Không phải nguồn vốn FDI, đây mới là ‘chìa khóa vàng’ giúp kinh tế Việt Nam đứng vững kể cả khi giá dầu kéo dài ngưỡng 100 USD

Trong bối cảnh thế giới đang bước vào giai đoạn đầy biến động với những căng thẳng địa chính trị và rủi ro chuỗi cung ứng, chia sẻ tại Talkshow GATEWAY TO VIETNAM: “TRUMP’S TANTRUM 2.0”, ông Phạm Lưu Hưng (Kinh tế trưởng SSI) đã đưa ra những nhận định sâu sắc về khả năng chống chịu và chiến lược phát triển của Việt Nam.

Theo ông, điểm khác biệt lớn nhất của chu kỳ hiện tại chính là sự bất định tăng cao hơn rất nhiều so với trước đây, đòi hỏi một tư duy quản trị linh hoạt và tập trung mạnh mẽ vào nội lực.

Đảm bảo khả năng trụ vững của nền kinh tế thay vì tập trung vào tăng trưởng FDI

Một trong những quan ngại hàng đầu của các nhà đầu tư hiện nay là vấn đề lạm phát và giá năng lượng. Tuy nhiên, ông Hưng đánh giá rằng lạm phát tại Việt Nam vẫn đang trong tầm kiểm soát. Thách thức thực sự không nằm ở con số lạm phát đơn thuần mà là các "cú sốc" năng lượng tiềm ẩn, đặc biệt là nguy cơ thiếu hụt sản phẩm xăng dầu và tác động của giá dầu thế giới neo cao.

Ông phân tích, nếu giá dầu duy trì ở mức 90 USD/thùng trong khoảng hai tháng, nền kinh tế vẫn có thể quản lý được. Tuy nhiên, nếu mức giá này vượt ngưỡng 100 USD và kéo dài trên bốn tháng, áp lực sẽ đè nặng lên chi phí logistics và các nhà thầu thi công hạ tầng, nhất là những đơn vị đang thực hiện các hợp đồng theo đơn giá cố định.

Để ứng phó với các cú sốc từ bên ngoài, ông Hưng nhấn mạnh chìa khóa nằm ở việc đảm bảo khả năng trụ vững của nền kinh tế thay vì chỉ tập trung thuần túy vào tăng trưởng FDI.

Việt Nam đang chuẩn bị rất tốt cho lộ trình này bằng cách thúc đẩy sự phát triển của cả khu vực tư nhân lẫn khu vực kinh tế nhà nước. Điều này thể hiện rõ ở việc Việt Nam đã có nghị quyết về định hướng phát triển kinh tế tư nhân (Nghị quyết 68) và Nghị quyết về phát triển kinh tế Nhà nước (Nghị quyết 79).

Trong đó, khu vực nhà nước đóng vai trò then chốt khi sẵn sàng đảm nhận những lĩnh vực mà khu vực tư nhân chưa sẵn sàng đầu tư mạnh, tiêu biểu là các dự án hạ tầng chiến lược như đường cao tốc và đường sắt cao tốc.

Đề xuất nâng cấp Tổng công ty đường sắt lên mô hình Tập đoàn là một trong những ví dụ. Điều này sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc xử lý các dự án lớn, điển hình như đường sắt cao tốc Bắc - Nam.

Về các mục tiêu kinh tế vĩ mô, ông Hưng bày tỏ sự lạc quan vào khả năng đạt được chỉ tiêu tăng trưởng 10% mà Chính phủ đã đặt ra. Ông cho rằng, dù có thể gặp phải những trở ngại khách quan như thiên tai hay biến động thị trường toàn cầu, nhưng tinh thần và sức mạnh của người Việt Nam luôn cho thấy khả năng biến những điều không thể thành có thể.

Thực tế cho thấy, ngay cả khi đối mặt với những cơn bão lớn gây thiệt hại đáng kể cho GDP trong năm qua, các doanh nghiệp và các nhà lãnh đạo vẫn kiên định với mục tiêu đã công bố và nỗ lực tìm mọi con đường để đạt được con số tăng trưởng kỳ vọng.

Nhà đầu tư đã điềm tĩnh hơn trước các biến động về năng lượng, thay vì hoảng loạn bán tháo như trước

Trên thị trường tài chính, ông Hưng quan sát thấy một sự chuyển biến tích cực trong tâm lý của các nhà đầu tư cá nhân.

Sau những bài học từ các cú sốc thuế quan trong quá khứ, các nhà đầu tư hiện nay đã phản ứng điềm tĩnh và thông thái hơn trước các biến động về năng lượng, thay vì hoảng loạn bán tháo như trước.

Tuy nhiên, để giảm bớt tính biến động và tạo sự ổn định bền vững, sự tham gia của các nhà đầu tư tổ chức là vô cùng cần thiết.

Ông kỳ vọng vào nửa sau của năm 2026, khi thị trường chứng khoán Việt Nam tiến tới quá trình nâng hạng, dòng vốn từ các nhà đầu tư tổ chức quốc tế sẽ đổ vào mạnh mẽ.

Đây là dòng tiền mang tính dài hạn và thụ động, vốn không quá nhạy cảm với những biến động ngắn hạn của giá dầu hay các cuộc xung đột địa chính trị.

Bên cạnh đó, các cơ quan quản lý nhà nước cũng đang tích cực xây dựng các công cụ phòng ngừa rủi ro. Ngân hàng Nhà nước đã yêu cầu các ngân hàng thương mại phát triển thêm các công cụ phòng vệ tỷ giá để xử lý tốt hơn các biến động tiền tệ trong bối cảnh mới.

Đồng thời, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng đang nỗ lực thúc đẩy việc hình thành các quỹ đầu tư và công ty quản lý tài sản trong nước nhằm tạo ra đối trọng ổn định cho thị trường.

Sự kết hợp giữa chính sách tài khóa linh hoạt, quyết tâm chính trị mạnh mẽ và sự trưởng thành của thị trường tài chính chính là bệ phóng để Việt Nam vững vàng vượt qua những cơn sóng gió của kinh tế toàn cầu.