Không phải xe điện, đây mới là thứ sẽ đưa tài sản của Elon Musk chạm mốc 1.000 tỷ USD lần đầu tiên trong lịch sử

Hiện nay, SpaceX đã chiếm gần 2/3 tổng tài sản ròng của CEO Tesla, đánh dấu một sự dịch chuyển chiến lược rõ rệt trong cấu trúc tài sản của ông.

Theo Forbes, Musk vừa trở thành người đầu tiên vượt mốc 800 tỷ USD, với giá trị tài sản ròng ước tính khoảng 845 tỷ USD. Quy mô tài sản này lớn hơn tổng tài sản cộng lại của ba tỷ phú đứng sau, gồm hai nhà đồng sáng lập Google là Larry Page, Sergey Brin, và CEO Meta Mark Zuckerberg.

Đà tăng tài sản của Musk bùng nổ sau khi SpaceX - công ty hàng không vũ trụ và quốc phòng do ông kiểm soát - hoàn tất thương vụ mua lại xAI, công ty trí tuệ nhân tạo và truyền thông xã hội của chính ông. Theo các tài liệu tài chính mà CNBC tiếp cận, thương vụ này định giá thực thể hợp nhất ở mức 1,25 nghìn tỷ USD.

Với tỷ lệ sở hữu khoảng 43%, phần vốn của Musk trong tổ hợp SpaceX-xAI được định giá hơn 530 tỷ USD, tạo ra bước nhảy vọt mang tính cấu trúc trong tài sản ròng của ông. Đây cũng là dấu hiệu cho thấy trọng tâm chiến lược của Musk đang dịch chuyển rõ ràng từ Tesla sang SpaceX - điều mà chính Tesla đã thừa nhận trong hồ sơ ủy quyền gần nhất, khi lưu ý rằng “phần lớn tài sản của ông Musk hiện đến từ các dự án kinh doanh khác”.

IPO SpaceX và bài toán thị trường vốn

Năm ngoái, Musk xác nhận mong muốn đưa SpaceX niêm yết công khai vào năm 2026, một động thái có thể khiến Tesla chỉ còn đóng vai trò thứ yếu trong danh mục tài sản thanh khoản của ông. Tuy nhiên, con đường này không hề bằng phẳng.

Các nhà đầu tư đại chúng có thể do dự khi định giá cao một thực thể lai, vừa là nhà thầu quốc phòng và doanh nghiệp vệ tinh, vừa bao gồm một công ty AI đang đốt tiền mặt mạnh để cạnh tranh với Google, OpenAI và Anthropic.

Theo dữ liệu từ FedScout, SpaceX đã nhận hơn 20 tỷ USD hợp đồng từ chính phủ liên bang Mỹ, và còn nhiều hợp đồng lớn khác đang được triển khai. Musk coi việc sáp nhập với xAI là bước đi chiến lược hướng tới “các trung tâm dữ liệu quỹ đạo”, nơi hạ tầng không gian, AI và dữ liệu hội tụ.

Greg Martin, CEO của Rainmaker Securities - công ty chuyên giao dịch cổ phần tiền IPO - nhận định:

“Musk đã làm cho câu chuyện SpaceX phức tạp hơn khi gắn chặt với xAI, nhưng đổi lại, quy mô cơ hội đã lớn hơn rất nhiều. Việc tiếp cận một thị trường vốn sâu rộng hơn là điều hợp lý, đặc biệt khi xAI có nhu cầu vốn cực lớn”.

Rủi ro pháp lý và áp lực chính trị

Song song với tham vọng tăng trưởng, xAI hiện đang đối mặt với các cuộc điều tra tại châu Âu, châu Á, Úc và bang California, liên quan đến việc công cụ tạo ảnh Grok cho phép lan truyền nội dung deepfake khiêu dâm trẻ em và phụ nữ.

Ngoài ra, các thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Mỹ đã kêu gọi Lầu Năm Góc điều tra SpaceX, sau những lo ngại về nhà đầu tư Trung Quốc không được công bố trong cơ cấu sở hữu. Hiện vẫn chưa rõ thương vụ sáp nhập SpaceX-xAI có cần sự chấp thuận chính thức từ cơ quan quản lý hay không.

Tesla: động lực còn lại nhưng đang suy yếu

Dù vậy, Musk vẫn có động lực tài chính mạnh để không bỏ rơi Tesla. Cuối năm ngoái, cổ đông Tesla đã thông qua gói lương thưởng tiềm năng lên tới 1 nghìn tỷ USD, được chi trả theo 12 đợt trong vòng một thập kỷ, nếu Tesla đạt được các cột mốc về vốn hóa và hiệu quả hoạt động.

Đợt đầu tiên sẽ được kích hoạt nếu Tesla đạt vốn hóa 2 nghìn tỷ USD, cao hơn khoảng 460 tỷ USD so với mức hiện tại. Tesla cho biết cấu trúc này nhằm ngăn Musk ưu tiên các dự án bên ngoài.

Tuy nhiên, giáo sư Dorothy Lund (Đại học Columbia) cảnh báo rằng chiến lược này có thể phản tác dụng:

“Musk đang đàm phán bồi thường tại từng công ty. Nếu SpaceX/xAI mang lại nhiều tiền và quyền kiểm soát hơn, gói đãi ngộ tại Tesla sẽ kém hấp dẫn”.

Trong bối cảnh doanh số và giá trị thương hiệu Tesla suy giảm, còn các dự án taxi tự lái và robot hình người vẫn chưa thương mại hóa, cổ phiếu Tesla đã giảm khoảng 9% từ đầu năm.

Con đường tới nghìn tỷ đô la

Dựa trên tỷ lệ sở hữu hiện tại của Musk tại SpaceX, và giả định cổ phiếu Tesla không tăng thêm, thực thể SpaceX-xAI sẽ cần đạt mức định giá khoảng 1,6 nghìn tỷ USD để Musk chính thức trở thành tỷ phú nghìn tỷ đô la.

Ross Gerber, CEO Gerber Kawasaki, cho rằng Musk có thể sẽ không niêm yết SpaceX độc lập, mà thay vào đó sáp nhập toàn bộ đế chế và niêm yết dưới thương hiệu X trên Sở giao dịch chứng khoán New York. Theo Gerber, chỉ một thực thể đủ lớn mới cho phép Musk huy động vốn ở quy mô hàng trăm tỷ USD, điều kiện tiên quyết để cạnh tranh trong cuộc đua AI toàn cầu, đặc biệt sau khi Alphabet tuyên bố kế hoạch chi 185 tỷ USD vốn đầu tư trong năm nay.

“Nếu không có một cấu trúc khổng lồ như vậy, Musk sẽ rất khó trở thành một người chơi hàng đầu tron lĩnh vực AI”, Gerber nhận định.

Theo CNBC