấp thuận của Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Mojtaba Khamenei sẽ đóng vai trò then chốt đối với thỏa thuận nói trên. Hiện vẫn chưa rõ liệu hai bên có thể đạt được thỏa thuận cuối cùng hay không.

Cũng trong ngày thứ Hai, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã có cuộc hội đàm với Thống chế Pakistan Asim Munir tại Bắc Kinh. Theo Bộ Ngoại giao Trung Quốc, ông Munir cho biết các bên đang tiến rất gần tới một thỏa thuận.

Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei tuyên bố nhiều nội dung đã đạt được đồng thuận, nhưng khẳng định Tehran vẫn chưa ở gần thời điểm ký kết một thỏa thuận chính thức.

Trước đó vào Chủ nhật, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội rằng ông đã chỉ đạo các đại diện Mỹ “không vội vàng đạt thỏa thuận”.

Đáng chú ý, theo cập nhật mới nhất, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết lực lượng Mỹ đã tiến hành không kích nhằm vào các bệ phóng tên lửa tại Iran và các tàu bị nghi đang tìm cách gài thủy lôi.

Theo phát ngôn viên CENTCOM, Đại úy Tim Hawkins, các cuộc tấn công mang tính chất phòng vệ và nhằm “bảo vệ binh sĩ Mỹ trước các mối đe dọa từ lực lượng Iran”.

Còn về phía Israel, nước này lại tuyên bố sẽ tăng cường các đợt tấn công nhằm vào Hezbollah ngay cả khi các cuộc đàm phán Mỹ - Iran vẫn đang diễn ra. Tehran thì luôn khẳng định việc chấm dứt xung đột tại Lebanon phải là một phần trong bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào.

Dù các bên phát đi tín hiệu tích cực về khả năng đạt được thỏa thuận, những diễn biến quân sự mới nhất cho thấy tình hình Trung Đông vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro và tiến trình hòa đàm Mỹ - Iran vẫn còn rất mong manh.