Khung quản lý quỹ đầu tư thay đổi ra sao sau vòng góp ý với Bộ Tài chính?

Theo tổng hợp của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (Bộ Tài chính), có 32/98 đơn vị gửi phản hồi, trong đó sáu tổ chức đồng thuận với dự thảo và 26 tổ chức góp ý về định nghĩa sản phẩm, danh mục đầu tư, hạn mức rủi ro, cơ chế thanh khoản và phân phối.

Quỹ thị trường tiền tệ: Kỳ hạn siết chặt, nói không với trái phiếu riêng lẻ

Với quỹ đầu tư công cụ thị trường tiền tệ, dự thảo bỏ khái niệm chung về “tài sản có thu nhập cố định” và chuyển sang liệt kê danh mục cụ thể.

Quỹ thị trường tiền tệ là quỹ mở đầu tư vào tiền gửi, chứng chỉ tiền gửi, công cụ nợ của Chính phủ, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh, trái phiếu chính quyền địa phương, trái phiếu doanh nghiệp niêm yết và trái phiếu doanh nghiệp chào bán ra công chúng.

Nhóm tài sản này phải đạt tỷ trọng tối thiểu trong giá trị tài sản ròng. Tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp niêm yết và trái phiếu chào bán ra công chúng bị khống chế theo một ngưỡng trần so với tổng tài sản quỹ.

Dự thảo quy định phần lớn danh mục phải có kỳ hạn hoặc thời gian đáo hạn còn lại không quá 12 tháng, chỉ một phần nhỏ được phép dài hơn. Tuổi nợ bình quân gia quyền tối đa 240 ngày và thời gian đáo hạn bình quân gia quyền tối đa 120 ngày. Quỹ phải duy trì tỷ lệ tối thiểu tài sản ròng dưới dạng tiền, tiền gửi và chứng chỉ tiền gửi để phục vụ mua lại chứng chỉ quỹ.

Công ty quản lý quỹ phải công bố hằng tuần hai chỉ tiêu về kỳ hạn. Khi danh mục vượt ngưỡng, thời hạn đưa danh mục về đúng quy định là một tháng. Các đề xuất kéo dài thời gian khắc phục hoặc chuyển sang công bố theo tháng không được tiếp thu.

Dự thảo giữ nguyên phạm vi đầu tư hiện hành đối với kiến nghị cho phép quỹ thị trường tiền tệ đầu tư trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ. Cơ quan soạn thảo nêu yêu cầu danh mục phải có kỳ hạn ngắn, thanh khoản cao và rủi ro tín dụng thấp, nên không bổ sung kênh trái phiếu riêng lẻ.

Quỹ hạ tầng và quỹ mở: Mở lại kênh trái phiếu riêng lẻ, nhưng khóa chặt bằng xếp hạng và trần 20%

Với quỹ trái phiếu hạ tầng, dự thảo thiết kế theo mô hình quỹ đóng, huy động vốn từ công chúng và niêm yết chứng chỉ quỹ trên Sở giao dịch chứng khoán.

Quỹ phải đầu tư tối thiểu 65% giá trị tài sản vào trái phiếu phát hành để phát triển hạ tầng gắn với dự án đầu tư công hoặc dự án đối tác công tư. Hồ sơ phải có tài liệu chứng minh dự án thuộc hai nhóm này. Phần còn lại được đầu tư vào công cụ thị trường tiền tệ và giấy tờ có giá khác, đồng thời tuân thủ giới hạn tập trung với chứng khoán của một tổ chức phát hành.

Trong danh mục quỹ trái phiếu hạ tầng, dự thảo giữ trần đầu tư bất động sản tối đa 10% giá trị tài sản, phù hợp giới hạn chung với quỹ đóng theo Luật Chứng khoán năm 2019. Cơ chế báo cáo và công bố thông tin áp dụng theo hệ thống báo cáo định kỳ chung của quỹ đại chúng, không bổ sung lớp báo cáo riêng.

Với quỹ mở, dự thảo cho phép đầu tư trở lại vào trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ nhưng gắn với ngưỡng xếp hạng tín nhiệm tối thiểu. Trái phiếu hoặc tổ chức phát hành phải được S&P hoặc Fitch Ratings xếp hạng từ BB+ trở lên, hoặc Moody’s từ Ba1 trở lên.

Nếu có nhiều mức xếp hạng, tất cả phải đạt chuẩn tối thiểu. Báo cáo xếp hạng phải được lập trong vòng một năm tính đến thời điểm đầu tư và tổ chức xếp hạng không được là người có liên quan của tổ chức phát hành, công ty quản lý quỹ hoặc ngân hàng giám sát.

Tỷ trọng trái phiếu riêng lẻ trong quỹ mở bị giới hạn không vượt quá 20% giá trị tài sản ròng. Tỷ trọng tiền gửi và công cụ thị trường tiền tệ tối đa 49% giá trị tài sản quỹ mở được giữ để quản lý thanh khoản. Đề xuất mở rộng đối tượng nhận tiền gửi ra ngoài ngân hàng thương mại không được tiếp thu.

Ở tài sản cổ phiếu, dự thảo mở rộng phạm vi từ cổ phiếu chào bán lần đầu ra công chúng sang toàn bộ cổ phiếu chào bán ra công chúng, qua đó cho phép quỹ tham gia các đợt chào bán thêm.

Khi trái phiếu hoặc tổ chức phát hành bị hạ bậc xếp hạng hoặc chấm dứt xếp hạng, thời hạn xử lý danh mục được nâng từ một tháng lên ba tháng. Quỹ được phép tiếp tục nắm giữ đến đáo hạn nếu thời gian còn lại không quá một năm.

Phái sinh, thanh khoản và phân phối: Thêm ‘lá chắn’ 5% và siết khuyến mại bảo vệ nhà đầu tư

Với chứng khoán phái sinh, dự thảo giữ nguyên cấu trúc hai tầng hạn mức theo Thông tư 98 và bổ sung yêu cầu quản trị rủi ro. Quỹ mở chỉ được sử dụng phái sinh khi nắm giữ tối thiểu một nửa số mã chứng khoán thuộc tài sản cơ sở của hợp đồng. Giá trị cam kết từ các hợp đồng phòng ngừa rủi ro không vượt quá một nửa tổng giá trị danh mục chứng khoán cơ sở.

Công ty quản lý quỹ phải xây dựng quy trình sử dụng phái sinh, được Ban đại diện quỹ phê duyệt và cung cấp cho ngân hàng giám sát, trong đó quy định cách tính hệ số tương quan giữa biến động danh mục và tài sản cơ sở của hợp đồng phái sinh, xác định trước khi giao dịch.

Về thanh khoản, dự thảo đưa ra cơ chế mức phòng vệ thanh khoản gắn với giá trị tài sản ròng trên một chứng chỉ quỹ trong từng ngày giao dịch và ghi trong Điều lệ quỹ, Bản cáo bạch. Chính sách áp dụng mức phòng vệ do Đại hội nhà đầu tư phê duyệt trên cơ sở đề xuất của công ty quản lý quỹ, gồm ngưỡng kích hoạt, cách phân bổ và quy trình thông báo.

Khi tổng giá trị lệnh bán ròng trong một ngày đạt từ 5% giá trị tài sản ròng trở lên, quỹ được phép đáp ứng một phần lệnh bán lại. Ngưỡng 5% này thấp hơn trước; đề xuất giảm xuống 3% không được tiếp thu. Cơ chế không áp dụng với quỹ ETF vì giao dịch chứng chỉ quỹ thực hiện qua thành viên lập quỹ trên Sở giao dịch.

Ở quản trị, dự thảo không chuyển các thẩm quyền như thay đổi ngân hàng giám sát, điều chỉnh giá dịch vụ hoặc sửa Điều lệ quỹ từ Đại hội nhà đầu tư sang Ban đại diện quỹ. Điều lệ quỹ mở và quỹ hoán đổi danh mục có thể quy định việc có bắt buộc tổ chức Đại hội nhà đầu tư thường niên hay không. Quỹ thành viên, quỹ đóng và quỹ bất động sản vẫn phải tổ chức Đại hội thường niên theo quy định hiện hành.

Với quỹ thành viên, dự thảo bổ sung quy định cấm sử dụng vốn hoặc tài sản của quỹ để góp vốn trở lại vào thành viên góp vốn, hoặc mua cổ phần, phần vốn góp hay trái phiếu do thành viên góp vốn phát hành. Các khoản đầu tư hiện hữu thuộc diện này phải thoái trong tối đa hai năm kể từ ngày Thông tư có hiệu lực.

Với giao dịch tài sản quỹ đại chúng theo phương thức thỏa thuận, công ty quản lý quỹ phải tham chiếu giá và giải trình với Ban đại diện quỹ khi giá mua cao hơn hoặc giá bán thấp hơn giá tham chiếu; Ban đại diện có thể phê duyệt trước khoảng giá và thời gian thực hiện tối đa ba tháng đối với hợp đồng tiền gửi và chứng chỉ tiền gửi.

Ở kênh phân phối qua đại lý và nền tảng số, dự thảo yêu cầu đại lý phân phối tổng hợp và lưu trữ đầy đủ thông tin nhà đầu tư và giao dịch theo pháp luật về doanh nghiệp, cung cấp cho công ty quản lý quỹ, các tổ chức cung cấp dịch vụ và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước khi được yêu cầu, đồng thời tránh trùng lặp với hệ thống của Trung tâm Lưu ký – bù trừ chứng khoán và ngân hàng giám sát.

Nhà đầu tư phải xác nhận đã đọc và hiểu Điều lệ quỹ, Bản cáo bạch và các tài liệu liên quan, được thông báo khi có sửa đổi và chấp nhận điều khoản giao dịch trên môi trường mạng khi mở tài khoản giao dịch chứng chỉ quỹ.

Dự thảo quy định khuyến mại chỉ được tặng quà bằng hiện vật, không bằng tiền, với giá trị tối đa một triệu đồng cho mỗi nhà đầu tư trong một chương trình.

Đại lý ký danh được giới hạn ở công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, doanh nghiệp bảo hiểm, ngân hàng thương mại và ngân hàng lưu ký; các tổ chức này phải tách bạch kênh phân phối chứng chỉ quỹ với các sản phẩm khác trên cùng nền tảng và duy trì báo cáo quý, năm dưới dạng văn bản điện tử.