Khi dòng tiền tìm kiếm 'hàng hóa' đủ hấp dẫn: Góc nhìn của SSI từ case IPO tỷ USD

Không phải ngẫu nhiên mà giữa giai đoạn thị trường đang phân hóa mạnh, SSI lại chọn câu chuyện bán lẻ điện máy cho một số đặc biệt của “Café cùng Chứng”: CEO Điện máy Xanh nói gì về ngành bán lẻ?

Chương trình có sự tham gia của ông Đoàn Văn Hiểu Em — người gắn liền với quá trình mở rộng của Điện Máy Xanh trên toàn quốc. Đồng hành dẫn dắt chương trình là host Hồ Hữu Tuấn Hiếu, gương mặt quen thuộc của chương trình.

Đây không chỉ là một buổi talk về riêng câu chuyện của Điện Máy Xanh, mà còn là dịp để nhìn lại toàn bộ ngành bán lẻ điện máy sau một giai đoạn biến động rất mạnh.

Đặc biệt hơn khi buổi talk diễn ra đúng thời điểm Điện Máy Xanh vừa trở thành tâm điểm chú ý của giới đầu tư với kế hoạch IPO quy mô lớn.

Theo kế hoạch đã công bố, doanh nghiệp dự kiến chào bán 179,5 triệu cổ phiếu với mức giá 80.000 đồng/cổ phiếu.

Nếu thương vụ thành công, Điện Máy Xanh có thể được định giá khoảng 3,9 tỷ USD — con số đủ để khiến thị trường phải nhìn lại toàn bộ câu chuyện ngành bán lẻ điện máy Việt Nam.

Khi ngành bán lẻ điện máy trở thành “case study” của chu kỳ tiêu dùng mới

Phía sau những chiếc tivi, điện thoại hay máy giặt được bán ra mỗi ngày là một bức tranh lớn hơn rất nhiều: Sức mua của nền kinh tế, tâm lý tiêu dùng của người dân, khả năng thích ứng của doanh nghiệp và cả kỳ vọng của nhà đầu tư với một ngành từng tăng trưởng bùng nổ suốt nhiều năm.

Sau nhiều năm tăng trưởng nhanh nhờ chu kỳ tiêu dùng mới, tín dụng mở rộng và nhu cầu nâng cấp thiết bị liên tục, thị trường hiện đã bước sang một giai đoạn khác.

Người tiêu dùng trở nên thận trọng hơn với các khoản chi lớn. Hành vi mua sắm cũng thay đổi rõ rệt: Ưu tiên giá trị sử dụng thực tế, săn khuyến mại nhiều hơn, cân nhắc kỹ hơn trước khi xuống tiền và dịch chuyển mạnh sang mô hình mua sắm đa kênh.

Trong bối cảnh đó, bài toán đặt ra là doanh nghiệp vận hành thế nào để duy trì tăng trưởng khi biên lợi nhuận bị thu hẹp, chi phí logistics – mặt bằng – nhân sự vẫn lớn và cạnh tranh ngày càng khốc liệt.

Ở góc độ nào đó, đây cũng là phép thử lớn với niềm tin của thị trường dành cho triển vọng tiêu dùng nội địa Việt Nam trong chu kỳ mới.

Host Hồ Hữu Tuấn Hiếu: Tiêu dùng thường đi sau nền kinh tế

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của buổi talk là góc nhìn khá thẳng thắn về chu kỳ của ngành bán lẻ và sức mua tiêu dùng.

Theo chia sẻ của host Hồ Hữu Tuấn Hiếu, ở góc độ nhà đầu tư tài chính, sức mua tiêu dùng thường có “độ trễ” nhất định so với nền kinh tế.

Khi các nhóm ngành khác bắt đầu tăng trưởng trước — đặc biệt là sản xuất, xuất khẩu hay đầu tư công — thì tiêu dùng và bán lẻ thường là nhóm đi sau.

Tuy nhiên, nếu nhìn vào kết quả kinh doanh của nhiều doanh nghiệp bán lẻ niêm yết, đặc biệt từ năm 2025 và những quý đầu năm 2026, thị trường đã bắt đầu xuất hiện những tín hiệu tích cực hơn.

Theo ông Hiếu, các con số tăng trưởng hiện tại cho thấy doanh nghiệp đang dần đi đúng hướng. Ông Hiếu cho rằng nếu các mục tiêu được hoàn thành, dư địa tăng trưởng trong những năm tiếp theo vẫn còn đáng chú ý. Đây cũng là một trong những ý tưởng đầu tư mà SSI Research thường xuyên đề cập thời gian gần đây.

Với thị trường chứng khoán, điều này cũng mở ra một câu hỏi lớn hơn: Nếu chu kỳ tiêu dùng đang quay trở lại, đâu sẽ là những doanh nghiệp đủ quy mô và đủ sức tăng trưởng để trở thành lựa chọn mới của dòng tiền dài hạn?

“Thị trường không thiếu tiền, mà thiếu hàng hóa đủ hấp dẫn”

Không khí chương trình trở nên cởi mở hơn khi ông Đoàn Văn Hiểu Em chủ động chia sẻ: “Muốn hỏi gì thì hỏi, không có gì nhạy cảm”.

Từ đây, câu chuyện nhanh chóng được kéo sang chủ đề đang được giới đầu tư đặc biệt quan tâm: Làn sóng IPO giai đoạn 2025–2026 và diễn biến cổ phiếu sau niêm yết.

Một câu hỏi được gửi tới chương trình xoay quanh thực tế khá phổ biến thời gian gần đây: Nhiều doanh nghiệp sau IPO có giai đoạn tăng mạnh, nhưng sau đó giá cổ phiếu lại điều chỉnh dù lợi nhuận doanh nghiệp vẫn ở vùng đỉnh.

Ở góc nhìn thị trường, host Hồ Hữu Tuấn Hiếu cho rằng đây không phải câu chuyện riêng của từng doanh nghiệp, mà phản ánh bối cảnh vận động chung của dòng tiền, cạnh tranh và thanh khoản trên thị trường chứng khoán.

“Có thời điểm nhiều người nói thị trường thiếu tiền, nhưng thực ra có thể không hẳn là thiếu tiền, mà là thiếu hàng hóa đủ hấp dẫn”, ông Hiếu nhắc lại quan điểm từng được ban lãnh đạo SSI chia sẻ và tạo nhiều chú ý trên thị trường.

Trong bối cảnh khối ngoại liên tục bán ròng nhóm tài chính thời gian qua, nhiều quỹ đầu tư lớn thực tế vẫn đang tìm kiếm thêm các lựa chọn mới, các doanh nghiệp đầu ngành có quy mô đủ lớn, đủ hấp dẫn, câu chuyện tăng trưởng rõ ràng và chất lượng tài sản tốt để giải ngân dài hạn.

Và đó cũng là một trong những lý do thị trường kỳ vọng vào làn sóng IPO mới của các doanh nghiệp lớn.

CEO Điện Máy Xanh: “IPO để thị trường nhìn đúng hơn về business điện máy”

Với Điện Máy Xanh, điều khiến thị trường chú ý không chỉ nằm ở quy mô IPO hay mức định giá gần 4 tỷ USD, mà còn ở khả năng duy trì tăng trưởng trên một nền doanh nghiệp đã rất lớn.

Trong bối cảnh nhiều ngành bán lẻ đang bước vào giai đoạn cạnh tranh chiều sâu, việc một hệ thống sở hữu khoảng 3.000 cửa hàng vẫn đặt mục tiêu tăng trưởng tiếp tục là điều khiến giới đầu tư quan tâm.

Trả lời câu hỏi này tại chương trình, ông Đoàn Văn Hiểu Em cho rằng một trong những lý do quan trọng nhất của kế hoạch IPO chính là để thị trường có cái nhìn rõ ràng hơn về chính doanh nghiệp.

“Lâu nay thị trường chủ yếu nhìn Mobile World Investment Corporation như một tổng thể của Thế Giới Di Động. Nhưng bên trong chúng tôi có rất nhiều mảng khác nhau: Điện máy, bán lẻ hàng tiêu dùng, thậm chí cả bó rau ngoài chợ”, ông Hiểu Em chia sẻ.

Theo CEO Điện Máy Xanh, mỗi ngành bán lẻ có một chu kỳ phát triển và chiến lược vận hành khác nhau. Vì vậy, việc IPO không chỉ là câu chuyện huy động vốn, mà còn giúp thị trường có cơ hội “định giá lại” đúng hơn cho business điện máy.

Thị trường chứng khoán trở thành kênh dẫn vốn

"Thị trường không thiếu tiền, mà thiếu hàng hóa đủ hấp dẫn”.

Ở góc độ đó, làn sóng IPO mới không đơn thuần chỉ là câu chuyện riêng của từng doanh nghiệp. Điều này phản ánh một mục tiêu lớn hơn của thị trường vốn Việt Nam: Đưa chứng khoán trở thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp.

Nhiều năm qua, thị trường thường thiếu các “hàng hóa” mới đủ lớn và đủ hấp dẫn để thu hút dòng tiền tổ chức, đặc biệt là các quỹ đầu tư nước ngoài.

Trong khi đó, không ít doanh nghiệp đầu ngành vẫn lựa chọn đứng ngoài sàn chứng khoán hoặc nằm trong các cấu trúc sở hữu khiến nhà đầu tư khó định giá riêng từng mảng kinh doanh.

Sự xuất hiện của những thương vụ IPO quy mô lớn như Điện Máy Xanh vì thế đang được giới đầu tư theo dõi không chỉ dưới góc độ giá cổ phiếu, mà còn như một phép thử cho khả năng nâng chất lượng hàng hóa của thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn mới.

Nếu những doanh nghiệp đầu ngành bắt đầu tham gia thị trường nhiều hơn, với quy mô đủ lớn và câu chuyện tăng trưởng rõ ràng, thị trường chứng khoán có thể sẽ không chỉ là nơi giao dịch cổ phiếu, mà thực sự trở thành kênh phân bổ vốn dài hạn cho nền kinh tế.

Và có lẽ đó cũng là lý do SSI chọn bắt đầu câu chuyện bán lẻ điện máy từ lúc này — khi thị trường không chỉ nhìn vào một thương vụ IPO, mà đang tìm kiếm những doanh nghiệp đủ lớn cho chu kỳ tăng trưởng tiếp theo của dòng vốn dài hạn.