Không cần thổi nồng độ cồn: AI 'nhìn mặt đo độ say', phát hiện tài xế uống rượu chính xác tới 90%

Một nhóm nhà nghiên cứu tại Edith Cowan University (Australia) vừa phát triển hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng nhận diện tài xế say rượu mà không cần sử dụng thiết bị đo nồng độ cồn qua hơi thở. Theo thông báo của trường, hệ thống sử dụng công nghệ phân tích khuôn mặt 3D kết hợp mô hình học sâu để nhận diện đồng thời ba yếu tố có liên quan mật thiết đến tai nạn giao thông: nồng độ cồn trong máu, tình trạng mệt mỏi và trạng thái cảm xúc của người lái như tức giận.

Điểm đáng chú ý là toàn bộ quá trình phân tích được thực hiện bằng một mô hình AI duy nhất. Hệ thống có thể ước tính nồng độ cồn trong máu với độ chính xác gần 90%, đồng thời phát hiện trạng thái buồn ngủ của tài xế với độ chính xác khoảng 95%. Ngoài ra, thuật toán còn có thể phân loại mức độ say rượu thành ba cấp độ gồm tỉnh táo, mức trung bình và mức nghiêm trọng.

Trưởng nhóm nghiên cứu Abdullah Tariq của ECU, cho biết công nghệ này hoạt động bằng cách theo dõi những biến đổi rất nhỏ trên khuôn mặt người lái. Ông nói hệ thống có thể nhận diện “nhịp chớp mắt, các chuyển động nhỏ của cơ mặt và sự thay đổi dần của các đặc điểm khuôn mặt” để phân biệt trạng thái của tài xế.

Khác với thiết bị đo nồng độ cồn truyền thống, công nghệ AI này cho phép giám sát liên tục trong thời gian thực. Điều đó đồng nghĩa với việc hệ thống có thể phát hiện dấu hiệu nguy hiểm ngay cả khi tài xế không chủ động tham gia kiểm tra.

Nhóm nghiên cứu cũng tiến hành một nghiên cứu bổ trợ nhằm cải thiện hiệu quả của hệ thống trong điều kiện ánh sáng yếu. Kết quả cho thấy việc kết hợp video hồng ngoại với video màu giúp tăng độ chính xác khi nhận diện khuôn mặt người lái trong môi trường thiếu sáng, chẳng hạn như ban đêm.

Trên thực tế, việc sử dụng dữ liệu khuôn mặt để đánh giá tình trạng say rượu không phải là ý tưởng hoàn toàn mới. Các nghiên cứu trước đây cũng chỉ ra rằng việc phân tích đặc điểm khuôn mặt, hướng nhìn và vị trí đầu có thể giúp dự đoán mức độ ảnh hưởng của rượu đối với người lái xe. Trong một thử nghiệm sử dụng camera trong xe với 60 tình nguyện viên, hệ thống AI đã có thể phát hiện tình trạng suy giảm khả năng lái xe do rượu ở mức độ thấp với độ chính xác khoảng 75%.

Các chuyên gia cho rằng những công nghệ giám sát tài xế dựa trên AI có tiềm năng trở thành lớp bảo vệ an toàn mới cho giao thông đường bộ. Nếu được tích hợp vào hệ thống giám sát trong xe hoặc camera giao thông, công nghệ này có thể giúp phát hiện tài xế mất tỉnh táo ngay từ khi bắt đầu hành trình, thậm chí ngăn xe khởi động trong trường hợp nguy hiểm.

Dù vậy, nhiều nhà nghiên cứu cũng lưu ý rằng các hệ thống AI vẫn cần được thử nghiệm rộng rãi hơn trong môi trường thực tế trước khi triển khai đại trà. Các yếu tố như điều kiện ánh sáng, góc camera, hoặc sự khác biệt về đặc điểm khuôn mặt có thể ảnh hưởng đến độ chính xác của thuật toán.

Tuy còn ở giai đoạn nghiên cứu, công nghệ AI nhận diện tài xế say rượu được đánh giá là một hướng đi đầy triển vọng. Trong bối cảnh tai nạn giao thông liên quan đến rượu bia vẫn là vấn đề nghiêm trọng ở nhiều quốc gia, những giải pháp giám sát tự động và không xâm lấn như vậy có thể trở thành công cụ quan trọng giúp nâng cao an toàn trên đường trong tương lai.