Khi FED không còn độc lập tuyệt đối, USD sẽ mất ngôi 'bá chủ tiền tệ' toàn cầu?

Năm 2026 đang nổi lên như một điểm rẽ đầy bất định của kinh tế Mỹ, khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) – ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới, đối diện nguy cơ bị xói mòn tính độc lập, yếu tố được coi là “trụ cột” bảo đảm ổn định tiền tệ toàn cầu suốt nhiều thập kỷ qua.

Chia sẻ tại talkshow về triển vọng kinh tế Mỹ, TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, những diễn biến chính trị xoay quanh vị trí Chủ tịch FED trong năm 2026 có thể tạo ra chuỗi tác động dây chuyền lên lãi suất, lạm phát, thị trường tài chính và cả vị thế của đồng USD.

Biến số lớn mang tên “FED 2026”

Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, một trong những biến số lớn nhất của kinh tế Mỹ năm 2026 nằm ở việc nhiệm kỳ của Chủ tịch FED Jerome Powell sẽ kết thúc vào tháng 5/2026, trong bối cảnh ông đang chịu áp lực chính trị ngày càng gia tăng.

“Việc xuất hiện những tuyên bố điều tra hình sự nhằm vào Chủ tịch FED đương nhiệm được giới chuyên gia quốc tế nhìn nhận là mối đe dọa trực tiếp đến tính độc lập của FED – điều mà hầu hết các ngân hàng trung ương trên thế giới đều cố gắng bảo vệ”, TS. Hiếu nhận định.

Dù Tổng thống Mỹ không có quyền trực tiếp bổ nhiệm Chủ tịch FED, nhưng lại có quyền đề cử ứng viên trình Quốc hội phê chuẩn. Điều này đồng nghĩa, nếu Nhà Trắng mong muốn một chính sách tiền tệ “mềm” hơn, khả năng xuất hiện một Chủ tịch FED mới thuận theo định hướng chính trị là hoàn toàn có thể xảy ra.

Theo phân tích của TS. Nguyễn Trí Hiếu, từ nay đến khi rời nhiệm sở, ông Jerome Powell có thể chịu áp lực phải giảm lãi suất khoảng 0,25%. Tuy nhiên, rủi ro lớn hơn nằm ở giai đoạn sau tháng 5/2026.

“Nếu người kế nhiệm là một Chủ tịch FED mềm mỏng hơn, sẵn sàng chiều theo mong muốn hạ lãi suất để kích thích kinh tế, thì cả năm 2026 lãi suất Mỹ có thể giảm tối thiểu 0,5%”, ông dự báo.

Việc hạ lãi suất không chỉ tác động đến Fed Funds Rate mà còn kéo theo toàn bộ hệ thống lãi suất tham chiếu: Từ vay mua nhà, mua ô tô, thẻ tín dụng, đến lãi suất cho doanh nghiệp và thị trường liên ngân hàng toàn cầu.

Hệ quả trước mắt là dòng tiền rẻ tràn vào nền kinh tế, hỗ trợ tăng trưởng, thúc đẩy tiêu dùng và đầu tư. Tuy nhiên, mặt trái là rủi ro lạm phát bùng phát, khi cung tiền tăng mạnh trong thời gian ngắn.

TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, trong kịch bản FED nới lỏng mạnh chính sách tiền tệ, hai thị trường hưởng lợi rõ nét nhất là vàng và chứng khoán.

“Khi lãi suất giảm, giá trị đồng USD suy yếu, giá vàng – vốn được định giá bằng USD – sẽ tăng lên. Không loại trừ khả năng giá vàng thế giới có thể tiến tới mốc 6.000 USD/ounce nếu xu hướng này kéo dài”, ông nói.

Thị trường chứng khoán cũng được hưởng lợi khi chi phí vốn giảm, dòng tiền dồi dào hơn và nhà đầu tư sẵn sàng chấp nhận rủi ro cao hơn để tìm kiếm lợi nhuận.

Ngược lại, đồng USD sẽ chịu áp lực giảm giá trong ngắn và trung hạn do cung tiền gia tăng và lãi suất thực suy giảm.

USD có mất ngôi “bá chủ” toàn cầu?

Dù thừa nhận đồng bạc xanh sẽ đối diện nhiều thách thức trong năm 2026, TS. Nguyễn Trí Hiếu khẳng định kịch bản USD mất vị thế thống trị toàn cầu là khó xảy ra.

“USD hiện vẫn là đồng tiền thanh toán chủ đạo trong thương mại quốc tế, đầu tư xuyên biên giới và dự trữ ngoại hối. Dù lãi suất giảm làm suy yếu giá trị USD, nhưng chưa có đồng tiền nào đủ sức thay thế vai trò số một của USD trong ít nhất 10 năm tới”, ông nhấn mạnh.

Theo TS. Hiếu, các đồng tiền khác như euro, yen Nhật hay nhân dân tệ Trung Quốc có thể gia tăng vai trò nhất định, nhưng vẫn chưa hội đủ các điều kiện về độ mở tài chính, tính minh bạch và niềm tin toàn cầu để soán ngôi đồng bạc xanh.

Tổng kết lại, TS. Nguyễn Trí Hiếu nhận định năm 2026 sẽ là một năm đầy biến động của kinh tế Mỹ, khi chính sách tiền tệ, lãi suất, lạm phát và các thị trường tài chính cùng chịu tác động từ việc thay đổi vị trí Chủ tịch FED.

“Mỗi quyết định của FED không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế Mỹ mà còn lan tỏa toàn cầu. Nếu tính độc lập của FED bị suy giảm, thế giới sẽ phải làm quen với một giai đoạn biến động mạnh hơn, khó lường hơn”, ông cảnh báo.