Khoan sâu tới 5.000 mét giữa sa mạc, phát hiện mỏ khí gần 30.000 tỷ mét khối, lập tức kích hoạt dự án 5,1 tỷ USD

Ban đầu được phát hiện dưới tên gọi South Yolotan-Osman, Galkynysh nằm trong bồn trũng Amu Darya, khu vực giàu tài nguyên hydrocarbon bậc nhất Trung Á. Tiềm năng của mỏ chỉ thực sự được làm rõ sau các chiến dịch khảo sát địa chấn 2D và 3D, cho phép “vẽ” cấu trúc địa chất sâu dưới lòng đất.

Công nghệ này đóng vai trò quyết định trong việc xác định các tầng chứa khí nằm trong đá carbonate kỷ Jura, dạng địa chất phức tạp, khó tiếp cận và khai thác hơn so với các mỏ khí thông thường.

Quá trình khoan thăm dò sau đó cho thấy quy mô “khủng” của mỏ. Các tầng chứa khí chính nằm ở độ sâu khoảng 3.900 đến 5.000 mét, với nhiều giếng vượt quá 4.400 mét, thậm chí chạm mốc 4.600 mét, đưa Galkynysh vào nhóm mỏ khí siêu sâu trên thế giới. Chỉ riêng giai đoạn phát triển đầu tiên đã cần 22 giếng, và tổng thể dự án có thể đòi hỏi hàng trăm giếng nếu hoàn tất đủ 7 giai đoạn.

Dù vậy, thách thức lớn nhất không chỉ đến từ độ sâu. Galkynysh là mỏ khí “chua”, chứa hàm lượng cao hydrogen sulfide và CO2, buộc phải áp dụng các công nghệ khai thác khắt khe như khoan áp suất cao, nhiệt độ cao, xử lý khí chua và hệ thống tách lưu huỳnh phức tạp. Đây cũng là lý do dự án có sự tham gia của nhiều tập đoàn quốc tế như CNPC, Petrofac hay Hyundai Engineering.

Quy mô thực sự của Galkynysh chỉ được xác nhận vào năm 2008, khi đơn vị tư vấn độc lập Gaffney, Cline & Associates tiến hành thẩm định. Kết quả cho thấy đây là một trong những mỏ khí lớn nhất thế giới. Các ước tính quốc tế hiện đặt tổng lượng khí tại chỗ trong khoảng 14.000 đến hơn 27.000 tỷ m³, trong đó trữ lượng có thể khai thác thương mại vào khoảng 2.800 tỷ m³, đủ để duy trì nguồn cung trong nhiều thập kỷ.

Đáng chú ý, riêng mức trữ lượng khai thác này đã tương đương nhu cầu tiêu thụ khí đốt của Liên minh châu Âu trong nhiều năm, hoặc có thể đáp ứng một phần đáng kể nhu cầu nhập khẩu dài hạn của Trung Quốc nếu vận hành ở công suất cao.

Tuy nhiên, yếu tố khiến Galkynysh thu hút sự chú ý hiện nay không chỉ là quy mô, mà là tốc độ mở rộng. Turkmenistan và Trung Quốc vừa ký thỏa thuận triển khai giai đoạn 4 của dự án, với việc bổ sung công suất xử lý 10 tỷ m³ khí mỗi năm và tiếp tục khoan thêm các giếng mới.

Dự án trị giá 5,1 tỷ USD này nằm trong kế hoạch phát triển gồm 7 giai đoạn.

Chỉ riêng phần công suất tăng thêm đã tương đương gần 1/3 lượng khí Turkmenistan đang xuất khẩu sang Trung Quốc, hiện vào khoảng 30 tỷ m³ mỗi năm. Nếu toàn bộ các giai đoạn được hoàn tất, sản lượng của Galkynysh có thể tăng lên mức đủ để tái định hình các tuyến cung ứng khí trong khu vực.

Trong kịch bản tham vọng hơn, nhiều phân tích cho rằng mỏ này có thể hướng tới công suất khoảng 200 tỷ m³ mỗi năm – quy mô từng tiệm cận lượng khí Nga xuất sang châu Âu trước xung đột Ukraine. Nếu đạt được, Galkynysh sẽ không chỉ là một mỏ khí đơn thuần, mà trở thành một “cực cung” có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến giá năng lượng toàn cầu.

Hiện tại, Galkynysh gắn chặt với hệ thống đường ống Trung Á – Trung Quốc, đóng vai trò chiến lược trong việc giúp Bắc Kinh giảm phụ thuộc vào LNG vận chuyển bằng đường biển, vốn dễ bị gián đoạn tại các điểm nghẽn như eo biển Hormuz hay Malacca.

Về dài hạn, nếu các tuyến xuất khẩu mới như TAPI hoặc đường ống xuyên Caspi được triển khai, mỏ khí này có thể trở thành nguồn cung thay thế quan trọng trong bối cảnh thị trường toàn cầu đang nỗ lực đa dạng hóa sau những cú sốc từ Nga, Trung Đông và thị trường LNG.

Theo bne IntelliNews